--- title: "AI maakt jouw tekst beter, maar ons allemaal hetzelfde" url: "https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-schrijven-eenheidsworst" description: "Met AI schrijf je beter, maar alle teksten samen gaan op elkaar lijken. Dat blijkt uit 19 studies. Wat het onderzoek meet en hoe je je eigen stem houdt." author: "Cirsten Kot" published: "2026-11-03T16:00:00+01:00" updated: "2026-11-03T16:00:00+01:00" language: "nl" --- [Duiding](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond) · 3 november 2026 · 8 min · [Beginner](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/niveau/beginner) # AI maakt jouw tekst beter, maar ons allemaal hetzelfde Met AI schrijf je beter, maar alle teksten samen gaan op elkaar lijken. Dat blijkt uit 19 studies. Wat het onderzoek meet en hoe je je eigen stem houdt. ![](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/images/authors/cirsten-kot-192.webp)door Cirsten Kot · 3 november 2026 ![Vier witte papieren vliegtuigjes op een rij met één roze vliegtuigje dat scheef staat, tegen een donkerrode achtergrond](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/images/articles/diorama-ai-schrijven-eenheidsworst.webp)AI-beeld In één oogopslag - Een meta-analyse van Tilburgse en Deense onderzoekers over 19 studies vindt een klein maar betrouwbaar effect: wie met AI creatief werk maakt, levert werk af dat meer op dat van anderen lijkt. - In een experiment in Science Advances werden verhalen met AI-ideeën creatiever beoordeeld, vooral bij minder ervaren schrijvers, maar de verhalen leken onderling sterker op elkaar. - Bij 2.200 toelatingsessays voegde elk extra menselijk essay meer nieuwe ideeën toe dan elk extra GPT-4-essay, ook na slimmer prompten. - Het effect is per persoon klein en niet overal even sterk: bij programmeurs ging het vooral om schrijfwijze, niet om de aanpak. Scroll een kwartier door LinkedIn en je ziet het patroon. Dezelfde openingszin, dezelfde korte regels onder elkaar, dezelfde vraag aan het eind: “Hoe kijk jij hiertegenaan?” Andere profielfoto, zelfde post. Deze week ging een post viraal die precies dat aankaartte en hij was, nogal ironisch, zelf in hetzelfde sjabloon geschreven. Toch raakt hij een punt dat wetenschappers al twee jaar meten: AI maakt jouw tekst beter, terwijl alle teksten samen op elkaar gaan lijken. ## Wat er precies gemeten wordt Het klinkt als een gevoel, maar het is meetbaar. Onderzoekers zetten teksten om in getallen die de betekenis vangen en kijken dan hoe ver die teksten uit elkaar liggen. Liggen ze dicht bij elkaar, dan is de groep eenvormig. Dat heet [homogenisering](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/begrippen/#homogenisering) · **Homogenisering** Het verschijnsel dat teksten, ideeën of ontwerpen van verschillende mensen meer op elkaar gaan lijken doordat ze via vergelijkbare taalmodellen tot stand komen. Per tekst merk je het nauwelijks: AI maakt je stuk vaak zelfs beter. · [Hele uitleg: Homogenisering](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/begrippen/#homogenisering): dingen gaan meer op elkaar lijken. > **Beginner-tip** Een [taalmodel](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/begrippen/#llm) · **LLM (groot taalmodel)** Large Language Model: het type AI-model achter ChatGPT, Claude en Gemini. · [Hele uitleg: LLM (groot taalmodel)](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/begrippen/#llm) zoals ChatGPT voorspelt steeds het meest waarschijnlijke volgende woord. Logisch dat het dan vaak uitkomt bij wat “gemiddeld” goed klinkt. Gebruiken miljoenen mensen hetzelfde gemiddelde, dan schuiven hun teksten naar elkaar toe. ## Experiment 1: betere verhalen, minder variatie De bekendste studie komt van Anil Doshi (UCL) en Oliver Hauser (University of Exeter). Ze lieten ongeveer driehonderd mensen een kort verhaal schrijven. De ene groep kreeg geen hulp, de andere groepen mochten een of vijf startideeën van GPT-4 opvragen. Zeshonderd onafhankelijke beoordelaars gaven daarna cijfers ([Bron: Science Advances](https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adn5290)). De verhalen met AI-ideeën werden creatiever, beter geschreven en leuker gevonden. De groep met vijf ideeën scoorde 8,1 procent hoger op originaliteit. De grootste winst zat bij mensen die van nature minder creatief schrijven. Maar de verhalen met AI-hulp leken onderling meer op elkaar: met één AI-idee was de gelijkenis 10,7 procent groter dan zonder ([Bron: University of Exeter](https://news.exeter.ac.uk/?p=13749)). De onderzoekers noemen het een sociaal dilemma. Voor jou loont AI, maar als iedereen het doet, krimpt de variatie voor ons allemaal. Wat dit experiment niet meet: het gaat om korte fictie van online deelnemers, geschreven met GPT-4 uit 2023. Of het bij jouw nieuwsbrief of offerte net zo werkt, zegt het niet. ## Experiment 2: 2.200 essays en slimmer prompten hielp niet Kibum Moon, Adam Green en Kostadin Kushlev (Georgetown University) vergeleken 2.200 toelatingsessays van Amerikaanse studenten met essays die GPT-4 schreef op dezelfde opdracht. Per stuk deed GPT-4 het soms prima. Maar elk extra menselijk essay voegde meer nieuwe ideeën toe aan de stapel dan elk extra AI-essay en dat verschil groeide naarmate de stapel groter werd ([Bron: Computers in Human Behavior: Artificial Humans](https://doi.org/10.1016/j.chbah.2025.100207)). Ze probeerden het gat te dichten met andere prompts en instellingen. Dat maakte losse AI-essays creatiever, maar het collectieve gat bleef. Belangrijk om erbij te zeggen: hier schreef de AI het hele essay. Dat is iets anders dan jij die ChatGPT om feedback vraagt. > **Gevorderden** Moon en collega’s meten met een “diversity growth rate”: hoeveel semantische spreiding een extra essay toevoegt aan een groeiende verzameling. Dat is slimmer dan gemiddelde gelijkenis, omdat het laat zien dat AI-teksten vooral in de staart van de verdeling tekortschieten. In een nieuwere preprint met 372.793 aanmeldessays van voor en na ChatGPT vinden ze dat de woordkeuze diverser werd en de ideeën juist eenvormiger, terwijl beoordelaars de essays creatiever vonden ([Bron: Stanford SCALE-repository](https://scale.stanford.edu/ai/repository/creative-link-between-words-and-ideas-weakening-ai-era)). Die preprint is nog niet peer-reviewed. ## De Nederlandse optelsom: 19 studies op een rij Losse experimenten kunnen toeval zijn. Daarom is het werk van Alwin de Rooij (Tilburg University) en Michael Mose Biskjaer (Aarhus University) zo nuttig. Zij legden 19 studies met samen 61 metingen naast elkaar en vonden een klein maar statistisch betrouwbaar effect: werk dat met AI is gemaakt, lijkt meer op werk van anderen. Het effect hield stand in hun controles en kwam niet doordat alleen positieve uitkomsten gepubliceerd worden. Er zijn ook aanwijzingen dat het effect blijft hangen nadat je AI hebt dichtgeklikt ([Bron: Tilburg University](https://research.tilburguniversity.edu/en/publications/does-generative-ai-make-us-think-alike-a-systematic-review-and-me-3/)). Klein betekent hier echt klein (een effectgrootte van ongeveer 0,33). Jij merkt het niet aan je eigen tekst. De onderzoekers schrijven zelf dat het subtiel is per geval, maar zwaar weegt omdat zoveel mensen dezelfde systemen gebruiken ([Bron: Tilburg University, ECCE 2026](https://research.tilburguniversity.edu/en/publications/generative-ai-makes-creative-output-more-homogeneous/)). Je kunt ook niet simpelweg van chatbot wisselen. Onderzoekers van onder meer de University of Washington en het Allen Institute zagen dat verschillende taalmodellen op open vragen naar dezelfde ideeën neigen, soms bijna woord voor woord ([Bron: The Decoder](https://the-decoder.com/study-warns-ai-could-homogenize-human-creativity-as-models-converge-on-artificial-hivemind/)). ## Het eerlijke tegengeluid Niet elke studie vindt hetzelfde. Gordon Burtch (Boston University) bekeek code op het programmeerplatform Kaggle sinds AI-assistenten gangbaar werden. De code ging meer op elkaar lijken in hoe hij geschreven is, maar niet in de aanpak van het probleem ([Bron: arXiv, Burtch](https://arxiv.org/abs/2607.13077)). De vorm wordt eenvormig, het denken niet per se. Ook dit is een preprint. En er is een tweede kant aan het verhaal van Doshi en Hauser. Mensen die moeite hebben met schrijven krijgen met AI een flinke duw in de rug. Dat is winst voor mensen die eerder buiten de boot vielen, bijvoorbeeld bij een sollicitatie. Ook daar zie je het patroon: AI maakt brieven beter, terwijl recruiters minder onderscheid zien, zoals [Tilburgs onderzoek naar sollicitatiebrieven](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/ai-sollicitatiebrief-slechtere-match) liet zien. Het tijdschrift Nature zette in september alle zorgen en twijfels op een rij ([Bron: Nature](https://www.nature.com/articles/d41586-026-02682-3)). ## Waarom je dit merkt op je tijdlijn Hier wordt het persoonlijk. Op LinkedIn kun je inmiddels melden dat iets [AI-slop](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/begrippen/#ai-slop) · **AI-slop** De stroom middelmatige, automatisch gegenereerde AI-content die het internet vult: vage artikelen, generieke afbeeldingen en opgeklopte teksten die vooral op kwantiteit mikken. · [Hele uitleg: AI-slop](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/begrippen/#ai-slop) is en [ruim een miljoen mensen deden dat in twee weken](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/linkedin-ai-slop-knop-miljoen-meldingen). Dat zegt iets: lezers herkennen het sjabloon en ze haken af. Als iedereen dezelfde tool dezelfde vraag stelt, krijgt iedereen een post die “goed” is. Goed en onzichtbaar. Het voordeel verschuift dus. Toegang tot AI heeft straks iedereen. Wat schaars wordt, is een eigen standpunt dat overeind blijft als iedereen dezelfde gereedschapskist heeft. ## Wat je zelf kunt doen Je hoeft AI niet weg te gooien. Draai alleen de volgorde om. - **Eerst jij, dan de machine.** Schrijf in drie zinnen op wat je vindt en waarom, voordat je een chatbot opent. Dan is het idee van jou en helpt AI met de vorm. - **Laat AI tegenspreken, niet bedenken.** Vraag bijvoorbeeld: “Wat is het sterkste argument tegen mijn standpunt?” of “Welke blinde vlek zie je?” Zo word je scherper zonder dat je richting verschuift. - **Stop er iets in wat alleen jij weet.** Een klant die je vorige week sprak, een getal uit je eigen werk, een fout die je zelf maakte. Dat kan geen taalmodel verzinnen en het is precies wat lezers onthouden. Wil je dieper in het schrijven zelf duiken, dan helpen de [zeven schrijfregels tegen AI-slop](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-slop-helder-schrijven-regels) en de uitleg over [goede prompts schrijven](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/goede-prompts-schrijven-voor-ai). Ben je ondernemer, dan vind je op aiplatformmkb.nl [een praktische gids met invulschema om AI als sparringpartner te gebruiken](https://www.aiplatformmkb.nl/gidsen/eigen-stem-houden-met-ai). De virale post eindigde met de vraag hoe jij AI gebruikt zonder je eigen stem kwijt te raken. Het onderzoek geeft een nuchter antwoord: je stem raakt niet in één keer kwijt, hij slijt een beetje bij elke tekst die je zonder eigen idee laat schrijven. Hoe groot het verschijnsel op het web al is, telde Pew Research: [hoeveel internet door AI is geschreven](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/hoeveel-internet-door-ai-geschreven). ## Lees verder - [Alles over dit onderwerp · AI en je baan · Dossier · 22 stukken · bijgewerkt 3 nov](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/dossier/ai-en-je-baan/) - [Nieuwsbrief · Elke dinsdag De Radar in je mail · De week in AI in vijf minuten. Gratis.](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/nieuwsbrief) [Volg ons in Google](https://www.google.com/preferences/source?q=hetlaatsteainieuws.nl) ## Veelgestelde vragen Gaat iedereen door AI hetzelfde schrijven? Niet iedereen en niet volledig. Een meta-analyse over 19 studies vindt een klein maar significant effect: werk dat met AI is gemaakt, lijkt gemiddeld meer op werk van anderen. Per tekst merk je dat nauwelijks, het valt pas op als je heel veel teksten naast elkaar legt. Wordt mijn tekst slechter als ik ChatGPT gebruik? Meestal juist niet. In het experiment van Doshi en Hauser werden verhalen met AI-ideeën creatiever en beter geschreven beoordeeld, vooral bij mensen die van nature minder creatief schrijven. Het nadeel zit op groepsniveau: alle verhalen samen werden minder gevarieerd. Helpt het om een ander AI-model te gebruiken? Waarschijnlijk minder dan je denkt. Onderzoekers van onder meer de University of Washington en het Allen Institute zagen dat verschillende taalmodellen op open vragen opvallend vergelijkbare antwoorden geven, soms bijna woordelijk. Hoe houd ik mijn eigen stem als ik AI gebruik? Schrijf eerst zelf op wat je vindt, voordat je AI opent. Gebruik AI daarna om je argument te testen of tegen te spreken, niet om het te bedenken. En stop er iets in wat alleen jij weet: een eigen voorbeeld, een getal uit je eigen werk, een moment dat je zelf meemaakte. Wat betekent homogenisering bij AI? Homogenisering betekent dat dingen meer op elkaar gaan lijken. Bij AI gaat het om teksten, ideeën of ontwerpen van verschillende mensen die naar elkaar toe groeien omdat ze allemaal via vergelijkbare taalmodellen tot stand komen. ## Bronnen Waar deze informatie vandaan komt. - [De Rooij & Biskjaer: Does generative AI make us think alike? (meta-analyse, 2026)](https://research.tilburguniversity.edu/en/publications/does-generative-ai-make-us-think-alike-a-systematic-review-and-me-3/) · research.tilburguniversity.edu · Tilburg University · 31 aug 2026 - [Doshi & Hauser: Generative AI enhances individual creativity but reduces the collective diversity of novel content (Science Advances)](https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adn5290) · science.org · Science Advances · 12 jul 2024 - [Moon, Green & Kushlev: Homogenizing effect of large language models on creative diversity (Computers in Human Behavior: Artificial Humans)](https://doi.org/10.1016/j.chbah.2025.100207) · doi.org · Computers in Human Behavior: Artificial Humans - [Burtch: The Hitchhiker's Guide to Monoculture (preprint)](https://arxiv.org/abs/2607.13077) · arxiv.org · arXiv - [Nature: Bland new world, is AI making us all think the same?](https://www.nature.com/articles/d41586-026-02682-3) · nature.com · Nature · 1 sep 2026 Tags - [ai-eenheidsworst](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/tag/ai-eenheidsworst) - [homogenisering-ai](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/tag/homogenisering-ai) - [ai-creativiteit](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/tag/ai-creativiteit) - [eigen-stem-schrijven](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/tag/eigen-stem-schrijven) - [chatgpt-schrijven](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/tag/chatgpt-schrijven) - [tilburg-university](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/tag/tilburg-university) - [linkedin-ai-posts](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/tag/linkedin-ai-posts) ## Meer over dit onderwerp - [Jij en AI · 27 sep · 4 min · AI maakt je sollicitatiebrief beter — en de match slechter](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/ai-sollicitatiebrief-slechtere-match) - [Developer · 9 nov · 6 min · Slechter programmeren door AI? Wat ik merk en wat onderzoek zegt](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/slechter-programmeren-door-ai-debuggen) - [Jij en AI · 9 nov · 7 min · Claude skills, plugins en connectors: wat is het verschil?](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/claude-skills-plugins-connectors-verschil) - [Jij en AI · 9 nov · 8 min · Hoeveel internet is door AI geschreven? Pew telde het](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/hoeveel-internet-door-ai-geschreven)