De vijf koppen van vandaag
- Trump verbiedt gebruik van de term ‘artificial intelligence’ binnen de overheid — ‘superintelligentie’ is het nieuwe woord
- Anthropic waarschuwt beleggers dat eigen AI mogelijk ‘existentiële risico’s’ voor mensheid vormt
- AMD koopt World Labs voor 8,2 miljard dollar en haalt Fei-Fei Li binnen als chief scientist
- Veruit de meeste Nederlandse datacenters houden water- en stroomverbruik geheim ondanks wettelijke plicht
- Zorgmedewerkers grijpen massaal naar eigen AI-tools, zorgsector maakt zich zorgen over verkeerde diagnoses
Het nieuws van vandaag
Trump verbiedt ‘AI’ en introduceert ‘Super Intelligence’ als officiële term
Het Witte Huis mag het woord ‘artificial intelligence’ niet meer gebruiken. Het klinkt te negatief, vindt de president.
President Donald Trump heeft dinsdag een uitvoerend besluit getekend dat overheidsinstanties verplicht voortaan alleen nog over ‘Super Intelligence’ te spreken. De term ‘artificial intelligence’ of ‘AI’ mag niet meer voorkomen in beleidsdocumenten, persberichten of officiële websites.
“Het woord ‘super’ is het beste woord van allemaal”, zei Trump bij de lancering van America.gov. “Artificial klinkt als fake news.” Ook de Chinese president Xi Jinping zou de nieuwe term waarderen, aldus Trump.
Het besluit kwam na een lunch met tech-CEO’s, waaronder Jensen Huang van Nvidia en Elon Musk van Tesla. Trump benadrukte dat zelfregulering de voorkeur heeft. Het ministerie van Justitie en de FBI treden alleen op als dat niet werkt. AI-bedrijven ondertekenden vrijblijvende veiligheidstoezeggingen met “vier lagen van controles”, maar concrete details ontbreken.
Superintelligentie is in de wetenschap een term voor extreem krachtige AI die de menselijke intelligentie op alle vlakken overtreft. De Amerikaanse regering gebruikt het nu als vervanger voor het bredere begrip kunstmatige intelligentie.
Anthropic waarschuwt aanstaande beleggers voor ‘existentiële risico’s’
Weinig beursintroducties beginnen met de melding dat het product mogelijk de mensheid kan uitroeien.
Anthropic stuurde deze week een beursgang-aanvraag rond met een opvallende waarschuwing: geavanceerde AI kan “catastrofale of existentiële risico’s voor de mensheid” vormen. Het bedrijf achter de Claude-chatbot wijdt bijna 80 van de 261 pagina’s aan risicofactoren. Dat is dubbel zoveel als aan de beschrijving van de bedrijfsvoering. AI-modellen zouden zich kunnen “verzetten tegen uitschakeling”, informatie kunnen manipuleren of zelfs “gedrag vertonen dat lijkt op chantage”, staat in het prospectus.
De cijfers laten ondertussen zien dat Anthropic zich moet haasten. De omzet steeg vorig jaar naar 4,6 miljard dollar, twaalf keer zoveel als een jaar eerder. Maar het bedrijf maakte 8,1 miljard dollar verlies. Alleen al aan rekenkracht en infrastructuur ging 7,3 miljard uit. Anthropic erkent dat nieuwe modelreleases essentieel zijn voor inkomsten. Het bedrijf moet voortdurend nieuwe versies uitbrengen om voorop te blijven. Veiligheidsonderzoek is “resource-intensief”, maar concrete bedragen ontbreken. Eerder deze maand bleek dat slechts 6 procent van de rekenkracht in een steekweekperiode naar veiligheidswerk ging.
AMD koopt startup van ‘godmother of AI’ voor 8,2 miljard
World Labs bestaat twee jaar en heeft nog geen product gelanceerd. Toch betaalt AMD de prijs van een gevestigd techbedrijf.
Chipfabrikant AMD neemt World Labs over voor 8,2 miljard dollar in aandelen. Het bedrijf is opgericht door AI-pionier Fei-Fei Li en werkt aan ‘physical AI’. Dat zijn systemen die leren van video’s en beelden in plaats van tekst. Ze moeten begrijpen hoe objecten in de echte wereld bewegen en met elkaar omgaan.
De technologie is bedoeld voor robotica en zelfrijdende auto’s. Li wordt chief scientist bij AMD en rapporteert direct aan topvrouw Lisa Su. Zij bouwde twee decennia geleden ImageNet, de beeldendatabase waarmee deep learning doorbraak.
AMD wil met de overname beter concurreren met Nvidia. Die investeert ook in physical AI en werkt met startups als Wayve aan zogeheten ‘world models’ voor autonome voertuigen. AMD en World Labs werkten al een jaar samen aan het trainen van modellen op AMD-chips.
Li schrijft op X dat het universum “niet uit woorden bestaat, maar uit echte dingen”. Taal alleen volstaat niet voor AI die de fysieke wereld moet begrijpen. Het team van World Labs gaat over naar AMD. Hoeveel mensen dat zijn, meldt AMD niet. De deal moet voor het einde van het jaar zijn afgerond.
via Fortune
Datacenters houden water- en stroomverbruik massaal geheim
Ze zijn wettelijk verplicht te rapporteren, maar doen het niet. Een jaar zoekwerk leverde nauwelijks cijfers op.
Bijna geen enkel datacenter publiceert hoeveel stroom en water het verbruikt. Dat blijkt uit onderzoek van Lighthouse Reports en Trouw. Europese regelgeving verplicht bedrijven hun milieugegevens openbaar te maken, maar bij veel datacenters ontbreken de cijfers of zijn rapporten nooit ingediend.
De beschikbare cijfers laten een forse groei zien. Het CBS berekende dat Nederlandse datacenters in 2024 5,1 miljard kilowattuur verbruikten. Dat is 4,6 procent van het landelijke stroomverbruik en bijna een verdubbeling in vijf jaar. Netbeheerder Tennet verwacht dat datacenters in 2030 tussen 10 en 15 procent van de Nederlandse stroom zullen verbruiken.
Het grootste datacenter van Microsoft in Nederland verbruikt alleen al 1 procent van de landelijke stroom, meldde de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland deze zomer. Google heeft twee grote datacenters in Nederland, maar publiceert geen cijfers. Over watergebruik is nog minder bekend. In Nederland gaat vermoedelijk 0,1 procent van het totale waterverbruik naar datacenters, maar in veel Europese landen met waterschaarste ligt de impact hoger.
Het onderzoekscollectief start nu een formele procedure onder het Verdrag van Aarhus om de gegevens alsnog boven tafel te krijgen.
Zorgmedewerkers gebruiken eigen AI-tools zonder toestemming ziekenhuis
Artsen en verpleegkundigen vragen ChatGPT om hulp bij patiënten, zonder dat hun werkgever dat weet of goedkeurt.
Steeds meer zorgmedewerkers gebruiken AI-tools die niet door hun werkgever zijn goedgekeurd. Dat meldt De Telegraaf. Ze voeren patiëntgegevens in bij chatbots zoals ChatGPT om diagnoses te controleren of klachten te analyseren. Vaak weet de instelling hier niets van.
Ziekenhuizen maken zich zorgen. Patiëntgegevens kunnen op servers van commerciële bedrijven belanden. Bovendien kunnen AI-systemen overtuigend klinken terwijl ze verkeerde conclusies trekken. In medische contexten, waar nuance cruciaal is, kan dat gevaarlijk zijn.
Het patroon is bekend: werknemers pakken handige tools voordat de organisatie beleid heeft gemaakt. In de zorg is de impact echter direct. Ziekenhuizen werken aan officiële AI-pilots, maar die lopen achter op de snelheid waarmee medewerkers zelf al experimenteren.
Nederlanders zijn minder optimistisch over AI in de wetenschap
Vertrouwen in wetenschap blijft hoog, maar enthousiasme over kunstmatige intelligentie zakt flink.
Nederlanders geven de wetenschap nog altijd een ruime voldoende — gemiddeld een 7,4 — maar hun verwachtingen van AI zijn sinds 2024 sterk gedaald. Eind dat jaar dacht 60 procent dat kunstmatige intelligentie zou helpen bij grote uitdagingen zoals klimaatverandering en ernstige ziekten. In 2026 is dat gedaald naar 37 procent, blijkt uit onderzoek van het Rathenau Instituut onder 4.554 Nederlanders. De meeste mensen veranderden nauwelijks van mening over de wetenschap zelf: ruim 80 procent gaf een punt meer of minder dan een jaar eerder.
Opvallend is dat mensen met zowel veel als weinig vertrouwen in wetenschap ongeveer even vaak vinden dat hun vertrouwen vergroot zou moeten worden. Op de open vraag wat daarvoor nodig is, antwoorden ze dat ze minder politieke bemoeienis willen en dat commerciële belangen vermeden moeten worden. Ook blijkt dat het gevoel rond te kunnen komen van het huishoudinkomen een betere voorspeller is van vertrouwen dan opleidingsniveau. Het Rathenau Instituut meet sinds 2012 het vertrouwen in wetenschap en doet het onderzoek vanaf 2025 vier jaar lang bij dezelfde groep, om individuele verschuivingen beter te kunnen volgen.
via Scientias
Statisticus publiceert 200 artikelen per jaar — critici zien sporen van AI
Nicholas Polson zegt dat ‘jaloezie’ achter de twijfels schuilt. Onderzoekers wijzen op herhalingen en vreemde formuleringen.
Tweehonderd wetenschappelijke artikelen en veertien boeken in één jaar tijd — dat is de score van statisticus Nicholas Polson van de University of Chicago. Toen The Washington Post hem confronteerde met argwaan over die output, gaf hij toe kunstmatige intelligentie te hebben gebruikt “om herhalingen te voorkomen”. Geen probleem, vond hij: AI maakt productieve onderzoekers nog productiever en beginnende wetenschappers hebben er minder moeite mee. Achter de kritiek schuilt mogelijk “jaloezie”, e-mailde hij de krant.
Zijn critici zien aanwijzingen dat veel artikelen deels of geheel door AI zijn gegenereerd en wijzen erop dat Polson nergens openheid gaf over de bijdrage van kunstmatige intelligentie. Preprint-platform SSRN heeft inmiddels 257 artikelen van Polson offline gehaald en zijn account bevroren. In de academische wereld groeit de onrust over AI-gebruik door wetenschappers. “Er komt een vloedgolf op ons af van matig tot slecht onderzoek die we met ons huidige systeem niet aankunnen”, zegt een tijdschriftredacteur in de krant.
via NRC
Prijsalgoritmes zorgen voor onzekerheid bij online aankopen
Je zoekt naar een vliegticket, kijkt een paar uur later opnieuw en de prijs is veranderd. Heeft de website gezien dat je belangstelling hebt?
Vliegticketprijzen die per uur wisselen, hotelkamers die duurder worden als je vaker kijkt, en online winkels die verschillende prijzen tonen op je telefoon en laptop — computergestuurde prijzen roepen veel vragen op. Volgens toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) leiden ze bij consumenten tot onzekerheid, extra zoekwerk en soms zelfs stress. Bedrijven gebruiken algoritmes die prijzen aanpassen op basis van vraag, voorraad en soms ook browsergeschiedenis of apparaattype.
De ACM onderzoekt of deze praktijken transparant genoeg zijn en of consumenten voldoende inzicht krijgen in hoe prijzen tot stand komen. Sommige algoritmes houden rekening met hoeveel koopkracht iemand vermoedelijk heeft, wat juridisch op glad ijs kan komen. Het is onduidelijk of de ACM actie gaat ondernemen, maar de signalen wijzen op groeiende aandacht voor dynamische prijzen.
via HCC
Voor wie zelf met AI bouwt
Anthropic lanceert Claude Sonnet 5.5 met 30 procent lagere kosten per taak
Door snellere responstijden en minder tool calls zijn dezelfde taken goedkoper uit te voeren.
Anthropic heeft Claude Sonnet 5.5 uitgebracht, een nieuwe versie van het model dat taken 30 procent goedkoper maakt door hogere snelheid en efficiënter gebruik van tools. Het model heeft minder aparte functie-aanroepen nodig om een opdracht af te ronden, wat de totale kosten verlaagt ook al blijft de prijs per token gelijk. Voor teams die workflows hebben gebouwd met meerdere tool calls is dit een directe besparing.
De update richt zich vooral op enterprise-toepassingen waar meerstaps-redeneringen en toolgebruik centraal staan. Anthropic claimt dat Sonnet 5.5 beter presteert op complexe coderingstaken en langere contexten behoudt zonder kwaliteitsverlies.
Aanbeveling: Test de nieuwe versie in bestaande pipelines met tool calling — de kostenbesparing kan aanzienlijk zijn bij hoge volumes.
via VentureBeat
Meta lanceert enterprise AI-platform en haalt MongoDB-CEO binnen om het te leiden
Meta stapt de zakelijke markt op met een volledig AI-platform en haalt een externe topman binnen om het aan te sturen.
Meta heeft een nieuw enterprise AI-platform aangekondigd en Dev Ittycheria, CEO van MongoDB, binnengehaald om de divisie te leiden. Het platform moet bedrijven helpen om Llama-modellen te integreren in hun eigen infrastructuur, met tooling voor fine-tuning, deployment en monitoring. Meta positioneert zich daarmee als alternatief voor OpenAI en Anthropic, die vooral via API’s werken.
De keuze voor Ittycheria — een ervaren enterprise-leider — signaleert dat Meta serieus werk maakt van de zakelijke markt. MongoDB bouwde onder zijn leiding een sterk partnernetwerk en enterprise-verkoopkanaal op. Meta’s open-source-strategie met Llama kan aantrekkelijk zijn voor bedrijven die controle willen houden over data en modellen.
Aanbeveling: Volg de aankondigingen van Meta’s enterprise-platform als je nu op OpenAI of Azure draait — prijzen en on-prem-opties kunnen interessant worden.
via VentureBeat
The Verge · The Indian Express · Fortune · NOS · De Telegraaf · Scientias · NRC · HCC · VentureBeat
Transparantie: het maken van deze editie kostte ±€0,35 aan AI-modelgebruik (7-daags gemiddelde per editie; selectie, schrijven, verrijking en eindredactie meegeteld).