Europa heeft weer een AI-model om over te praten. Het Franse Mistral presenteerde op 6 oktober Mistral Large 4, intern ‘Le Chonk’ genoemd: een model met ruim een biljoen parameters dat eind oktober vrij te downloaden moet zijn (Bron: Mistral AI). Een dag later kwam het eerste onafhankelijke oordeel binnen. Dat is gunstig voor Europa, en ontnuchterend tegelijk.
Wat Mistral heeft gelanceerd
Large 4 is een zogeheten mixture-of-experts-model. Het heeft in totaal ongeveer 1,05 biljoen parameters, maar zet er per woord maar een klein deel van aan: 49 miljard volgens de aankondiging, 52 miljard volgens de modelpagina in de documentatie (Bron: Mistral AI, Bron: Mistral Docs). Dat maakt zo’n reus sneller en goedkoper om te draaien dan het totaal doet vermoeden.
Een paar andere feiten op een rij:
- Het model leest naast tekst ook afbeeldingen en kan tot een miljoen tokens in één keer verwerken, ruwweg een paar dikke boeken (Bron: Mistral Docs).
- Het spreekt volgens Mistral meer dan 160 talen, waaronder alle officiële talen van de EU, dus ook Nederlands (Bron: Mistral AI).
- Mistral trainde het op 3.800 Nvidia Grace Blackwell-chips in eigen datacenters in Europa (Bron: Mistral AI).
Voorlopig is het een publieke preview via de betaalde API. Over de gewichten is Mistral kort: “We will release the weights by the end of the month” (Bron: Mistral AI). Onder welke licentie dat gebeurt, staat nergens in de aankondiging.
Beginner-tip “open gewichten” (open weights) betekent dat je het getrainde model zelf kunt downloaden en op eigen computers kunt draaien. Je hoeft je vragen dan niet naar de servers van de maker te sturen. Bij ChatGPT of Claude kan dat niet.
Het oordeel: beste buiten de VS en China
Benchmarkbureau Artificial Analysis test nieuwe modellen op een vaste reeks van tien taken en vat dat samen in één benchmark-score. Large 4 haalt 38 punten (Bron: Artificial Analysis). Het bureau vatte het op X samen als: Frankrijk heeft weer het slimste model van buiten de VS en China (Bron: Artificial Analysis op X).
Dat is de positieve lezing. De andere is dat de afstand groot is. Volgens een overzicht van Trending Topics op basis van dezelfde ranglijst staan zeven Chinese open modellen boven Large 4, met Xiaomi’s MiMo-V2.6-Pro bovenaan op 46,3 punten. De gesloten topmodellen scoren nog veel hoger: Claude Opus 5.5 komt op 57,6, GPT-6 Astra op 52,7 (Bron: Trending Topics).
| Model | Maker | Score (Artificial Analysis) |
|---|---|---|
| Claude Opus 5.5 | Anthropic (VS) | 57,6 |
| GPT-6 Astra | OpenAI (VS) | 52,7 |
| MiMo-V2.6-Pro | Xiaomi (China) | 46,3 |
| Mistral Large 4 | Mistral (Frankrijk) | 38,4 |
Een score als deze meet hoe een model presteert op een vaste set testvragen, niet hoe bruikbaar het is in jouw dagelijkse werk. En Artificial Analysis telt Large 4 nu nog als gesloten model, omdat de gewichten er nog niet zijn (Bron: Artificial Analysis).
Gevorderden Let op de breedsprakigheid. Tijdens de test produceerde Large 4 zo’n 200 miljoen outputtokens, tegen een mediaan van 81 miljoen (Bron: Artificial Analysis). Een lage prijs per token wordt dan minder laag per taak.
Mistrals eigen troef: beveiligingswerk
Mistral legt de nadruk op cybersecurity. Op een test waarin een model bestaande beveiligingslekken moet nabootsen, scoort Large 4 volgens Mistral 82 procent. Claude Opus 5.5 en GPT-6 Astra zouden daar “near zero” halen, omdat ze de taak weigeren (Bron: Mistral AI). Mistral wil daarmee laten zien dat beveiligers, die zulk onderzoek legitiem nodig hebben, bij een eigen gedraaid model niet tegen een weigering aanlopen.
Dat zijn cijfers van de maker zelf. Een onafhankelijke herhaling van die test is er nog niet. Mistral schrijft er wel bij dat het model op schadelijke cyberverzoeken uit drie bekende testsets vaker weigert dan andere open modellen (Bron: Mistral AI).
Wat het kost
In de aankondiging noemt Mistral 1,36 dollar per miljoen inputtokens en 4,18 dollar per miljoen outputtokens (Bron: Mistral AI). De modelpagina in de documentatie toont tijdens de preview de helft: 0,68 en 2,09 dollar (Bron: Mistral Docs). Ter vergelijking: de voorganger Large 3 kost 0,50 en 1,50 dollar (Bron: Mistral AI, prijzen).
Wat jij ervan merkt
Over de chat-app Le Chat zegt Mistral in de aankondiging niets; voorlopig gebruik je Large 4 alleen via de API. Het grotere verhaal speelt bij organisaties. Mistral benadrukt dat het de Europese versie zelf beheert, “independently of other digital service providers and under European law” (Bron: Mistral AI). Voor een ziekenhuis, gemeente of bank die geen data naar Amerikaanse diensten wil sturen, is dat een serieus argument. Het speelt in dezelfde discussie als soevereine AI en het Nederlandse GPT-NL.
Thuis draai je dit model niet. Een biljoen parameters vraagt om een rek vol serverchips; voor je eigen computer zijn er kleinere modellen, zoals we beschreven bij Qwen 3.8 27B en in onze uitleg over Ollama.
Wie de bredere strijd wil volgen: Chinese open modellen domineren al maanden het gebruik, zoals je leest in waarom Chinese open AI-modellen winnen. Large 4 verandert dat beeld niet, maar het geeft Europa wel weer een eigen kandidaat. De echte toets komt eind oktober, als de gewichten verschijnen en onafhankelijke testers het model zelf in handen krijgen.