Het woord van het jaar 2025 was volgens Merriam-Webster geen nieuw woord. Het was slop: drab, varkensvoer. De woordenboekmakers kozen het omdat het internet volliep met nep en nonsens, voor een groot deel gemaakt met generatieve AI (Bron: AP). Inmiddels heeft AI-slop (vlotte maar lege AI-content) op LinkedIn zelfs een eigen meldknop gekregen, die in twee weken een miljoen keer werd ingedrukt. En het medicijn dat er de laatste weken op datzelfde LinkedIn steeds weer langskomt, is een advertentie van een papierfabriek uit 1979.
Die advertentie heet How to write clearly. In dit stuk lees je waar hij vandaan komt, wat de zeven regels betekenen als je met AI schrijft en welk deel van het verhaal in de meeste LinkedIn-posts ontbreekt.
Een advertentie van 47 jaar oud
In 1979 begon het Amerikaanse papierbedrijf International Paper een advertentiereeks met de naam The Power of the Printed Word. Bekende Amerikanen legden daarin uit hoe je iets doet met lezen of schrijven: Kurt Vonnegut over schrijven met stijl, George Plimpton over speeches houden en James Michener over het gebruik van een bibliotheek (Bron: Orange Crate Art). Het idee kwam van Billings S. Fuess Jr. van reclamebureau Ogilvy & Mather (Bron: Dave Dye).
Het werkte beter dan iemand had verwacht. Lezers vroegen in totaal 27 miljoen herdrukken aan van de vijftien advertenties (Bron: Orange Crate Art). In 1985 verscheen een bundel als boek, die je nog altijd kunt lenen bij het Internet Archive (Bron: Internet Archive).
De schrijfles in de reeks kwam van Edward T. Thompson. Hij werkte sinds 1960 bij Reader’s Digest en werd er in 1976 hoofdredacteur (Bron: Phi Delta Theta). Reader’s Digest was het tijdschrift dat ingewikkelde onderwerpen begrijpelijk maakte voor miljoenen lezers. Thompson wist dus waar hij het over had.
Beginner-tip De originele tekst is gearchiveerd in ERIC, de onderwijsdatabase van de Amerikaanse overheid. Daar vind je ook een korte samenvatting van alle regels (Bron: ERIC). Wil je de advertentie zelf zien, kijk dan in de bundel op het Internet Archive.
De zeven regels, vertaald naar schrijven met AI
Thompson gaf zeven basisregels (Bron: ERIC). Hieronder staan ze met wat ze betekenen als een taalmodel je helpt.
| Regel van Thompson | Wat hij bedoelde | Wat het betekent als je met AI schrijft |
|---|---|---|
| 1. Maak eerst een schema | Zet je punten op losse kaartjes, groepeer ze en zet ze in volgorde | Bepaal je hoofdpunt zelf, vóór je iets vraagt. Een model maakt anders zelf een verhaal |
| 2. Begin bij je lezer | Schrijf op het niveau van wat je lezer al weet | Vertel de AI wie je lezer is. Zonder lezer maakt een model een tekst die niemand echt aanspreekt |
| 3. Vermijd vakjargon | Een wetenschapper schreef over een “mortaliteitsrespons”; hij bedoelde dat alle vissen doodgingen | Modellen grijpen graag naar abstracte woorden. Vraag om het woord dat je collega aan de koffieautomaat zou gebruiken |
| 4. Gebruik vertrouwde woordcombinaties | Roosevelt maakte van een stijve zin van zijn speechschrijver: we bouwen een land waarin niemand buiten de boot valt | Laat een zin hardop voorlezen. Zou je het zo zeggen? Dan mag het blijven |
| 5. Kies eerstegraadswoorden | Woorden die direct een beeld geven | Vervang woning door huis en verblijven door blijven |
| 6. Blijf bij je punt | Wat je schema niet ondersteunt, gaat eruit | Schrap de alinea’s die een model toevoegt “voor de volledigheid” |
| 7. Wees zo kort mogelijk | Geen omhaal, actieve werkwoorden, stoppen als je klaar bent | Schrap de inleidende en afsluitende zinnen die alleen herhalen |
Het mooiste voorbeeld is dat van Roosevelt. De speechschrijver had iets geschreven over het streven naar een meer inclusieve samenleving. De president maakte er een zin van die elke kiezer kon navertellen. Dat is precies het verschil tussen een AI-alinea en een tekst die blijft hangen. Een verwante test kwam eerder al langs in ons stuk over AI-critici: zou je de tekst woord voor woord hardop voorlezen aan een zaal?
Het stuk dat in de lijstjes ontbreekt
De LinkedIn-versies van dit verhaal geven meestal alleen het lijstje. Maar in de linkerkolom van de advertentie noemt Thompson eerst drie voorwaarden. Je moet helder willen schrijven. Je moet bereid zijn hard te werken, want nadenken is werk. Pas daarna komen de basisregels (Bron: ERIC).
Daar zit de echte oorzaak van slop. AI maakt het schrijven goedkoop. Het nadenken wordt er geen seconde goedkoper van. Sla je die tweede stap over, dan krijg je een tekst die er af uitziet zonder dat iemand heeft besloten wat erin moet staan.
Hoe vaak dat gebeurt, onderzochten BetterUp Labs en het Stanford Social Media Lab in september 2025. Ze vroegen 1.150 Amerikaanse kantoorwerkers met een vaste baan naar AI-werk dat ze van collega’s kregen. 41 procent zei zulk werk te hebben ontvangen. Het herstellen kostte bijna twee uur per keer (Bron: Harvard Business Review). Hoe je dat met een collega bespreekt zonder als zeur over te komen, lees je in ons stuk over workslop.
Lees die cijfers wel met de juiste bril. Het is een online enquête waarin mensen zelf inschatten hoeveel tijd ze kwijt zijn. Het verscheen in Harvard Business Review, dus niet in een wetenschappelijk tijdschrift met peer review. En BetterUp verkoopt zelf coaching aan bedrijven (Bron: BetterUp). Het onderzoek meet hoe vaak mensen denken slop te krijgen, niet hoeveel slop er objectief rondgaat.
Gevorderden Je kunt Thompsons regels direct in een systeemprompt of eigen instructie zetten. Houd het kort, anders wordt je instructie zelf slop:
Schrijf voor: [lezer en wat die al weet]. Hoofdpunt: [één zin]. Gebruik gewone woorden die iemand hardop zou zeggen. Geen inleiding, geen samenvatting aan het eind. Stop zodra het hoofdpunt is uitgelegd.Het hoofdpunt vul je zelf in. Dat is regel 1 en die kun je niet uitbesteden.
Eenvoudig is geen kindertaal
Thompson waarschuwt bij regel 2 ook de andere kant op. Schrijf niet alsof je lezer twaalf is, zegt hij. Dat is beledigend. Je wilt iets uitleggen en niet laten zien dat je slimmer bent dan je lezer (Bron: Internet Archive).
In Nederland is dat een nuttige rem. De oproep om op B1-niveau te schrijven schiet soms door naar teksten die klinken als een folder voor groep 5. Helder schrijven gaat over je lezer serieus nemen: korte zinnen, gewone woorden en toch de volle inhoud.
Tweedegraadswoorden in het Nederlands
Regel 4 en 5 werken in het Nederlands misschien nog beter dan in het Engels. Onze zakelijke en ambtelijke taal zit vol woorden die je lezer eerst moet vertalen. AI-teksten nemen die gewoonte graag over, omdat ze op precies zulke teksten getraind zijn.
| Tweedegraads | Eerstegraads |
|---|---|
| middels | met |
| teneinde | om |
| woning | huis |
| in het kader van | voor |
| naar aanleiding van | omdat, na |
| faciliteren | helpen, mogelijk maken |
| operationaliseren | uitvoeren |
Zo gebruik je het morgen
Je hoeft geen kaartjes van 3 bij 5 inch te kopen. Beantwoord vóór je een tekst laat schrijven deze drie vragen, op papier of in je notitie-app:
- Wie leest dit? Bijvoorbeeld: mijn teamleider, die het project kent maar de cijfers nog niet heeft gezien.
- Wat moet die persoon na het lezen weten of doen? Bijvoorbeeld: akkoord geven op twee extra weken.
- Welke drie punten heb ik daarvoor nodig? In volgorde, één regel per punt.
Kun je die vragen niet beantwoorden, dan helpt geen enkel taalmodel je. Kun je het wel, dan is de tekst eigenlijk al half geschreven. Thompson raadde in 1979 hetzelfde aan: weet waar je stopt voordat je begint.