De vijf koppen van vandaag
- 68 Kamerleden laten AI hun spreekteksten schrijven, backbenchers voorop
- Amerikaanse overheid verbiedt DeepSeek, servers in China zijn de reden
- Spotify haalde 50 miljoen AI-slopsongs uit aanbevelingen, muzikanten ademden uit
- Wiskunde-onderzoeker ziet zijn projecten verdampen nu AI de millenniumproblemen oplost
- SpaceX en Tesla overwegen fusie, Musk wil meer controle via superintelligentie
Het nieuws van vandaag
68 Kamerleden lieten AI hun debat voorbereiden — en niemand merkte het
De Groene Amsterdammer en Investico haalden alle Kamerteksten door detectiesoftware. Wat eruit kwam: veel meer AI dan verwacht, en vooral bij de kleinere fracties.
Voormalig Kamerlid Lahlah van Pro staat bovenaan, gevolgd door PVV’er Van Meetelen, D66’er Belhirch en VVD’er Van Eijk. Bij vier van de vijf debatten die Lahlah voerde, had ze ChatGPT of Claude gebruikt. In totaal spraken 68 van de 150 Kamerleden het afgelopen jaar teksten uit die voor minstens de helft door AI waren geschreven. Geen van die teksten was vooraf als AI-tekst gemarkeerd.
De Groene Amsterdammer en Investico gebruikten Pangram, software die herkent hoe chatbots zinnen opbouwen. Het programma let op typische patronen: tegenstellingen, drieslagen, gedachtestreepjes die een wending aankondigen.
Bij commissiedebatten in minder zichtbare zalen kwam soms meer dan de helft van de spreekteksten uit AI-tools. Bij grote debatten als de Algemene Politieke Beschouwingen bleef AI juist buiten beeld. Alle Kamerleden die werden geïdentificeerd, gaven toe dat ze AI gebruiken. Ze zeggen het alleen in te zetten om zinnen te verbeteren of teksten in te korten. BBB-fractievoorzitter Vermeer: “We gebruiken ook rekenmachines en koffiezetapparaten.” CDA’er Krul, nummer vijf op de lijst, zegt geschrokken te zijn. Hij benadrukt dat hij nooit volledige bijdragen door ChatGPT laat schrijven.
Het detectieprogramma richtte zich op patronen die chatbots vaak gebruiken. Spreekteksten die voor minder dan 50 procent AI bleken, vielen buiten het onderzoek. Het werkelijke gebruik ligt dus waarschijnlijk hoger. De SP, Partij voor de Dieren en Volt blijven volledig buiten de lijst. Uiterst rechtse fracties als PVV en Groep Markuszower zijn juist oververtegenwoordigd.
Amerika verbiedt DeepSeek op alle overheidskantoren
Servers in China en Chinese wetten die datadeling afdwingen zijn de reden. Het verbod geldt ook voor tools die op DeepSeek zijn gebouwd.
Het Amerikaanse ministerie van Homeland Security verbiedt alle burgerlijke overheidsinstanties om AI-producten van het Chinese DeepSeek te gebruiken. De order ging maandag uit. Ook software van derden die op DeepSeek is gebouwd, valt onder het verbod.
De servers van DeepSeek staan in China. Chinese wetten geven de overheid daar vergaande bevoegdheden om toegang te eisen tot bedrijfsdata en IT-systemen. Volgens het ministerie kunnen gevoelige gegevens van Amerikaanse ambtenaren en overheidsleveranciers zo in Chinese handen belanden.
Het verbod geldt niet voor defensie of inlichtingendiensten. Die vallen buiten de verantwoordelijkheid van Homeland Security. Hoeveel burgerlijke instanties DeepSeek nu daadwerkelijk gebruiken, is onduidelijk. De order bevat geen deadline en somt geen concrete veiligheidsrisico’s op.
De VS beschuldigden DeepSeek en andere Chinese AI-bedrijven er eerder van systematisch capaciteiten van Amerikaanse modellen te kopiëren. In januari 2025 verraste DeepSeek de sector met een goedkope chatbot die verrassend goed presteerde. In april verscheen een nieuw model, V4. Begin deze maand kwam daar een snellere, compactere variant van.
De maatregel steunt op een Amerikaanse wet uit 2018 over veiligheid in de aanbestedingsketen van de overheid. In september spraken China en de VS af een communicatielijn op te zetten voor AI-incidenten. Dat gebeurde tijdens een ontmoeting tussen Xi Jinping en Donald Trump in het Witte Huis. Het onderwerp staat waarschijnlijk opnieuw op de agenda bij een volgende top in november, in de Chinese stad Shenzhen.
Spotify verwijderde 50 miljoen AI-slopsongs uit aanbevelingen
De streamingdienst begon vorig jaar met filteren. Sinds die verandering daalden luisterklachten over nepnummers die ineens in playlists opdoken.
Spotify heeft het afgelopen jaar meer dan 50 miljoen nummers uit zijn aanbevelingssysteem gehaald. Het gaat om songs die het bedrijf aanmerkt als spam of als met AI gegenereerde rommel. Dat maakte Spotify dinsdag bekend.
De nummers zijn niet helemaal van het platform verdwenen. Maar ze verschijnen niet meer in door Spotify samengestelde playlists of in gepersonaliseerde aanbevelingen. Het bedrijf zegt dat gebruikers sindsdien minder vaak klagen over dit soort tracks.
Spotify kijkt naar verschillende signalen om te bepalen of een nummer waarschijnlijk met AI is gemaakt. Het analyseert luistergedrag, uploadpatronen en metadata. Ook gebruikt het externe detectietools. Vorig jaar verwijderde Spotify al meer dan 75 miljoen songs die als spam waren bestempeld.
Het platform introduceert daarnaast een nieuwe badge: “AI Persona”. Die krijgen artiesten die een kunstmatige identiteit gebruiken en geen echte persoon zijn. Muziek van die personas wordt niet aanbevolen.
Andere streamingdiensten gaan verder. YouTube Music plakt labels op AI-songs. Deezer geeft gebruikers de optie om AI-muziek te filteren. Bandcamp verbood AI-gegenereerde muziek volledig.
Spotify wil niet alleen detecteren. Het bedrijf kondigde ook een samenwerking aan met platenlabel Universal Music Group en uitgever Believe. Samen bouwen ze een tool waarmee gebruikers zelf AI-remixen kunnen maken.
via The Verge
”Mijn wiskundeprojecten vielen weg — AI lost nu de millenniumproblemen op”
Piet Lammers, onderzoeker aan de Sorbonne, zag zijn vakgebied in een paar maanden tijd worden ingehaald door AI. Zijn subsidie van 1,4 miljoen euro vraagt nieuwe doelen.
OpenAI publiceerde eerder deze maand in één keer honderden oplossingen voor belangrijke wiskundige problemen. Het bedrijf zette daarvoor geavanceerde AI-agents in die langdurig samenwerkten, met verschillende rollen, vergelijkbaar met een onderzoeksorganisatie. Voor Piet Lammers, wiskunde-onderzoeker aan de Sorbonne-universiteit en het Franse Centre national de la recherche scientifique, viel daarmee een wereld weg. “Bijna alle problemen waar ik aan werkte zijn verwezenlijkt. Mijn projecten en die van mijn postdocs en promovendi vallen weg.” Zijn vakgebied, wiskundige natuurkunde, was sterk vertegenwoordigd in de OpenAI-publicatie.
Het opvallendste aan die oplossingen: mensen speelden er geen rol in, schrijft Lammers in NRC. Niet in het stellen van de vraag, niet in het richting geven, niet in het controleren van de bewijzen. AI doet alles zelf, en beter. In september werd al duidelijk dat zelfs de allermoeilijkste ‘millenniumproblemen’ geen uitzondering vormen. De wiskunde was eerst aan de beurt omdat wiskundige vooruitgang direct kan worden aangetoond. Er hoeft niet gewacht te worden op trage experimenten in de echte wereld, legt Lammers uit. Maar ook in scheikunde en recht produceert AI inmiddels antwoorden op het hoogste niveau.
Wat betekent dit voor de samenleving? Lammers noemt drie punten. Ten eerste belandt een enorme hoeveelheid macht en rijkdom bij een kleine groep techbedrijven. Ten tweede: onze democratie is gebaseerd op intellectuele participatie van burgers. Wat gebeurt er als die intellectuele capaciteit niet meer nodig is? En ten derde: als AI ons intellectueel voorbijgaat, waarmee houden wij mensen ons dan bezig?
Musk wil SpaceX en Tesla samenvoegen, aandeelhouders moeten beslissen
De CEO zegt dat een fusie “een goed idee” is. Beide bedrijven verschuiven van hun oorspronkelijke markten naar artificiële intelligentie.
Elon Musk vindt een fusie tussen SpaceX en Tesla een goed idee. Dat zei hij dinsdag tijdens de presentatie van de kwartaalcijfers van SpaceX. “Maar uiteindelijk moeten de aandeelhouders dit steunen,” voegde hij eraan toe.
Beide bedrijven hebben inmiddels speciale commissies van onafhankelijke bestuurders opgericht om over een mogelijke fusie te praten. Dat gebeurde op verzoek van aandeelhouders. Musk zelf mag niet meepraten omdat hij belang heeft bij de uitkomst. De commissies hebben nog geen overeenstemming bereikt over de voorwaarden.
Een fusie zou beide bedrijven helpen bij hun verschuiving richting kunstmatige intelligentie. SpaceX schrijft in publieke documenten dat het grootste deel van toekomstige inkomsten waarschijnlijk komt uit datacenters in een baan rond de aarde. Die datacenters moeten de ruggengraat vormen voor AI-toepassingen op aarde. Tesla ziet zijn toekomst in zelfrijdende auto’s, robots en industriële hardware. Beide bedrijven zouden voordeel hebben bij het delen van chips, energie en internetverbindingen.
Voor Musk, al de rijkste persoon ter wereld en de eerste triljardair, is de fusie ook aantrekkelijk vanwege controle. In SpaceX heeft hij meer dan 82 procent van de stemrechten. Bij Tesla is dat ongeveer 20 procent. Door de bedrijven samen te voegen zou hij een meerderheid van de stemmen in het nieuwe bedrijf kunnen krijgen. Dat hangt wel af van de waarderingen en de onderhandelde voorwaarden. Op het moment van de aankondiging hadden SpaceX en Tesla marktkapitalisaties van ongeveer 2 biljoen en 1,5 biljoen dollar.
via Ars Technica
OpenAI koopt Orchestra Bio, de volgende stap richting biotech
Het lab dat bekend staat om ChatGPT haalt een startup binnen die AI-gedreven operaties bouwt voor life sciences. Doel: geneesmiddelenontwikkeling versnellen.
OpenAI kondigde maandag aan Orchestra Bio over te nemen, een startup die AI-gedreven workflows maakt voor farmaceutisch onderzoek. Orchestra helpt biofarmateams medicijnontwikkeling versnellen door complexe lab- en dataprocessen te automatiseren. Het bedrijf blijft als onderdeel van OpenAI werken aan nieuwe behandelingen, aldus de aankondiging.
De deal past in OpenAI’s bredere push richting life sciences. Het bedrijf investeerde eerder dit jaar al in biotech-startups en kondigde samenwerkingen aan met ziekenhuizen en onderzoeksinstellingen. Orchestra Bio bouwde software die experimenten plant, resultaten analyseert en hypotheses genereert — werk dat normaal weken duurt en veel handmatig overleg vraagt tussen biologen, chemici en data-analisten.
Financiële details van de overname zijn niet bekendgemaakt. Orchestra Bio was opgericht door voormalige onderzoekers van grote farmabedrijven en werd gesteund door durfkapitaalfondsen die zich richten op de kruising van AI en biotechnologie.
Onbevestigd — dit steunt op één bron; behandel de details met voorbehoud.
via OpenAI (datum onbekend)
Advocatenkantoor NautaDutilh bouwt eigen AI-team en maakt eigen tools
Het Amsterdamse kantoor richt een nieuw team op, Bluefield, om AI-toepassingen te ontwikkelen voor vraagstukken uit de dagelijkse praktijk.
NautaDutilh start een intern team, Bluefield, waarin juristen en softwareontwikkelaars gezamenlijk AI-toepassingen bouwen voor problemen die ze in de praktijk tegenkomen. Het kantoor wil de technologie onder meer inzetten bij dienstverlening aan cliënten, aldus een aankondiging maandag. NautaDutilh gebruikt al externe AI-tools zoals Legora, maar Bluefield moet technologie dichter bij het dagelijkse werk van advocaten brengen door eigen data te gebruiken.
Het is de tweede poging van het kantoor om eigen AI-ontwikkeling op te zetten. Een eerdere startup werd uiteindelijk stopgezet. Bluefield krijgt leiding van partners Jinne van Belle, Sybren de Beurs en Marc Orval, samen met twee nieuwkomers. Elgar Weijtmans, die overstapt van HVG Law, wordt per 1 november verantwoordelijk voor het AI- en innovatieteam. Niels de Jong krijgt de leiding over softwareontwikkeling.
Juridische dienstverleners zoeken nieuwe wegen nu generatieve AI steeds meer routinetaken overneemt. Managing partners van tien grote kantoren spraken eerder dit jaar over de noodzaak om AI in te bedden in de kernprocessen, niet alleen als hulpmiddel aan de zijlijn.
Slechts 13 procent van CIO’s haalt substantiële waarde uit AI, zegt Gartner
De meerderheid van technologieleiders worstelt met de vraag hoe AI-investeringen rendement opleveren. Pilots lukken, schaalvergroting niet.
Onderzoeksadviesbureau Gartner concludeert dat slechts 13 procent van de CIO’s substantiële waarde haalt uit AI-projecten. De klassieke fout blijft dezelfde, zeggen consultants Hassing en Panday van Digital Power in een interview met MT/Sprout: beginnen bij de tooling, terwijl het eigenlijk zelden bij de technologie misgaat. Pilots gaan negen van de tien keer wel goed omdat ze op kleine schaal plaatsvinden, maar er wordt niet nagedacht over wat het betekent als je iets organisatiebreed wilt uitrollen.
Large language models zijn gebouwd om één persoon te helpen, niet om collectief goed te werken, legt Hassing uit. Dat ik één keer een marktanalyse met AI maak, maakt het nog geen schaalbare oplossing. Wie het echt goed wil doen, moet kijken naar hoe teams zijn georganiseerd — en daar zijn de meeste organisaties niet zomaar toe bereid, zeker niet als ze nog niet weten wat het oplevert.
De arbeidsmarkt laat al een verschuiving zien: sinds de komst van ChatGPT daalde het aantal vacatures voor routinematig werk met 13 procent, terwijl de vraag naar analytisch, technisch en creatief werk met 20 procent steeg. Toch gaat het volgens Panday niet simpelweg om tijdwinst. “De kwaliteit beoordelen en zelf bepalen of het resultaat wenselijk is, kost ook tijd. Jouw rol wordt op een andere manier ingezet.”
via MT/Sprout
Voor wie zelf met AI bouwt
Google brengt Gemini Personal Intelligence naar Android Auto
De feature die al op telefoons draait, komt de komende maanden naar auto’s met Google ingebouwd. Vraag naar je vlucht, Gemini duikt in je Gmail.
Google kondigde dinsdag aan dat Gemini’s Personal Intelligence de komende maanden uitrolt naar Android Auto. De feature werkt hetzelfde als op Android-telefoons: gebruikers kunnen vragen stellen die specifiek over hun eigen situatie gaan, en Gemini gebruikt data uit Gmail, Foto’s, Maps, Zoeken en Workspace-apps om te antwoorden. Vraag bijvoorbeeld of je vlucht op tijd is, en Gemini zoekt het op in je e-mail en geeft je gate-informatie.
Omdat Personal Intelligence in auto’s draait, kan Gemini ook gerestaureerde stops langs je route voorstellen die aansluiten bij je voorkeuren — vegetarisch, bijvoorbeeld. Google benadrukt dat de feature niets doet zonder expliciete toestemming. Wie Personal Intelligence al op zijn telefoon heeft ingesteld, hoeft in de auto niks extra’s te doen zodra de feature beschikbaar is. Voor gebruikers die het nog niet hebben ingeschakeld, is er een instelling in de Gemini-app.
De feature komt naar auto’s met Google ingebouwd, niet naar alle voertuigen met Android Auto. Google geeft geen exacte datum, alleen “in de volgende maanden.”
via Android Central
NOS Nieuws · The Guardian · The Verge · NRC · Ars Technica · OpenAI · Het Advocatenblad · MT/Sprout · Android Central
Transparantie: het maken van deze editie kostte ±€0,12 aan AI-modelgebruik (7-daags gemiddelde per editie; selectie, schrijven, verrijking en eindredactie meegeteld).