--- title: "Leesroute: AI begrijpen in tien dagen, vijf stukken per dag" url: "https://www.hetlaatsteainieuws.nl/leesroute/" description: "50 stukken in een vaste volgorde: hoe AI werkt, waar het misgaat en wat je rechten zijn. Vijf per dag, ook als PDF." language: "nl" --- Leesroute · 10 dagen · 50 stukken # AI begrijpen in tien dagen Je hoeft niet alles te lezen om AI te snappen. Dit zijn de stukken die het fundament leggen, in een volgorde die opbouwt: eerst hoe AI werkt, dan wat het met jou doet. Vijf per dag, ongeveer 36 minuten. Ongeveer 6 uur leestijd · Samengesteld 3 november 2026 · [Complete gids (PDF)](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/downloads/leesroute-ai-begrijpen.pdf) · [E-reader (EPUB)](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/downloads/leesroute-ai-begrijpen.epub) - **Vijf per dag is genoeg.** Wie er vijftien leest, gaat na het tiende stuk scannen in plaats van lezen. - **Houd de volgorde aan.** Elk stuk leunt op wat je de dag ervoor las. - **Lees het stuk dat je het minst snapt twee keer.** Daar zit meestal de sleutel. ## Deel 1Hoe AI werkt Dag 01 · 40 min ### Wat AI eigenlijk is Je kunt in twee zinnen uitleggen wat AI wel en niet is, en waar het vandaan komt. - [Kunstmatige intelligentie: wat AI wel en niet is · 7 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/kunstmatige-intelligentie-wat-is-het-nu-echt-met-mythes) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/kunstmatige-intelligentie-wat-is-het-nu-echt-met-mythes - [Wie heeft AI bedacht en wanneer is het ontstaan? De tijdlijn · 8 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/geschiedenis-van-ai-internationaal-en-nederland) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/geschiedenis-van-ai-internationaal-en-nederland - [Geschiedenis van AI-chatbots: van ELIZA (1966) tot ChatGPT · 11 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/geschiedenis-ai-chatbot-eliza-tot-agents) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/geschiedenis-ai-chatbot-eliza-tot-agents - [Hoe werkt AI? Wat er écht gebeurt als een taalmodel 'nadenkt' · 8 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/geen-geest-in-de-machine-hoe-ai-werkt) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/geen-geest-in-de-machine-hoe-ai-werkt - [Is AI nog een 'stochastische papegaai'? Het debat uitgelegd · 6 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/is-ai-een-stochastische-papegaai) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/is-ai-een-stochastische-papegaai Dag 02 · 33 min ### Hoe een taalmodel werkt Je snapt training, het beantwoorden van een vraag en het "nadenken", en waarom dat stroom kost. - [Hoe werkt een taalmodel? De bouwblokken van ChatGPT uitgelegd · 8 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/hoe-werkt-een-taalmodel-llm-uitleg-pytorch) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/hoe-werkt-een-taalmodel-llm-uitleg-pytorch - [Hoe train je een AI-model op duizenden GPU's tegelijk? · 7 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-training-duizenden-gpus-uitleg) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-training-duizenden-gpus-uitleg - [Wat gebeurt er als je ChatGPT iets vraagt? Inferentie uitgelegd · 7 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-inferentie-van-tokens-tot-watts) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-inferentie-van-tokens-tot-watts - [Redeneermodellen uitgelegd: waarom AI eerst 'nadenkt' · 6 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/reasoning-llm-inference-time-compute-scaling-uitleg) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/reasoning-llm-inference-time-compute-scaling-uitleg - [Zwarte doos van AI toch leesbaar? Wat '90 procent' echt betekent · 5 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/zwarte-doos-ai-neuronen-leesbaar) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/zwarte-doos-ai-neuronen-leesbaar Dag 03 · 35 min ### De bouwstenen achter de tools Je weet wat RAG is en wanneer AI op je eigen computer draait in plaats van in de cloud. - [Wat is RAG? Retrieval-Augmented Generation in gewone taal · 7 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/wat-is-rag-uitleg) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/wat-is-rag-uitleg - [Wat is Ollama? Lokale AI-modellen op je eigen computer · 8 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/wat-is-ollama-lokale-llm-uitleg) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/wat-is-ollama-lokale-llm-uitleg - [Wat is een NPU en waarom zit het in elke AI-laptop? · 7 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/wat-is-een-npu-en-waarom-in-elke-ai-laptop) · hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/wat-is-een-npu-en-waarom-in-elke-ai-laptop - [AI in je browser zonder server: wat WebGPU nu al kan · 7 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-in-de-browser-zonder-server) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-in-de-browser-zonder-server - [AI-beelden maken op je eigen pc: kan dat en loont het? · 6 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-beeldgenerator-lokaal-draaien-pc) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-beeldgenerator-lokaal-draaien-pc Dag 04 · 41 min ### Agents Je weet wat een agent is, wat hij zelf mag doen en waar het misgaat. - [AI-agents in 2026: wat zijn ze en wat kun je er echt mee? · 11 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-agents-wat-zijn-ze) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-agents-wat-zijn-ze - [Wat is loop engineering? Harness en Hermes in 3 begrippen · 11 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/loop-engineering-harness-hermes-uitleg) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/loop-engineering-harness-hermes-uitleg - [Karpathy stopt met zelf coderen: wat is agentic engineering? · 6 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/karpathy-agentic-engineering-software-3) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/karpathy-agentic-engineering-software-3 - [AI-skills als beveiligingsrisico: OWASP's nieuwe top 10 uitgelegd · 7 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/owasp-agentic-skills-top-10-risicos) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/owasp-agentic-skills-top-10-risicos - [AI-agents lezen jouw schadedossier: wat verandert er voor jou? · 6 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/ai-agents-schadedossier-verzekeraars) · hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/ai-agents-schadedossier-verzekeraars Dag 05 · 48 min ### Het speelveld Je kunt de grote modellen plaatsen en kent de prijs die AI vraagt aan stroom, water en zeggenschap. - [Welk AI-model kan wat? De grote namen van 2026 op een rij · 9 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/grote-ai-modellen-overzicht) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/grote-ai-modellen-overzicht - [Waarom Chinese open AI-modellen winnen: 61% van OpenRouter · 6 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/chinese-open-ai-modellen-winnen) · hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/chinese-open-ai-modellen-winnen - [Sovereign AI: wat het is en wat Europa eraan doet · 11 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/sovereign-ai-wat-is-het-europa) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/sovereign-ai-wat-is-het-europa - [De verborgen kosten van AI: stroom, water en een VN-rapport · 9 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/verborgen-kosten-ai-milieu-vn-rapport) · hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/verborgen-kosten-ai-milieu-vn-rapport - [Wordt AI ons de baas? Wat er klopt van de waarschuwing · 13 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-dreiging-wat-de-topmannen-zeggen) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-dreiging-wat-de-topmannen-zeggen ## Deel 2AI en jij Dag 06 · 32 min ### Waarom AI fouten maakt Je herkent een verzonnen antwoord, een chatbot die je naar de mond praat en een zoekbot die ernaast zit. - [Waarom AI zo zelfverzekerd onzin vertelt, en hoe je het herkent · 5 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/waarom-ai-zelfverzekerd-onzin-vertelt) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/waarom-ai-zelfverzekerd-onzin-vertelt - [Je AI-chatbot kan liegen, lekken en gekaapt worden · 6 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/llm-risicos-liegen-lekken-manipulatie) · hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/llm-risicos-liegen-lekken-manipulatie - [Is je AI het te vaak met je eens? Ja, 49% vaker dan mensen · 7 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-chatbot-te-vaak-met-je-eens-onderzoek) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-chatbot-te-vaak-met-je-eens-onderzoek - [Waarom geeft een AI-zoekbot het verkeerde antwoord? · 8 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/waarom-ai-zoeken-verkeerd-gaat) · hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/waarom-ai-zoeken-verkeerd-gaat - [Door AI zeg je bijna nooit meer 'ik weet het niet' · 6 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-ik-weet-het-niet-onderzoek) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-ik-weet-het-niet-onderzoek Dag 07 · 30 min ### Privacy, deepfakes en je geld Je weet wat je beter niet in een chatbot zet en hoe je een nepvideo herkent. - [Persoonsgegevens in ChatGPT plakken? Dit zegt de privacywaakhond · 5 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/persoonsgegevens-in-chatgpt-avg) · hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/persoonsgegevens-in-chatgpt-avg - [ChatGPT-beveiliging is een papieren muur: wat deel je beter niet? · 5 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/chatgpt-beveiliging-wat-je-erin-zet) · hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/chatgpt-beveiliging-wat-je-erin-zet - [Deepfakes herkennen in 2026: 5 checks voor een nep-video · 8 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/deepfakes-nep-video-herkennen) · hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/deepfakes-nep-video-herkennen - [Deepfakes van overleden mensen: waarom nabestaanden 'stop' zeggen · 5 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/ai-slop-robin-williams-deepfakes) · hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/ai-slop-robin-williams-deepfakes - [AI voor je geld: grip op budget, sparen en abonnementen · 7 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-persoonlijke-financien-budget) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-persoonlijke-financien-budget Dag 08 · 43 min ### Je rechten en de regels Je kent de AI Act in grote lijnen en weet wat je kunt doen als een systeem over jou beslist. - [EU AI Act in 2026: risicoklassen, deadlines en boetes uitgelegd · 15 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/eu-ai-act) · hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/eu-ai-act - [Afgewezen door AI: mag een algoritme je sollicitatie weigeren? · 7 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/afgewezen-door-ai-sollicitatie-rechten) · hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/afgewezen-door-ai-sollicitatie-rechten - [AI bepaalt steeds vaker je kredietscore: dit zijn je rechten · 7 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/ai-kredietscore-rechten) · hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/ai-kredietscore-rechten - [AI besliste over jou: kan iemand bewijzen wat er gebeurde? · 8 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/ai-beslissing-bewijzen-controleerbaar) · hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/ai-beslissing-bewijzen-controleerbaar - [AI Act-uitstel: de nieuwe deadlines van 2026 tot 2028 op een rij · 6 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/ai-act-uitstel-hoog-risico-december-2027) · hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/ai-act-uitstel-hoog-risico-december-2027 Dag 09 · 36 min ### AI en je werk Je kent het onderzoek achter de grote vragen over banen en vaardigheden, en je schrijft een goede prompt. - [Verleer je vaardigheden door AI? Wat het onderzoek écht zegt · 9 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/vaardigheidsverlies-ai-wat-onderzoek-echt-zegt) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/vaardigheidsverlies-ai-wat-onderzoek-echt-zegt - [AI en de instapbaan: starters voelen de eerste klap (−29% in NL) · 7 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/ai-instapbanen-onder-druk) · hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/ai-instapbanen-onder-druk - [AI vervangt je mensen niet: wie dat denkt, stuurt slecht · 7 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/ai-vervangt-werknemers-niet-ceo-excuus) · hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/ai-vervangt-werknemers-niet-ceo-excuus - [TNO: AI maakt werk sneller, maar niet vanzelf productiever · 5 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/tno-ai-productiviteit-geen-automatisme) · hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/tno-ai-productiviteit-geen-automatisme - [Prompts schrijven voor AI: 5 bouwstenen en 4 technieken · 8 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/goede-prompts-schrijven-voor-ai) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/goede-prompts-schrijven-voor-ai Dag 10 · 35 min ### Kinderen, school en ethiek Je weet wat scholen toestaan, hoe je samen met je kind AI gebruikt en welke keuzes er achter de techniek zitten. - [Je kind gebruikt AI voor huiswerk. Mag dat van school? · 6 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/kind-ai-huiswerk-school-regels) · hetlaatsteainieuws.nl/nieuws/kind-ai-huiswerk-school-regels - [AI in het onderwijs: 90% van de scholieren gebruikt het · 7 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-in-het-onderwijs-cijfers) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-in-het-onderwijs-cijfers - [AI samen met je kind: welke tool per leeftijd, en waar je op let · 7 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-met-kinderen-samen-leren) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-met-kinderen-samen-leren - [AI als studiehulp: zo leer je mét AI in plaats van te spieken · 7 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-studiehulp-leren-met-ai) · hetlaatsteainieuws.nl/achtergrond/ai-studiehulp-leren-met-ai - [AI-ethiek in 2026: hoe blijft technologie menselijk? · 8 min](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/ai-ethiek-hoe-houden-we-ai-menselijk) · hetlaatsteainieuws.nl/regelgeving/ai-ethiek-hoe-houden-we-ai-menselijk ## DaarnaBijblijven zonder alles te lezen - **Elke dag:** de [AI Radar](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/radar/), 's ochtends en 's avonds de belangrijkste koppen. - **Elke dinsdag:** het weekoverzicht, ook als nieuwsbrief [De Radar](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/nieuwsbrief/). - **Begin van de maand:** de maandterugblik. Alle vaste formats staan bij de [rubrieken](https://www.hetlaatsteainieuws.nl/rubrieken/). - **Heb je een bedrijf?** Lees dan ook de leesroute [AI in je bedrijf](https://www.aiplatformmkb.nl/leesroute) op AI Platform MKB.