Op 7 augustus 2025 bracht OpenAI GPT-5 uit: de opvolger van GPT-4 en de nieuwe standaard in ChatGPT. CEO Sam Altman vergeleek het met “praten met een echte expert op doctoraatsniveau in alles wat je maar nodig hebt”. Een behoorlijke claim. Wat is er echt nieuw, wat kost het, en merk je als gebruiker iets?
Update 25 september 2026 Op 22 september 2026 bracht OpenAI GPT-6 Sol ($2 / $10 per miljoen tokens) en GPT-6 Luna ($0,10 / $0,50) uit; GPT-6 Astra blijft het vlaggenschip (bron). Sinds 14 september 2026 kiest ChatGPT voor Plus- en Pro-gebruikers niet meer zelf wanneer het diep nadenkt (bron), en de GPT-5-versies verdwijnen op 11 december 2026 uit de API (bron). De tekst hieronder is daarop aangepast; ook de lanceringsdatum is rechtgezet naar 7 augustus 2025 (bron).
Voor wie is dit artikel? Voor mkb-ondernemers, ChatGPT-gebruikers en nieuwsgierige lezers die willen weten of GPT-5 hun werk verandert. Ben je zelf ontwikkelaar en zoek je technische prijsdetails? Die staan onderaan. Heb je ChatGPT nog nooit geprobeerd? Start dan eerst met onze tutorial ChatGPT voor beginners, dan profiteer je direct van GPT-5 in de gratis versie.
Let op Dit artikel beschrijft de oorspronkelijke GPT-5 lancering van augustus 2025. Inmiddels (september 2026) is GPT-6 Astra het vlaggenschip (Bron: OpenAI), uitgebracht op 3 september 2026 en gebouwd rond computergebruik. De GPT-5.6-familie van 9 juli 2026 blijft er gewoon naast bestaan, in drie varianten: Sol ($5 / $30 per 1M tokens), Terra ($2 / $12) en Luna ($0,20 / $1,20). Sinds 22 september 2026 zijn er bovendien GPT-6 Sol ($2 / $10) en GPT-6 Luna ($0,10 / $0,50). Voor lopende keuzes: GPT-5 zelf is nog beschikbaar ($1,25 / $10 per 1M tokens), maar OpenAI haalt de GPT-5-versies op 11 december 2026 uit de API en adviseert over te stappen op GPT-5.6. De rest van het artikel gaat over de impact van de oorspronkelijke release.
Wat is er nieuw? Drie dingen
1. Eén model voor alles
Tot GPT-5 had je te maken met een menu aan varianten: GPT-4o voor alledaags werk, o1 en o3 voor “diep nadenken”, speciale varianten voor beeld. Voor veel gebruikers was die keuze te ingewikkeld. GPT-5 loste dat bij de lancering op: er was nog maar één model, en dat model koos zelf welke aanpak bij jouw vraag paste. Sinds 14 september 2026 geldt dat niet meer voor Plus en Pro: daar kies je het denkniveau weer zelf met een schuifje.
Vraag je iets simpels? Kort en snel antwoord. Vraag je iets ingewikkelds? GPT-5 “denkt langer na” voordat het antwoordt (dat heet GPT-5 Thinking). Heb je een Pro-abonnement en vraag je het allermoeilijkste? Dan start GPT-5 Pro, de variant met de meeste rekenkracht (Bron: ICT Magazine).
Beginner-tip Stel je GPT-5 voor als een collega die altijd beschikbaar is. Bij een korte vraag krijg je een snel antwoord. Bij een lastig probleem pakt ze er rustig de tijd voor, bladert even door haar kennis, en komt dan met iets uitgebreiders. Bij de lancering gebeurde dat vanzelf; als Plus- of Pro-gebruiker kies je sinds 14 september 2026 zelf hoe lang ze mag nadenken.
2. Minder verzonnen antwoorden
Iedereen die AI al eens heeft betrapt op een volstrekt verzonnen citaat of een niet-bestaand boek, kent het probleem: AI-modellen kunnen overtuigend onzin vertellen. OpenAI claimt dat GPT-5 dit 80% minder doet dan zijn voorganger o3, en 45% minder dan GPT-4o.
Ik merk het zelf vooral bij schrijftaken die op feiten leunen, zoals jaartallen, namen en specifieke cijfers. GPT-5 zegt nu vaker “dit weet ik niet zeker” in plaats van vrolijk iets te verzinnen. Dat is geen volledige oplossing (zie ons stuk AI-hallucinaties herkennen), maar wel merkbare vooruitgang.
3. Tekst, beeld en spraak in één flow
GPT-5 kan zonder te schakelen tussen tekst, beeld en spraak. Vroeger moest je voor beeldherkenning een andere variant kiezen; nu plak je gewoon een foto in het gesprek en hij beantwoordt je vraag erover. Alleen voor echt gespecialiseerde taken (audio-uitvoer, beeldgeneratie) draait nog een apart model op de achtergrond (Bron: Simon Willison’s GPT-5 analysis).
Wat kost GPT-5?
Voor de meeste mensen is dit geen vraag: als je ChatGPT al gebruikt, heb je GPT-5 automatisch. Maar de verschillende abonnementen geven je wel verschillende hoeveelheden gebruik per dag.
Voor gewone gebruikers: ChatGPT-abonnementen
De tabel toont de abonnementen zoals ze bij de lancering in augustus 2025 waren, in dollars zoals OpenAI ze noemt. Sinds april 2026 bestaat er naast Pro van $200 ook een Pro-variant van $100.
| Plan | Prijs | GPT-5 toegang |
|---|---|---|
| Gratis | €0 | GPT-5 standaard (beperkt aantal vragen per dag) |
| Plus | $20/maand | GPT-5 + hogere limieten |
| Pro | $200/maand | GPT-5 Pro (maximum rekenkracht voor zware taken) |
| Team | $25-30 per medewerker/maand | Team-functies + GPT-5 |
| Enterprise | Op aanvraag | Maatwerk + GPT-5 |
Voor een eenmanszaak of zzp’er is Plus meer dan genoeg. Voor teams van 5-20 mensen wordt Team interessant (vooral vanwege gedeelde gesprekken en betere privacy-controle). Pro ($200) is alleen de moeite waard als je dagelijks echt zware analyses laat draaien, en de meeste mkb’ers hebben dat niet.
Voor bouwers: de technische koppeling
Ben je zelf softwareontwikkelaar en bouw je een eigen applicatie op GPT-5? Dan betaal je per gebruik, per miljoen “woordstukken” (tokens). Vertaald naar euro’s:
| Variant | Input (per 1M woordstukken) | Output | Wanneer kiezen |
|---|---|---|---|
| GPT-5 | ~€1,10 | ~€9 | Vlaggenschip voor zware taken |
| GPT-5 Mini | ~€0,22 | ~€1,80 | Middenklasse — prijs-kwaliteit |
| GPT-5 Nano | ~€0,04 | ~€0,35 | Budget voor hoge volumes |
Een miljoen woordstukken is ongeveer 750.000 woorden — dus een hele berg tekst voor een paar cent tot een paar euro (Bron: Simon Willison / OpenAI Pricing).
Gevorderden Bij GPT-5 tellen de “thinking tokens” (rekenstappen tijdens het diepere nadenken) mee als output. Bij complexe redeneer-taken kan je outputverbruik dus significant hoger liggen dan bij GPT-4o. Zet “reasoning effort” op “minimal” voor eenvoudige taken om kosten te beheersen. En ja, goed prompten scheelt hier ook geld; zie onze gids prompten voor beginners.
GPT-5 tegenover Claude en Gemini
| Aspect | GPT-5 | Claude Sonnet 4.6 | Gemini 3 Pro |
|---|---|---|---|
| Gelanceerd | Augustus 2025 | Februari 2026 | November 2025 |
| Input-prijs | ~€1,10/1M | ~€2,70/1M | Vergelijkbaar |
| Output-prijs | ~€9/1M | ~€13/1M | Vergelijkbaar |
| Alles in één model | ✅ | ❌ (aparte tiers) | ✅ |
| Sterkste punt | Prijs + alles in één | Programmeren + voorzichtig redeneren | Zoeken + beeld |
Zelf gebruik ik GPT-5 voor tekstwerk, brainstorms en gewone vragen. Voor code-werk schakel ik vaak naar Claude — daar voel ik dat het net een paar stappen verder denkt. Maar Plus-gebruikers merken het verschil in dagelijks gebruik eerlijk gezegd nauwelijks. Kijk voor een bredere keuzehulp in onze gids ChatGPT, Claude, Gemini of Copilot. En sinds mei 2026 maakt de Chinese kant van het speelveld het kostenplaatje radicaal anders — zie DeepSeek’s permanente 75%-prijsverlaging op V4-Pro, nu factor 20 onder GPT-5.5.
Voor MKB en ondernemers: wat betekent dit?
- Moet je iets? Nee. Als je ChatGPT al gebruikt, heb je GPT-5 automatisch. Overweeg wel je abonnement: voor dagelijks werk is Plus ($20) bijna altijd genoeg; Pro is overkill voor de meeste mkb’ers.
- Wat merk je er concreet van? Een marketingbureau dat ChatGPT inzet voor copywriting merkt betere consistente stijl en minder “creatieve invullingen” van feiten. Een boekhouder die AI gebruikt om uitleg over belastingregels op te zoeken, krijgt vaker een eerlijk “dat weet ik niet zeker” in plaats van een verzonnen artikel-nummer. Een winkeleigenaar die productbeschrijvingen laat genereren merkt dat GPT-5 in één keer 20 varianten kan maken zonder dat de kwaliteit zakt.
- Wat is je eerste stap? Open ChatGPT en probeer een lastige vraag uit je werk waarvan je vroeger twijfelde of de AI het goed zou doen. Geef GPT-5 een kans op iets complexers dan “vat dit in drie zinnen samen”.
Wat kwam er na GPT-5?
Sinds de lancering is OpenAI blijven itereren. De cadans is hoog: bijna elke 2-3 maanden een nieuwe versie. Het complete, bijgewerkte overzicht van alle versies, varianten en API-prijzen houden we bij in Alles over GPT-5: versies, prijzen en wat je ermee kunt:
- GPT-5.1 (najaar 2025): betere code-uitvoering en scherpere autonome taken.
- GPT-5.2: variant met sterkere programmeer-capaciteiten, beschikbaar in tools als Notion en Cursor.
- GPT-5.3 Codex (begin 2026): code-specialistische variant.
- GPT-5.4 (maart 2026): mid-tier optie voor kosten-kwaliteit balans, $2,50 / $15 per 1M tokens. Onmiddellijk opgepikt door integraties zoals Notion (Bron: Notion Release 6 maart 2026).
- GPT-5.5 (23 april 2026): destijds het vlaggenschip, $5 / $30 per 1M tokens, met 1M context-window via de API en 400K via Codex. Volgens OpenAI’s eigen benchmarks: 82,7% op Terminal-Bench 2.0, 51,7% op FrontierMath Tier 1-3, en een sprong van 36,6% → 74,0% op MRCR v2 bij 1M tokens vs GPT-5.4 (Bron: OpenAI — Introducing GPT-5.5).
- GPT-5.5 Instant (5 mei 2026): nieuwe standaard voor ChatGPT — sneller, scherper en met 52,5% minder hallucinaties op hoogrisico-prompts. Plus nieuwe Memory Sources en Trusted Contact-veiligheidsfeature. Onze analyse van GPT-5.5 Instant in de praktijk duikt dieper in wat je ervan merkt (Bron: TechCrunch).
- GPT-5.5 Pro: zwaarste variant tegen $30 / $180 per 1M tokens — voor agentische codeer-taken en wetenschappelijk onderzoek waar Pro-rekenkracht écht verschil maakt.
- GPT-5.6 (9 juli 2026): uitgebracht als familie van drie — Sol ($5 / $30 per 1M tokens), Terra ($2 / $12) en Luna ($0,20 / $1,20). Sol haalt 88,8% op Terminal-Bench 2.1; op 30 juli gingen Terra en Luna alweer 20% respectievelijk 80% in prijs omlaag (Bron: OpenAI).
- GPT-6 Astra (3 september 2026): het vlaggenschip en het eerste GPT-6-model. De nadruk ligt op computergebruik (formulieren invullen, onderzoek doen, een resultaat in jouw sjabloon afleveren), en OpenAI meet daarbij 1,9 keer snellere taakafronding dan GPT-5.6 Sol. Het rolt uit naar alle betaalde ChatGPT-plannen en naar de API (Bron: OpenAI).
- GPT-6 Sol en GPT-6 Luna (22 september 2026): goedkopere GPT-6-varianten, Sol voor complexe code- en agenttaken ($2 / $10 per 1M tokens) en Luna voor grote volumes ($0,10 / $0,50). Astra blijft volgens OpenAI het beste model (Bron: OpenAI).
Voor wie de concurrentie wil volgen: ondertussen is Anthropic doorgeschoven naar de Claude 5-generatie (stand 25 september 2026: Opus 5.5 van 22 september, Sonnet 5 en Haiku 4.5, met Fable 5.1 en Mythos 5.1 daarboven). Google brengt Gemini 3 ertegenover. Ook de open-source wereld blijft niet achter: DeepSeek V3.2 en V4 zijn de huidige toonaangevende open-source modellen, zie onze staat van open-source AI in 2026. En wie zich afvraagt hoe deze razendsnelle competitie economisch mogelijk is: lees AI draait op miljarden subsidie — of onze recente analyse van OpenAI’s IPO-timing en het $14 miljard 2026-verlies voor het volledige financiële plaatje. Anthropic passeerde OpenAI in dezelfde periode in waardering — zie Anthropic passeert OpenAI met $965 miljard.