Waarom luisteren
- Zes afleveringen, zes Nederlandse onderzoekers, één afgerond geheel: je kunt het in een week uitluisteren en hebt dan een basis.
- De presentator is zelf informaticus met een achtergrond in data science, en vraagt door op punten waar een journalistiek interview meestal stopt.
- Bij elke aflevering staan shownotes met papers, artikelen en boeken, plus zes essays die Nasrullah bij de serie in Trouw schreef.
De podcast in het kort
Welkom in de AI-fabriek is een podcastserie van BNR Nieuwsradio en Trouw, gemaakt door Ilyaz Nasrullah. Hij is informaticus met een achtergrond in data science en adviseert bedrijven, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en overheden over digitale technologie. De serie verscheen op 20 oktober 2023 en bestaat uit zes gesprekken, elk met één gast en één afgebakende vraag. De afleveringen duren tussen de 34 en 47 minuten.
De opzet is steeds dezelfde: een historisch aanknopingspunt, daarna de vertaling naar nu. Aflevering 1 gaat over de werking van taalmodellen, met Pascal Wiggers, lector verantwoorde kunstmatige intelligentie aan de Hogeschool van Amsterdam. Aflevering 2 begint bij ELIZA, de chatbot die Joseph Weizenbaum in de jaren zestig bouwde, en gaat met Oumaima Hajri (Hogeschool Rotterdam) over waarom mensen zich hechten aan software die menselijk klinkt. Aflevering 3 pakt de Turingtest uit 1950 en bespreekt met Felienne Hermans, hoogleraar Computer Science Education aan de Vrije Universiteit Amsterdam, of taalvaardigheid iets over intelligentie zegt.
De tweede helft verschuift naar werk en samenleving. Aflevering 4 gebruikt de game-industrie als proeftuin voor generatieve AI in creatief werk, met gameontwikkelaar Rami Ismail. Aflevering 5 begint bij Tay, de chatbot die Microsoft in 2016 na zestien uur offline moest halen, en bespreekt met Cynthia Liem (TU Delft) hoe vooroordelen in systemen sluipen; Liem is in Nederland bekend van haar analyse van de fraudedetectie-algoritmes uit het toeslagenschandaal. Aflevering 6 gaat met cultuursocioloog Siri Beerends (SETUP, Universiteit Twente) over de denkwereld van AI-ontwikkelaars en over hoe je de waarschuwingen voor existentiële risico’s kunt lezen.
De serie is gemaakt met Connor Clerx, muziek en audiovormgeving door Gijs Friesen, grafisch ontwerp van Danusia Schenke, eindredactie door Wendy Beenakker (BNR) en Wendelmoet Boersema (Trouw). De afleveringen staan gratis op bnr.nl, Apple Podcasts en Spotify; in november 2024 kwam er nog een korte bonusaflevering met een luistertip bij. Naast de podcast publiceerde Nasrullah zes essays in Trouw, een per onderwerp.
Redactionele analyse
De podcast-hub bevat veel doorlopende wekelijkse shows en veel Engelstalig materiaal. Deze reeks vult een andere plek: een Nederlandstalige, afgeronde serie die je van begin tot eind kunt luisteren zonder dat er nieuwe afleveringen bij komen. Voor een lezer die één keer goed wil begrijpen wat er achter een chatvenster gebeurt, is dat een ander gebruik dan het bijhouden van een feed.
Wat de serie onderscheidt binnen het Nederlandse aanbod is de gastenlijst. Zes onderzoekers en makers die allemaal in Nederland werken, uit de informatica, de hogescholen en de sociale wetenschappen, elk met één onderwerp waar ze jaren aan besteed hebben. Dat levert voorbeelden op die dicht bij de Nederlandse lezer liggen: het toeslagenschandaal als casus over algoritmes, het onderwijs als plek waar de vraag over intelligentie concreet wordt, de Nederlandse game- en creatieve sector als werkveld waar generatieve AI het eerst binnenkwam.
De reeks is een coproductie van BNR Nieuwsradio en dagblad Trouw, met de podcast en de essayreeks als twee kanten van hetzelfde project. Nasrullah maakt de serie vanuit een eigen positie, die hij in de trailer en de aflevering-omschrijvingen zelf benoemt: hij vindt de twee dominante verhalen over AI (de glorieuze toekomst en de uitroeiing van de mensheid) allebei onbruikbaar, en wil laten zien wat er feitelijk gebeurt. Dat uitgangspunt staat vooraan, zodat je als luisteraar weet waar je naar luistert.
De afleveringen dateren uit oktober 2023. De voorbeelden en de modelnamen uit die periode zijn inmiddels ingehaald door nieuwere generaties; de onderliggende uitleg over hoe taalmodellen werken, waarom mensen zich aan chatbots hechten en hoe vooroordelen in systemen terechtkomen is dat niet. Wie de actualiteit zoekt, combineert de serie dus met een lopende show uit het overzicht.
Wanneer wel luisteren, wanneer niet
Wel luisteren als je: in zes afleveringen een afgeronde Nederlandstalige basis wilt, Nederlandse onderzoekers aan het woord wilt horen, wilt begrijpen hoe oud de fascinatie voor pratende machines eigenlijk is, of na het luisteren wilt doorlezen in de bronnen en de Trouw-essays.
Eerder iets anders als je: het actuele model- en productnieuws bijhoudt, vooral de Europese en Nederlandse regelgeving wilt volgen, zoekt naar praktische toepassingen op de werkvloer, of een lopende serie wilt volgen met nieuwe afleveringen. Voor die smaken staan andere shows in ons overzicht.
Waar te luisteren
- bnr.nl/podcast/welkom-in-de-ai-fabriek — alle afleveringen met per stuk de omschrijving en de shownotes.
- Apple Podcasts / Spotify — de reeks staat volledig en gratis op beide platforms.
- De essays in Trouw — zes stukken die Nasrullah bij de serie schreef, een per onderwerp.
Openbare bronnen
- BNR — podcastpagina Welkom in de AI-fabriek (omschrijving, afleveringen, shownotes): https://www.bnr.nl/podcast/welkom-in-de-ai-fabriek
- Apple Podcasts — Welkom in de AI-fabriek | BNR (aantal afleveringen, jaren actief, duur per aflevering): https://podcasts.apple.com/nl/podcast/welkom-in-de-ai-fabriek-bnr/id1712272404
- Spotify — Welkom in de AI-fabriek | BNR: https://open.spotify.com/show/7cbjWqnFMuauNd0PcjgGIm