De vijf koppen van vandaag
- Sunweb laat AI in twee uur 2.400 oude SQL-tabellen uitspitten, én het nieuwe datamodel schetsen
- Jan Rotmans bouwt een digitale tweeling die colleges blijft geven als hijzelf dat niet meer kan
- Sam Altman vindt het ‘quite terrible’ dat mensen nog ram in hun pc hebben zitten
- Anthropic-manager schrapt codinggesprekken omdat Claude beter presteert dan kandidaten
- Meta verliest AA-kredietuitzicht door negatieve cashflow van 22 miljard dollar
Het nieuws van vandaag
Sunweb liet AI zijn oude klantsysteem ontcijferen, pas daarna kon de migratie beginnen
De reisgroep had 2.400 SQL-objecten. Hun betekenis zat deels in de code en deels in de hoofden van medewerkers.
Reisorganisatie Sunweb stapt over op een nieuw systeem voor klantgegevens, een zogeheten customer data platform. Dat draait op Databricks, een veelgebruikt platform voor de opslag en analyse van data. Voordat het team kon gaan bouwen, moest het eerst begrijpen hoe het oude systeem in elkaar zat.
Dat oude systeem bestond uit 2.400 SQL-objecten: tabellen, zoekopdrachten en andere bouwstenen van een database. Wat die onderdelen precies betekenden, lag nergens centraal vast. De kennis zat verspreid over beschrijvende gegevens (metadata), vastgelegde databaseprocedures (stored procedures) en de hoofden van medewerkers.
Alles met de hand doorlopen zou maanden hebben gekost. Daarom zette Sunweb samen met IT-adviesbureau Xebia Claude Code in. Dat is een AI-agent: een AI-programma dat zelfstandig taken uitvoert. De agent kreeg alleen de metadata en de opbouw van de SQL-code te zien, geen klantdata. Binnen twee uur leverde hij een overzicht op dat het team nooit eerder had gehad. Dat bestond uit drie delen:
- een kennisgraaf: een kaart van de onderdelen van het systeem (entiteiten) en hun onderlinge verbanden;
- een taxonomie: een geordende indeling van alle gebruikte begrippen;
- een ontologie: een vastlegging van de bedrijfsregels.
Het resultaat was geen ontwerp, maar een vertrekpunt. Medewerkers van marketing, data en architectuur toetsten de uitkomst in gerichte feedbacksessies. Daarna verliep de bouw in dbt, een tool om datamodellen op te zetten, bijna mechanisch. Intussen hielden de agents de documentatie actueel terwijl het model veranderde. Ook signaleerden ze antipatronen: ontwerpkeuzes waarvan bekend is dat ze later problemen veroorzaken.
Oriol Pueyo, Head of Engineering bij Sunweb, is vooral te spreken over de versnelling: “Ze verkorten besluitvorming en uitvoering, stuurden het project stevig aan en brachten ons team door de nauwe samenwerking verder.”
Jan Rotmans bouwt een digitale tweeling die lezingen blijft geven als hijzelf dat niet meer kan
De hoogleraar heeft uitgezaaide prostaatkanker. Hij wil zijn kennis over transities vastleggen voor volgende generaties.
Transitiehoogleraar Jan Rotmans laat met kunstmatige intelligentie een digitale kopie van zichzelf maken. Deze AI-tweeling moet lezingen geven en vragen beantwoorden, ook wanneer Rotmans dat zelf niet meer kan. De hoogleraar transitiekunde heeft al bijna twee jaar uitgezaaide prostaatkanker. Artsen gaven hem in 2024 nog vijf jaar. “Op die manier kan ik toch op plekken zijn waar ik niet meer ben”, zegt hij tegen de NOS.
The Synths bouwt de digitale kopie. Deze studio maakt digitale mensen en ontwikkelde eerder een virtuele Ruud Gullit. De avatar krijgt de kennis uit Rotmans’ tientallen boeken, honderden wetenschappelijke publicaties en colleges. Vorige week zijn zijn stem, beeld, geluid en mimiek vastgelegd.
Een eerste versie moet voor het eind van dit jaar online staan. Later volgt een hologram dat over een podium kan lopen. De avatar leert om niet te reageren op vreemde vragen. Hij zwijgt ook over onderwerpen waar Rotmans zelf niets zinnigs over kan zeggen. Komt de avatar met nieuwe ideeën, dan beoordeelt Rotmans die eerst zelf. Daarna kijken anderen mee, vergelijkbaar met de werkwijze van Wikipedia.
Er is ook kritiek. Iris van Rooij, hoogleraar aan de Radboud Universiteit, noemt het “een heel onwenselijke ontwikkeling” en “een vorm van een ontmenselijking”. Ze begrijpt de wens om iets na te laten. Maar daarvoor bestaan volgens haar al boeken, artikelen en video’s. Ze ziet geen reden om daar “een machine van AI-slop door een commercieel bedrijf” tussen te zetten. Met AI-slop bedoelt ze inhoud van lage kwaliteit die automatisch door AI wordt gemaakt.
Ethici waarschuwen al langer voor zogeheten griefbots en deadbots. Dat zijn chatbots die overleden of stervende mensen nabootsen. Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge noemden deze sector in 2024 een hoog risico. Zij pleitten voor toestemming vooraf en voor openheid over het feit dat gebruikers met een kunstmatige versie praten.
via TPO.NL
Sam Altman vindt het ‘quite terrible’ dat mensen nog ram in hun pc hebben zitten
Volgens de topman van OpenAI kan het geheugen in computers beter worden ingezet in de cloud.
Sam Altman, ceo van OpenAI, vindt het “quite terrible” dat zoveel mensen geheugen in hun eigen computer gebruiken. Het gaat om ram: het werkgeheugen waarmee een computer taken direct uitvoert. Dat geheugen kan volgens Altman veel beter naar cloudcomputing gaan. Daarbij draait software niet op je eigen apparaat, maar in grote datacenters die je via internet gebruikt.
Altman deed de uitspraak tijdens een presentatie over de toekomst van AI-infrastructuur. Hij noemde de overstap naar de cloud niet alleen efficiënter. Volgens hem is die ook noodzakelijk vanwege de schaal waarop AI-toepassingen draaien.
De opmerking is opvallend, omdat Altman zelf voor een groot deel verantwoordelijk is voor het huidige tekort aan ram. Geheugenprijzen zijn historisch hoog, mede door de enorme vraag vanuit de AI-sector. Datacenters die AI-systemen trainen en draaien, gebruiken steeds meer geheugen. Dat drijft de vraag op. Gewone gebruikers betalen intussen meer voor geheugenchips in laptops en desktops.
Anthropic-manager schrapt programmeertests bij sollicitaties omdat Claude beter scoort dan kandidaten
“Er is niet meer een punt om je een kleine React-challenge te geven dan om mensen te quizzen over assembly.”
Felix Rieseberg, engineering manager bij Anthropic, laat sollicitanten geen programmeertests meer maken. Zijn reden: AI schrijft inmiddels betere code dan mensen. Zo’n test zegt daardoor niets wezenlijks meer over een kandidaat. Anthropic is het bedrijf achter de AI-assistent Claude.
In een blogpost schrijft Rieseberg: “Er is niet meer een punt om je een kleine React-challenge te geven dan om mensen te quizzen over assembly. Claude is nu beter in beide.” React is een veelgebruikt hulpmiddel om websites te bouwen. Assembly is een oude, zeer technische programmeertaal die dicht bij de hardware staat. Zijn punt: beide soorten kennis toetsen heeft evenveel zin, en dat is weinig.
Rieseberg let nu op wat kandidaten daadwerkelijk hebben gemaakt. Hij doorzoekt cv’s en portfolio’s op kleine prototypes. Daarin wil hij smaak, empathie en principieel denken terugzien. Volgens hem nemen gewaagde ideeën en een weekend programmeren met AI de plaats in van het klassieke technische gesprek. Kandidaten laten een project zien dat ze met AI hebben gebouwd en verfijnd, inclusief het resultaat.
Hij haalt daarbij acteur en regisseur Orson Welles aan. Die kreeg ooit de vraag waar hij het zelfvertrouwen vandaan haalde om nieuwe dingen te proberen. Zijn antwoord: “Ignorance, sheer ignorance. You know there’s no confidence to equal it. It’s only when you know something about a profession, I think, that you’re timid or careful.” Vrij vertaald: juist wie een vak nog niet kent, durft onbevangen te experimenteren.
De keuze raakt aan een bredere vraag. Hoe beoordelen bedrijven sollicitanten als AI steeds meer standaardwerk overneemt? Rieseberg erkent dat hij daar nog geen volledig antwoord op heeft. “Ik ben waarschijnlijk niet de enige manager die probeert uit te vinden hoe je interviewt voor mensen die goed bouwen met AI. Ik ben er nog niet helemaal, maar ik scan cv’s en portfolio’s op kleine prototypes die smaak, empathie en principieel denken tonen.”
via TechRadar
Meta verliest stabiel AA-kredietuitzicht door negatieve cashflow van 22 miljard dollar
S&P Global waarschuwt dat de schuldpositie boven 1.0x kan uitkomen, de grens voor een lagere kredietscore.
Kredietbeoordelaar S&P Global verlaagt het vooruitzicht voor Meta van “stabiel” naar “negatief”. Het bureau wijst op de negatieve cashflow en op onzekerheid over de investeringen van het bedrijf. Meta houdt voorlopig de kredietscore AA-. Die score laat zien hoe betrouwbaar een bedrijf als schuldenaar wordt gezien.
S&P waarschuwt dat de zogeheten leverage al in 2027 boven 1.0x kan uitkomen. Dit getal zegt hoe zwaar de schulden wegen ten opzichte van wat het bedrijf verdient. Boven 1.0x ligt een verlaging van de kredietscore in het verschiet. In 2025 lag het cijfer nog rond 0.1x. De stijging komt vooral doordat Meta datacentercapaciteit huurt in plaats van zelf bouwt.
S&P verwacht dat Meta dit jaar 140 miljard dollar investeert in onder meer datacenters. In 2027 loopt dat op naar 225 miljard en in 2028 naar 252 miljard. Daardoor geeft Meta meer geld uit dan er binnenkomt. De vrije operationele cashflow komt volgens S&P uit op -22 miljard dollar dit jaar, -71 miljard in 2027 en -39 miljard in 2028.
Ook andere grote cloud- en techbedrijven investeren fors en hebben tekorten. Volgens S&P kan Meta zijn AI-investeringen echter minder goed omzetten in inkomsten. Concurrenten verhuren hun datacenters aan bedrijven die de meest geavanceerde AI-modellen ontwikkelen en aan zakelijke klanten. Meta moet het hebben van betere advertentietools en nieuwe inkomstenbronnen. Een voorbeeld is Muse, een app met AI-assistenten die zelfstandig taken uitvoeren. “Het is onduidelijk wanneer deze inkomstenstromen materiële bijdragen zullen genereren die hun stijgende kosten overtreffen”, stelt S&P.
Meta is het niet eens met het oordeel over zijn AI-verdienmodel. Een woordvoerder reageert: “Meta levert nu al sterkere betrokkenheid, betere aanbevelingen en grotere returns voor bedrijven als gevolg van AI-investeringen. We geloven dat de technologie en infrastructuur die we nu bouwen nieuwe inkomstenstromen zullen openen, langetermijn aandeelhouderswaarde zullen creëren en ons dichter bij het leveren van persoonlijke superintelligentie aan iedereen zullen brengen.”
via Fortune
Brazilië biedt belastingvoordelen en goedkope stroom, en wordt daarmee een vrijhaven voor AI-datacenters
President Lula schafte importtarieven af op datacenter-apparatuur. De VS blijven het land uitjagen.
Met gemeenschappen in de VS die datacenters afwijzen en politieke druk om de bouw te beperken, kijken hyperscalers naar Brazilië. Het land is nu de derde grootste markt voor ChatGPT, na de VS en India, met 215 miljoen berichten per dag. Google belooft zijn cloudinfrastructuur daar tegen 2030 te verdubbelen en tekende een sponsordeal met de Braziliaanse voetbalbond. Amazon Web Services heeft sinds 2011 meer dan 3,8 miljard dollar uitgegeven aan datacenterinfrastructuur en belooft er nog eens 1,8 miljard bij tot 2034. Microsoft committeert 2,7 miljard over drie jaar.
Lokale vraag, niet Amerikaanse bedrijven die operaties verplaatsen, drijft tot nu toe veel van de groei in Latijns-Amerika. Maar Carlos Barrera, CEO van Atlas Renewable Energy, denkt dat dat kan veranderen. “We zien de regio als een aantrekkelijke vrijhaven voor sommige van de capaciteitsbeperkingen in de VS die je nu ziet”, zegt hij. Met een bevolking van bijna 214 miljoen mensen verspreid over een gebied groter dan de 48 aaneengesloten Amerikaanse staten, is Brazilië een logische markt voor hyperscalers. De elektriciteitsvoorziening is ook een grote trekpleister en kost minder dan de helft van de VS. Volgens een rapport van het ministerie van Mijnen en Energie genereert het land bijna 87 procent van zijn elektriciteit uit hernieuwbare bronnen, en de snelle groei van wind- en zonne-energie heeft ook tot een overschot geleid.
Hoge federale importtarieven maakten het bouwen van grote datacenters duurder vergeleken met andere landen in de regio. Om dat te verhelpen, ondertekende president Luiz Inácio Lula da Silva op 15 september een wet die belastingen op kwalificerende datacenter-apparatuur verlaagt. Dit contrasteert met sommige Amerikaanse wetgevers die voorstellen om het elektriciteitsgebruik en de output van datacenters te belasten.
Paus Leo roept op tot verbod op autonome wapens voordat Genève-gesprekken beginnen
“De toekomst van AI hangt af van de keuzes die mensen maken. Mensen hebben de plicht om te leiden, te veranderen en, indien nodig, het gebruik ervan af te wijzen.”
Paus Leo XIV riep vrijdag op om kunstmatige intelligentie te “ontwapenen”. Beslissingen over mensenlevens, vrijheid en het gebruik van geweld moeten altijd onder menselijk toezicht blijven, zei hij. In een toespraak gepubliceerd door het Vaticaan drong hij er bij de staten die in november in Genève bijeenkomen op aan om toe te werken naar een verbod op dodelijke autonome wapens. Hij sprak in de Consistory Hall van het Apostolisch Paleis. Zijn publiek nam deel aan een bijeenkomst over de toekomst van AI, die de Pauselijke Academie voor het Leven en het Future of Life Institute samen organiseerden.
De paus schetste vijf punten. Ten eerste hangt de toekomst van AI af van de keuzes die mensen maken. Mensen hebben de plicht om te leiden, te veranderen en, indien nodig, het gebruik ervan af te wijzen, zei hij. “De beslissende vraag is dus niet simpelweg ‘Wat kan AI doen?’ maar eerder, ‘Welk doel zou het moeten dienen?’” Hij waarschuwde dat AI behandelen als een race die gewonnen moet worden het risico loopt te vergeten wie er achterblijft. Een betrouwbaar systeem dat mensen dient, is meer waard dan een zeer krachtig systeem, zei hij, als niemand de effecten ervan kan voorzien of beheersen.
Zijn tweede punt was dat machines gereedschap zijn, geen personen. Hij verwierp voorstellen om AI-systemen rechten of juridische persoonlijkheid te geven. “Een dergelijke benadering riskeert menselijke verantwoordelijkheid te verduisteren en degenen die schade lijden te confronteren met een gezichtloze entiteit”, zei hij. Ten derde mogen mensen bepaalde beslissingen nooit aan machines overdragen. Hij gaf twee voorbeelden: een doelwitlijst en een grensbeheer database. Een persoon op beide riskeert een datapunt te worden, zei hij. Dit is waar zijn oproep om AI te ontwapenen binnenkwam.
Staten bespreken dodelijke autonome wapens onder de VN-conventie over bepaalde conventionele wapens. Zijn Zevende Herzieningsconferentie komt bijeen in Genève van 16 tot 20 november, volgens Reaching Critical Will.
via The Next Web
Voor wie zelf met AI bouwt
Grok voegt onzichtbare watermerken toe aan tekstoutput vanwege Europese AI-verordening
Zakelijke gebruikers kunnen het watermerk uitzetten. De API krijgt een optie om watermerken te herkennen.
AI-model Grok gaat onzichtbare watermerken toevoegen aan tekstoutput. Dat doet ontwikkelaar SpaceXSI vanwege de Europese AI-verordening. Zakelijke gebruikers kunnen het watermerk wel uitzetten. De API krijgt een optie om watermerken te herkennen. De maatregel komt op een moment dat steeds meer AI-providers watermerking implementeren om tekst te kunnen traceren. De Europese AI-verordening verplicht transparantie over AI-gegenereerde inhoud, wat watermerking tot een standaard maakt.
Aanbeveling: Test de watermark-detectie in je pipeline als je Grok-output verwerkt of archiveert.
via Tweakers
Consultancy.nl · TPO.NL · Tweakers · TechRadar · Fortune · The Next Web
Transparantie: het maken van deze editie kostte ±€0,39 aan AI-modelgebruik (7-daags gemiddelde per editie; selectie, schrijven, verrijking en eindredactie meegeteld).