De vijf koppen van vandaag
- Brussel wil betalen aan Rotterdamse AI-fabriek, Den Haag niet — industrie boos
- Cyberveiligheidsinstituut trekt waarschuwing in: bug bleek hallucinatie van AI
- DeepSeek dwingt OpenAI tot korting — zelfde prestatie, 60 procent goedkoper
- EU-regels voor AI-modellen nu afdwingbaar — eerste boetes dreigen al
- Xbox-prijzen stijgen honderden euro’s door vraag vanuit AI-industrie
Het nieuws van vandaag
Brussel zegt ja, Den Haag zegt nee — Rotterdamse AI-fabriek loopt vast op politiek
De Europese Commissie wil meebetalen aan een datacenter dat straks de rekenkracht levert voor AI-modellen. Het kabinet voelt daar niets voor.
De Europese Commissie heeft toegezegd te investeren in een grootschalig datacenter in Rotterdam dat gespecialiseerd is in AI-rekenkracht. Het Nederlandse kabinet weigert echter nationale cofinanciering, tot frustratie van gemeentebestuur en industrie. “Dit is onbegrijpelijk,” zegt een bestuurder tegen het AD. “Europa zegt ja, wij zeggen nee, en ondertussen bouwen ze dit elders gewoon wél.”
Het datacenter moet rekenkracht leveren aan Europese bedrijven en onderzoekers die nu afhankelijk zijn van Amerikaanse cloudplatforms. Zonder Nederlandse bijdrage dreigt het project te verschuiven naar een ander land, of helemaal niet door te gaan. Brussel ziet strategische infrastructuur, Den Haag ziet vooral kosten.
Veiligheidsdienst trekt alarm in — bug bestond niet, maar kwam wel in de database
Het Nederlandse cybersecurity-instituut waarschuwde voor een kritieke kwetsbaarheid in SQLite. Die blijkt verzonnen door een AI.
Het Nationaal Cyber Security Centrum heeft een officiële waarschuwing over een kwetsbaarheid in SQLite-software teruggetrokken. De bug bestond niet. Een large language model had hem gehallucineerd — verzonnen dus — en gedeeld alsof het een echt beveiligingsprobleem was. CVE-autoriteiten zoals Mitre hadden de melding geaccepteerd en doorgestuurd naar beveiligingsteams wereldwijd.
SQLite draait in miljoenen systemen, van smartphones tot servers. Teams die op de melding reageerden, zochten naar een probleem dat er nooit was. Het incident laat zien dat geautomatiseerde systemen die kwetsbaarheden doorgeven, nog weinig onderscheid maken tussen door mensen gerapporteerde bugs en door AI gegenereerde fictie.
via Tweakers
DeepSeek dwingt OpenAI tot prijsoorlog — besparing loopt in de tienduizenden per jaar
Een Chinese startup introduceert een model dat even goed presteert als GPT-5.6, maar 60 procent goedkoper is per taak.
DeepSeek heeft een verbeterde versie van zijn V4 Flash-model uitgebracht. Het presteert vergelijkbaar met OpenAI’s GPT-5.6 Luna, maar rekent zo’n 60 procent minder per verwerkte taak. Bedrijven die dagelijks duizenden prompts versturen — klantenservice, contentproductie, juridische analyse — zien hun maandelijkse AI-factuur hierdoor met tienduizenden euro’s dalen.
OpenAI staat onder druk om te reageren, ofwel met prijsverlagingen ofwel met betere prestaties. Voor veel bedrijven telt vooral de prijs: als het model vergelijkbaar werk levert en significant goedkoper is, verschuift het gebruik. DeepSeek heeft in april V4 Flash al gelanceerd; deze nieuwe versie consolideert de positie als goedkope concurrent.
Eerste EU-handhaving van AI-wet van kracht — boetes tot 35 miljoen euro mogelijk
De Europese AI-verordening wordt afdwingbaar. Bedrijven die high-risk systemen inzetten zonder transparantie, riskeren sancties.
Vanaf 2 augustus zijn de transparantieverplichtingen uit de EU AI Act juridisch afdwingbaar. Bedrijven die AI-systemen met hoog risico gebruiken — bijvoorbeeld in personeelsselectie of kredietbeoordeling — moeten nu documenteren hoe het systeem werkt, welke data het gebruikt en hoe beslissingen tot stand komen. Niet-naleving kan leiden tot boetes tot 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde jaaromzet.
Markttoezichthouders in EU-lidstaten kunnen vanaf nu sancties opleggen. De eerste handhavingszaken worden verwacht tegen het einde van dit jaar. HR-afdelingen die AI gebruiken voor screening of beoordeling van sollicitanten, vallen expliciet onder de regels. Ook marketing-algoritmes die geautomatiseerd prijzen aanpassen op basis van persoonsgegevens, kunnen onder de definitie van high-risk vallen.
Xbox-prijs stijgt met 200 euro — schaarste aan chips door AI-datacenters
Microsoft verhoogt de prijzen van Xbox-consoles in Europa met tot 200 euro. Oorzaak: geheugen en opslag worden duurder door explosieve vraag vanuit AI-industrie.
De Xbox Series X en Series S worden in het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie tot 200 euro duurder. Microsoft wijt de prijsstijging aan gestegen kosten voor geheugen- en opslagcomponenten. Die componenten worden schaars doordat AI-datacenters massaal dezelfde chips inslaan voor training en inferentie van grote modellen. De vraag vanuit die sector drijft prijzen op voor alle producten die dezelfde onderdelen nodig hebben.
Gamers betalen zo indirect mee aan de AI-boom. De prijsverhoging is een van de grootste die Microsoft ooit doorvoerde voor een console. Het bedrijf stopt ook met de 2TB Xbox-variant. In de VS blijven prijzen vooralsnog stabiel — daar produceert Microsoft een deel lokaal en zijn voorraadafspraken met chipfabrikanten strikter geregeld.
Zeven op de tien mkb’ers gebruikt nu AI — stijging van 14 procentpunt in één jaar
Het gebruik van AI in het Nederlandse midden- en kleinbedrijf stijgt snel, vooral voor marketing en klantenservice.
Zeventig procent van de Nederlandse mkb-bedrijven gebruikt inmiddels een vorm van AI, blijkt uit recent onderzoek. Dat is een stijging van veertien procentpunt ten opzichte van vorig jaar. De meest toegepaste functie is marketing en verkoop: bedrijven zetten AI in voor het schrijven van teksten, het personaliseren van aanbiedingen en het automatiseren van klantenservice.
Het gebruik verschilt sterk per sector. In de IT- en communicatiebranche ligt het aandeel boven de tachtig procent, in de bouw en horeca onder de vijftig. Gebrek aan ervaring blijft de belangrijkste reden om AI niet te gebruiken. Opvallend: kleine bedrijven halen grotere sneller in — zodra ze één tool succesvol inzetten, breiden ze snel uit naar andere processen.
Voor wie zelf met AI bouwt
Anthropic schrapt 80% van de system prompt voor Claude 5 — modellen begrijpen meer uit minder
De nieuwe generatie Claude-modellen heeft nauwelijks instructies nodig. Wat betekent dat voor hoe je prompts schrijft?
Anthropic heeft meer dan 80 procent van de system prompt geschrapt die het gebruikt voor Claude Code in de nieuwe Claude Opus 5 en Claude Fable 5 modellen. De prestaties bleven gelijk in code-evaluaties. Dat betekent dat veel van de uitgebreide instructies die ontwikkelaars voorheen nodig hadden — voorbeelden, formattering, edge cases — nu overbodig zijn. De modellen begrijpen context beter en hebben minder expliciete sturing nodig.
Voor teams die CLAUDE.md-bestanden onderhouden of uitgebreide system prompts beheren, is dit een signaal om te testen hoeveel je kunt weglaten zonder kwaliteitsverlies. Minder prompt-overhead betekent snellere verwerking en lagere kosten per call. Context engineering verschuift van “alles uitleggen” naar “alleen de essentie meegeven.”
Aanbeveling: Test je bestaande system prompts door delen weg te laten en te meten of output verslechtert — vaak niet.
via Thariq op X
NRC · AD.nl · Tweakers · Euronews · Analytics Insight · Ondernemen en Internet · Dev.to
Transparantie: het maken van deze editie kostte ±€0,24 aan AI-modelgebruik (7-daags gemiddelde per editie; selectie, schrijven, verrijking en eindredactie meegeteld).