AI Nieuwsdigest – 4 maart 2026

Beleid, Regulering & Ethiek

TOP-PRIORITEIT: Gebruikers lopen massaal weg bij ChatGPT na defensiedeal VS

Oef, dit is even schrikken voor OpenAI: bijna drie keer zoveel mensen als normaal verwijderden ChatGPT van hun apparaten nadat bekend werd dat het bedrijf een deal had gesloten met het Amerikaanse ministerie van Defensie. We hebben het over een stijging van liefst 295% in deïnstallaties - niet niks dus!

De ophef over mogelijke militaire toepassingen van ChatGPT was zo groot dat OpenAI binnen 48 uur bakzeil moest halen. Ze hebben het contract inmiddels aangepast, zo bevestigden ze aan de BBC. Wat er precies is veranderd? Dat blijven ze lekker vaag over.

Redactie: Interessant hoe snel gebruikers tegenwoordig ‘stemmen met hun voeten’. Dit laat zien dat het publiek echt wakker is geworden als het gaat om AI-ethiek - en dat bedrijven daar niet meer omheen kunnen.

Deze hele situatie laat glashelder zien hoe gevoelig mensen zijn voor ethische kwesties rond AI. Ook een grote jongen als OpenAI blijkt niet immuun voor reputatieschade. Voor andere AI-bedrijven is de boodschap duidelijk: wees open over je overheidscontracten, anders krijg je het deksel op je neus.

Bron: TechCrunch en BBC

Hoogste Amerikaanse rechter is duidelijk: AI-kunst krijgt geen auteursrecht

Kunstenaars opgelet: het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft er een definitief streepje onder gezet - pure AI-kunst valt niet onder het auteursrecht. De rechters weigerden zelfs een beroepszaak hierover te behandelen, wat eigenlijk alles zegt. Hun boodschap is glashelder: zonder menselijke maker geen copyright.

Wat betekent dit in de praktijk? Bedrijven die volledig op AI draaien voor hun creatieve content kunnen anderen niet tegenhouden om hun werk te kopiëren of aan te passen. Best een grote deal voor de creatieve sector. Voor kunstenaars die AI als een soort digitaal penseel gebruiken, blijft het nog wat vaag. De grote vraag wordt: hoeveel menselijke input heb je eigenlijk nodig? Dat zullen rechtszaken in de toekomst moeten uitwijzen.

Grappig genoeg denkt Europa er heel anders over. In de nieuwe AI-wetgeving daar houden ze de deur juist op een kiertje voor een wat soepelere aanpak.

Redactie: Deze uitspraak zou wel eens een gamechanger kunnen zijn voor platforms als Midjourney en DALL-E. Hun businessmodel draait nu eigenlijk op drijfzand - niemand kan claimen dat hun AI-plaatjes beschermd zijn.

Bron: Twitter/X - @ToonHive

Oeps! Meta’s Ray-Ban brillen filmen meer dan bedoeld

Een flinke privacy-blunder bij Meta: hun slimme Ray-Ban brillen blijken nogal… intieme momenten vast te leggen. Zweedse media onthulden dat contractmedewerkers in Kenia beelden onder ogen krijgen van mensen die zich uitkleden, naar het toilet gaan en zelfs seks hebben. Het probleem? Veel mensen vergeten blijkbaar dat hun hippe bril gewoon door blijft filmen als ze ‘m op het nachtkastje leggen.

De cijfers zijn best schokkend: Meta verkocht vorig jaar maar liefst 7 miljoen van deze AI-brillen - meer dan drie keer zoveel als in 2023-2024. En hier wordt het interessant: je kunt de AI-functies alleen gebruiken als je akkoord gaat met het delen van data naar Meta’s servers. Ergens diep verstopt in de kleine lettertjes staat dan dat echte mensen je beelden kunnen bekijken. Klinkt bekend? Google Home had een vergelijkbaar schandaal, maar dit is eigenlijk nog enger - zo’n bril valt veel minder op dan een slimme speaker in je woonkamer.

Redactie: Dit doet denken aan de eerste smartphones met camera’s, maar dan erger - tenminste zag je toen nog wanneer iemand aan het filmen was. Met deze brillen heb je geen idee.

De timing had voor Meta niet slechter gekund. Net nu Europa nadenkt over strengere regels rond biometrische data, komt dit naar buiten. Niet bepaald handig voor het imago van hun slimme brillen.

Bron: Twitter/X - @HedgieMarkets

VK pompt 40 miljoen pond in nieuw AI-lab (maar is dat genoeg?)

Het VK wil niet achterblijven in de AI-race en trekt de portemonnee: ze investeren £40 miljoen in een gloednieuw AI-onderzoekslab. Het idee? Een Britse versie maken van DARPA, dat beroemde Amerikaanse innovatiebureau waar onder meer het internet uit voortkwam.

Dit nieuwe lab gaat zich bezighouden met projecten die misschien wel een beetje wild klinken, maar enorme impact kunnen hebben. Denk aan doorbraken in de wetenschap, slimmere gezondheidszorg en innovatief transport. Het soort projecten waar normale investeerders vaak van wegrennen omdat ze té risicovol zijn.

De timing is geen toeval. Nu het VK niet meer bij de EU hoort, wil het maar wat graag laten zien dat het nog steeds een technologie-grootmacht is. Zeker nu Frankrijk en Duitsland ook flink aan de weg timmeren met hun eigen AI-plannen.

Maar er is wel een ‘maar’: die 40 miljoen pond klinkt leuk, tot je het vergelijkt met DARPA’s jaarbudget van 3,5 miljard dollar. Dan is het eigenlijk maar een schijntje. Toch zou het lab wel eens een interessante optie kunnen worden voor Europese AI-startups die op zoek zijn naar financiering buiten de gebruikelijke venture capital-route om.

Redactie: Het VK probeert hier heel slim het gat te vullen dat de Brexit achterliet in Europese onderzoekssamenwerking. Maar met dit bescheiden budget lijkt het meer op een symbolisch gebaar dan een echte gamechanger.

Bron: Financial Times via Techmeme

Large Language Models & Foundation Models

TOP-PRIORITEIT: OpenAI verliest toptalent aan Anthropic, Claude wordt steeds populairder

Er is behoorlijk wat reuring in AI-land: OpenAI’s Vice President voor Post Training is overgestapt naar concurrent Anthropic. En de timing? Die had niet slechter gekund.

Tegelijk heeft Anthropic z’n handen vol aan een luxeprobleem: het gebruik van hun AI-assistenten Claude en Claude Code schiet deze week door het dak. Zó hard zelfs, dat ze in allerijl extra servers moeten regelen om al die nieuwe gebruikers aan te kunnen. Ze geven zelf toe dat ze deze explosieve groei totaal niet hadden zien aankomen.

Dit is best een big deal. OpenAI leek tot voor kort oppermachtig in de AI-wereld, maar Anthropic wint nu duidelijk terrein. Dat zou zomaar kunnen komen door alle ophef rond OpenAI’s deal met het Amerikaanse ministerie van Defensie. En die overstappende VP? Dat is geen klein bier - deze persoon was verantwoordelijk voor hoe AI-modellen zich in de praktijk gedragen. Dat soort expertise is goud waard.

Redactie: Voor bedrijven die nu volledig op OpenAI leunen is dit een wake-up call. Het AI-landschap wordt diverser en dat maakt het riskant om al je eieren in één mandje te leggen.

Bron: Reddit r/OpenAI en Reddit r/ClaudeAI

OpenAI hint op vervroegde lancering GPT-5.4

OpenAI heeft via zijn officiële X-account cryptisch aangekondigd dat “5.4 sneller komt dan je denkt”, wat door waarnemers wordt geïnterpreteerd als een verwijzing naar GPT-5.4. De timing suggereert dat OpenAI probeert het negatieve nieuws rond de DoD-deal en het vertrek van toptalent te counteren met een productonthulling. Details over capabilities blijven volkomen onduidelijk, maar gezien de nummering is het waarschijnlijk een incrementele update in plaats van een architecturale doorbraak. De aankondigingsstrategie – vaag en via social media – staat in schril contrast met de gestructureerde lanceringen van eerder dit jaar. Voor ontwikkelaars die op de OpenAI-stack bouwen betekent deze versnelde release-cyclus mogelijk meer compatibiliteitsissues en kortere voorbereidingstijd.

Bron: Twitter/X - @OpenAI

Anthropic rolt voice mode uit in Claude Code voor eerste 5 procent gebruikers

Anthropic begint vandaag met de uitrol van voice mode in Claude Code, een functie die initieel beschikbaar is voor ongeveer 5% van de gebruikers en de komende weken gefaseerd wordt uitgebreid. Gebruikers met toegang zien een notificatie op het welkomstscherm en kunnen spraak activeren via een speciale toggle. De toevoeging van spraakinteractie aan een code-georiënteerde AI-tool is strategisch slim: het verlaagt de drempel voor ontwikkelaars die tijdens het programmeren hun handen vrij willen houden of complexe logica willen bespreken zonder te typen. De gefaseerde uitrol duidt erop dat Anthropic voorzichtig omgaat met infrastructuurcapaciteit – iets wat gezien de eerder gemelde gebruikspieken begrijpelijk is. Voor power users die nu al toegang hebben, kan dit een differentiërende factor worden in de keuze tussen Claude Code en GitHub Copilot.

Bron: Twitter/X - @trq212

Onderzoek toont aan dat LLMs pseudonieme gebruikers op schaal kunnen ontmaskeren

Nieuw onderzoek gedocumenteerd door Ars Technica laat zien dat grote taalmodellen met verrassende accuraatheid pseudonieme gebruikers kunnen identificeren door schrijfstijlanalyse en contextuele inferentie toe te passen op publieke posts. De techniek werkt op schaal, wat betekent dat het niet langer nodig is om handmatig patronen te zoeken – LLMs kunnen automatisch verbanden leggen tussen verschillende accounts. Dit heeft enorme implicaties voor journalisten, klokkenluiders en activisten die afhankelijk zijn van anonimiteit voor hun veiligheid. Tegelijkertijd opent het deuren voor misbruik door overheden en kwaadwillenden die kritische stemmen willen identificeren. De bevindingen onderstrepen dat de privacy-aannames uit het pre-LLM tijdperk fundamenteel moeten worden heroverwogen, en dat technische maatregelen zoals schrijfstijlobfuscatie steeds belangrijker worden.

Bron: Ars Technica

AI-Infrastructuur & Hardware

Aziatische chipbedrijven verhogen prijzen massaal door AI-vraag, capex stijgt 25 procent

Ook de kleinere chipproducenten in Azië volgen nu het voorbeeld van hun grotere concurrenten en verhogen de prijzen, gedreven door een robuuste vraag naar AI-hardware. Volgens Nikkei Asia wordt verwacht dat de gezamenlijke kapitaaluitgaven van de sector in 2026 met 25% jaar-op-jaar zullen stijgen tot meer dan $136 miljard. De prijsverhogingen worden veroorzaakt door capaciteitstekorten: foundries kunnen simpelweg niet snel genoeg nieuwe productielijnen opzetten om aan de vraag te voldoen. Voor AI-bedrijven betekent dit een dubbele klap – niet alleen worden chips duurder, ook de levertijden lopen op, wat roadmaps vertraagt. De trend bevestigt dat we nog jaren verwijderd zijn van een normalisatie van de supply chain, ondanks eerdere beloftes van chipmakers. Europese bedrijven die afhankelijk zijn van Aziatische toeleveringsketens moeten rekening houden met structureel hogere kosten.

Bron: Nikkei Asia via Techmeme

Apple lanceert M5 Pro en M5 Max met Fusion Architecture voor MacBook Pro 2026

Apple heeft zijn MacBook Pro-lineup vernieuwd met de M5 Pro en M5 Max chips, gebouwd op de nieuwe Fusion Architecture. De processors bevatten zes nieuwe high-performance cores en 12 performance cores in totaal, wat naar verluidt tot 30% snellere CPU-prestaties oplevert ten opzichte van de M4-generatie. De GPU kan worden geconfigureerd met maximaal 40 cores, elk uitgerust met een neural accelerator voor on-device AI-workloads. Apple’s strategie om steeds meer AI-processing lokaal te houden staat in contrast met de cloud-first benadering van veel concurrenten en speelt in op toenemende privacybezwaren. De naamgeving “Fusion Architecture” suggereert een hybride aanpak die verschillende rekeneenheden naadloos combineert, hoewel technische details schaars blijven. Voor professionals die AI-tools gebruiken in video-editing of softwareontwikkeling kunnen deze chips een significante productiviteitsboost betekenen zonder data naar de cloud te hoeven sturen.

Bron: Gadgets 360