Onderzoeker / trainer / maker van Digital Digging

Henk van Ess

Slimmer zoeken en verifiëren met AI, geleerd van een onderzoeksveteraan

Onderzoeker en trainer met twintig jaar ervaring in online research, die laat zien hoe je AI inzet voor vindbaarheid en verificatie in plaats van wolligheid.

redactioneel samengesteld op basis van openbare bronnen

Waarom volgen

  • Twintig jaar ervaring in online onderzoek en OSINT, en een van de eersten die AI structureel inzette voor onderzoek dat controleerbaar moet zijn.
  • Deelt concrete, herhaalbare methodes in plaats van losse trucjes: zijn motto “think like a document” draait om vooraf bedenken hoe het antwoord eruitziet, en dan die vorm zoeken.
  • Zijn nieuwsbrief Digital Digging (sinds 2023, ruim 11.000 abonnees) wordt gelezen bij redacties en bedrijven van BBC tot Microsoft.

Profiel in het kort

Henk van Ess is onderzoeker, toolbouwer en trainer. Hij geeft het hele jaar door workshops over slimmer zoeken en verifiëren, in het Engels, Duits en Nederlands, onder meer voor het Global Investigative Journalism Network. Hij beoordeelt factcheck-organisaties als assessor voor IFCN (Poynter) en het Europese EFCSN, en bouwde eigen tools zoals ImageWhisperer (herkent AI-gegenereerde beelden) en Research Pilot.

Op Digital Digging publiceert hij methodes om AI in te zetten bij onderzoek, zoals zijn aanpak waarbij AI eerst zijn eigen prompts schrijft, en de “Prewash Method” die context omzet in precisie.

Redactionele analyse

Van Ess vult een gat dat de meeste AI-stemmen laten liggen. Vrijwel iedereen praat over AI als productiemachine: teksten, beelden, automatisering. Hij behandelt AI als zoek- en verificatie-instrument, en juist daar gaat het in de praktijk vaak mis — van verzonnen bronnen tot stellige antwoorden zonder onderbouwing. Wie zijn methodes toepast, haalt meer uit dezelfde tools en trapt minder vaak in AI-fouten.

Voor MKB-lezers is hij geen instap maar een verdieping. Zijn publiek is internationaal en journalistiek georiënteerd, het materiaal grotendeels Engelstalig, en hij veronderstelt dat je al met AI-tools werkt. Daar staat tegenover dat de vaardigheid die hij leert (kritisch zoeken en verifiëren) voor elke ondernemer relevant is die beslissingen baseert op wat AI vertelt.

Wanneer wel volgen, wanneer niet

Wel volgen als je: AI wilt gebruiken om betrouwbaar te zoeken en te verifiëren, due diligence of onderzoek doet (van leveranciers checken tot markten verkennen), of als gevorderde gebruiker concrete methodes zoekt.

Eerder iemand anders als je: nog een algemene AI-basis moet leggen (begin dan bij een instap-profiel in deze hub), of Nederlandstalig materiaal verkiest.

Openbare bronnen

Dit profiel is redactioneel samengesteld op basis van openbare bronnen. We hebben hiervoor geen contact gehad met Henk van Ess.

  1. digitaldigging.org
  2. gijn.org