Radar · NL Radar± 8 min leestijd

Den Haag wil 25.000 ambtenaren schrappen en rekent daarvoor op AI

AI Radar Nederland 26 oktober (Avond): Den Haag wil 25.000 ambtenaren schrappen en rekent daarvoor op AI. Plus 4 andere koppen.

  • 12.831 signalen gescand
  • 288 kandidaten beoordeeld
  • 8 verhalen geselecteerd
  • 2 high-impact signalen

De vijf koppen van vandaag

  1. Den Haag wil 25.000 ambtenaren schrappen en rekent daarvoor op AI
  2. Anthropic meldt 80,7 miljard dollar verlies in IPO-aanvraag, omzet vertienvoudigd
  3. EU-landen stemmen in met gratis doorgifte van persoonlijke data aan AI-bedrijven
  4. Microsoft biedt 60.000 medewerkers vrijwillig ontslag aan om AI-kosten te dekken
  5. Nederlandse bedrijven hebben slechtste data van Europa, maar investeren wel in AI

Het nieuws van vandaag

Den Haag wil 25.000 ambtenaren schrappen en rekent daarvoor op AI

Eén op de zes rijksambtenaren moet binnen acht jaar verdwijnen, technologie moet het gat opvullen.

BeleidNederland

Het kabinet kondigde maandag aan dat de rijksoverheid 25.000 voltijdsbanen schrapt op een totaal van 160.000. Dat staat in de Voortgangsbrief Slagvaardige Overheid die staatssecretaris Eric van den Burg naar de Tweede Kamer stuurde. De operatie moet binnen acht jaar 3,5 miljard euro opleveren. Digitalisering en AI spelen volgens het kabinet een “belangrijke rol” bij het opvangen van het werk dat overblijft.

De aankondiging maakt Nederland de eerste EU-lidstaat die een grootschalige personeelssanering expliciet koppelt aan AI. Of de technologie volwassen genoeg is om 16 procent van de overheidsformatie te vervangen, staat nergens onderbouwd. Het plan komt een week nadat een Europees onderzoek uitwees dat Nederlandse organisaties de slechtste personeelsdata van Europa hebben — precies de informatie waarop AI moet draaien.


Anthropic meldt 80,7 miljard dollar verlies in beursgang-aanvraag

De omzet vertienvoudigt in een half jaar, de winst blijft ver weg.

Bedrijfsleven

Anthropic heeft de aanvraag voor zijn beursgang openbaar gemaakt. In de eerste helft van 2026 boekte het bedrijf een boekhoudkundig verlies van 80,7 miljard dollar, bij een omzet van 16,3 miljard. Een jaar eerder was de omzet nog 1,2 miljard. Het verlies komt vooral door aandelencompensatie aan werknemers, die op papier meetelt als kostenpost. De beursgang kan volgende maand plaatsvinden.

De S-1 filing onthult dat meer dan de helft van de klanten die minstens 100.000 dollar per jaar uitgeven, inmiddels zowel de Claude API als een aparte app gebruikt — een strategie die lijkt op hoe Amazon met AWS klanten vasthoudt. Klanten die Claude Code gebruiken, geven gemiddeld twintig keer zoveel uit als klanten die alleen de chatbot gebruiken. Die cross-productverkoop werkt: de net revenue retention staat op 900 procent.

Tegelijk waarschuwt Anthropic dat drie van zijn grootste klanten — Amazon, Google en Microsoft — ook zijn leveranciers én concurrenten zijn. “Een verslechtering van die relaties kan onze toegang tot rekenkracht beperken,” staat in de risicoparagraaf.

via Tweakers


EU-landen stemmen in met gratis doorgifte van persoonlijke data aan AI-bedrijven

Raad van de EU wil gebruik van persoonsgegevens “in de context van AI” automatisch toestaan.

PrivacyRegulering

De Raad van de Europese Unie ging vorige week akkoord met een wetsvoorstel dat het gebruik van persoonlijke data “in de context van AI” automatisch zou goedkeuren als gerechtvaardigd belang. Dat betekent dat bedrijven geen toestemming hoeven te vragen om data te gebruiken voor het trainen of draaien van AI-modellen. De bepaling geldt ook voor mensen die nooit klant zijn geweest, en voor data die decennia geleden is ingevoerd.

Privacyactivist Max Schrems noemt het “het grootste cadeau dat EU-lidstaten ooit aan Amerikaanse Big Tech hebben gegeven.” Volgens privacyorganisatie noyb worden commerciële belangen zo automatisch zwaarder gewogen dan fundamentele rechten. Het voorstel is nog geen definitieve wet — het Europees Parlement moet nog een positie innemen. In het uiterste geval kan het Europees Hof van Justitie ingrijpen, zoals het eerder deed bij wetgeving die minder diep ingreep op privacy.

Ierland had het voorzitterschap van de Raad tijdens de stemming. Ierland is ook het Europese hoofdkantoor van de meeste Amerikaanse en Chinese AI-bedrijven.

via Security.NL


Microsoft biedt 60.000 medewerkers vrijwillig ontslag aan

Het softwarebedrijf wil kosten drukken terwijl de AI-uitgaven blijven stijgen.

Bedrijfsleven

Microsoft kondigde maandag aan dat 60.000 medewerkers — ongeveer 27 procent van het personeel — een buyout-aanbod krijgen. Het is een van de grootste potentiële personeelsreducties bij grote techbedrijven in jaren. Het bedrijf wil de kosten verlagen terwijl het miljarden blijft investeren in AI-infrastructuur en -ontwikkeling.

De timing valt samen met kwartaalcijfers die lieten zien dat AI weliswaar groeit, maar minder snel rendeert dan verwacht. Volgens een onderzoek van Apollo Global Management, gepubliceerd dezelfde dag, leveren AI-investeringen buiten de techsector nog altijd “zero financial payoff” op. Bedrijven zien token-uitgaven niet meer als groeimotor maar als kostenpost die op de marge drukt.

via The Information


Nederlandse organisaties hebben slechtste data van Europa, maar investeren wel in AI

Vier op de tien bedrijven hebben grote gaten in personeelsgegevens, toch gaat er gemiddeld 14.000 euro per jaar naar AI.

NederlandBedrijfsleven

Nederlands bedrijven bungelen onderaan in Europa als het gaat om AI-gereedheid, blijkt uit Workforce Pulse 2026, een onderzoek onder 3.000 HR-beslissers en 6.000 medewerkers in vier EU-landen. Vier op de tien Nederlandse organisaties hebben grote gaten of fouten in hun personeelsdata. Desondanks zegt driekwart van de HR-managers met gebrekkige data dat ze daarop belangrijke personeelsbeslissingen hebben genomen.

Slechts 18 procent van de Nederlandse bedrijven heeft de data op orde. Europees gezien noemt maar 15 procent onbetrouwbare data een belemmering. Nederlandse medewerkers zijn van alle onderzochte landen het minst bezig met het opbouwen van AI-vaardigheden: iets meer dan een derde doet dat actief, tegenover bijna de helft in Spanje en Groot-Brittannië. Eén op de vijf Nederlandse werknemers gebruikt AI zonder dat de werkgever het weet.

Toch gaat het geld wel die kant op: Nederlandse organisaties besteden gemiddeld ruim 14.000 euro per jaar aan AI binnen HR. Maar slechts 10 procent heeft AI daadwerkelijk gekoppeld aan de eigen personeelsdata. Organisaties met de slechtste data zijn acht keer zo vaak teleurgesteld in wat AI hen oplevert.


Meta zoekt 95 miljard dollar via aandelenemissies voor AI-uitgaven

De socialemediagigant kondigt een van de grootste aandelenverkopen in de geschiedenis aan.

Bedrijfslevel

Meta Platforms maakte plannen bekend om tot 95 miljard dollar op te halen via de verkoop van gewone en preferente aandelen. Ongeveer 35 miljard daarvan komt uit gegarandeerde openbare aanbiedingen. Het geld gaat naar AI-ontwikkeling en de bouw van datacenters. Het is een van de grootste aandelenverkopen ooit.

De aankondiging kwam een dag nadat Microsoft buyouts aanbood aan 60.000 medewerkers en Anthropic zijn beursgang-aanvraag met 80 miljard verlies openbaar maakte. Samen tekenen de drie bewegingen een patroon: AI kost meer dan verwacht, levert minder snel op, en de rekening wordt steeds groter.

via Bloomberg


Kabinet ziet geen wetenschappelijk bewijs voor superintelligente AI

Staatssecretaris Aerdts wijst risico van maatschappij-ontwrichtende cyberaanvallen niet uit, maar een AI-pauze evenmin.

BeleidNederland

Het kabinet ziet “momenteel geen wetenschappelijk bewijs dat superintelligente AI op dit moment ontwikkeld kan worden.” Dat schrijft staatssecretaris Aerdts voor Digitale Economie in antwoord op Kamervragen van de SGP over waarschuwingen van AI-bedrijven voor veiligheidsrisico’s. Wel ziet het kabinet een grote concentratie aan rekenkracht en kapitaal bij een paar commerciële partijen, wat risico’s zoals geautomatiseerde cyberaanvallen in een stroomversnelling kan brengen.

SGP-Kamerlid Stoffer had gevraagd naar een verbod op superintelligente AI en een tijdelijke pauze in de ontwikkeling van krachtige systemen. Beide ziet het kabinet niet zitten. “Het kabinet is geen voorstander van eenzijdige pauze van AI-ontwikkelingen of van het nu vaststellen van één allesomvattend wereldwijd AI-verdrag, maar steunt wel de ontwikkeling van AI in lijn met de internationale normen op het gebied van verantwoorde AI,” aldus Aerdts.

Gerapporteerd — meerdere bronnen melden dit, maar sterke onafhankelijke bevestiging ontbreekt nog.

via Security.NL


Voor wie zelf met AI bouwt

Anthropic laat zien hoe het klanten vasthoudt met cross-product verkoop

Wie zowel de API als Claude Code gebruikt, geeft twintig keer zoveel uit als wie alleen de chatbot gebruikt.

StrategieEnterprise

Anthropic’s beursgang-aanvraag onthult de strategie achter het vasthouden van zakelijke klanten. Meer dan de helft van de klanten die minstens 100.000 dollar per jaar uitgeven, gebruikt inmiddels zowel het Claude-platform als een eigen app zoals Claude Code of Cowork. Begin 2025 was dat nog 30 procent. De hoogste vijf procent van Claude Enterprise-klanten die Claude Code gebruiken, gaf in het derde kwartaal gemiddeld twintig keer zoveel uit per maand als de gemiddelde enterprise-gebruiker zonder de coding tool.

Het patroon lijkt op wat Amazon deed met AWS: eerst cloud computing verkopen, dan opslag en databases erbovenop stapelen tot het ecosysteem moeilijk te verlaten is. Anthropic versterkt dat met Applied AI-teams die bij klanten interne tools bouwen, en via Ode with Anthropic plaatst het bedrijf engineers bij bedrijven om op maat gemaakte AI-tools te ontwikkelen.

Het filing waarschuwt ook: Amazon, Google en Microsoft zijn tegelijk grote klanten, leveranciers van rekenkracht én concurrenten. “Een verslechtering van die relaties kan onze toegang tot de compute die we nodig hebben beperken.”

Aanbeveling: Als je een AI-tool bouwt, is de tweede use case binnen dezelfde klant waardevoller dan de eerste klant erbij — ontwerp daarvoor vanaf dag één.

via TechCrunch


Computable · Tweakers · Security.NL · The Information · HR Praktijk · Bloomberg · TechCrunch


Transparantie: het maken van deze editie kostte ±€0,13 aan AI-modelgebruik (7-daags gemiddelde per editie; selectie, schrijven, verrijking en eindredactie meegeteld).

Pas begonnen met AI? Begin hier