Half vijf, je staat voor de open koelkast, en het enige wat naar je terugkijkt is een halve bloemkool, drie eieren en een restje kaas. De boodschappen zijn er niet en de fut om te bedenken “wat eten we vandaag?” ook niet. Precies daar blijkt AI verrassend handig: je laat een recept verzinnen van wat er al ligt. Hieronder drie manieren, van gratis tot kant-en-klaar.
Spoor 1: een foto van je koelkast in ChatGPT of Claude
De simpelste truc kost je tien seconden. Open de ChatGPT- of Claude-app op je telefoon, maak een foto van je open koelkast en typ erbij: “Verzin een avondmaaltijd voor 2 personen met wat je hier ziet.” De AI herkent de groente, de eieren, dat pak kaas, en stelt een gerecht voor. Vaak met stappen erbij.
Het werkt beter dan je verwacht, maar er zitten twee adders onder het gras. De eerste is de portiegrootte: een taalmodel kan op een foto niet zien of dat een halve of een hele bloemkool is, dus het gokt. Zet er zelf bij voor hoeveel mensen het moet zijn en hoeveel honger je hebt. De tweede is dat de AI soms ingrediënten “ziet” die er niet zijn, of er een verzint om het recept rond te krijgen. Lees het lijstje dus even na voor je begint.
Beginner-tip:Geen zin om een foto te maken? Typ gewoon op wat je hebt: “bloemkool, 3 eieren, oude kaas, pasta, ui.” Een opsomming werkt net zo goed als een foto, en je weet zeker dat de AI niets verkeerd “ziet”.
Dan de vraag die je je hóórt te stellen: stuur je echt een foto van je koelkast naar een Amerikaans techbedrijf? Voor de meeste mensen is dat onschuldig. Maar weet wel dat OpenAI je gesprekken, en óók de afbeeldingen en bestanden die je erin zet, standaard gebruikt om zijn modellen te verbeteren, tenzij je dat uitzet via Instellingen → Gegevensbeheer (OpenAI). Bij Anthropic geldt sinds een beleidswijziging in 2025 hetzelfde: ook Claude traint standaard mee op je gesprekken als je niet actief afmeldt, en bewaart die dan tot vijf jaar (Anthropic). Een foto van wat groente is geen ramp, maar fotografeer niet per ongeluk het briefje met je pincode op de koelkastdeur mee. Welke gegevens wél en niet in een chatbot horen, legden we uit in Is Claude Europees? Wat dat betekent voor je data en ChatGPT-beveiliging: wat deel je beter niet?.
Spoor 2: aparte kook-apps — welke gebruiken echt AI?
Er is een hele lading apps die belooft “koken met wat je hebt”. De truc is weten welke daarvan echt AI inzetten en welke gewoon slim zoeken.
Aan de AI-kant is SuperCook de bekendste, en hij is gratis. Je vinkt aan wat er in je kast ligt, of je scant met de nieuwere AI-functie je koelkast met de camera, en de app toont alleen recepten die je met die ingrediënten kunt maken (SuperCook). Daarnaast schieten dedicated AI-receptapps als paddenstoelen uit de grond, van ChefGPT tot apps die net als ChatGPT een foto van je voorraad lezen. Een kanttekening: de Deense pionier Plant Jammer, jarenlang hét voorbeeld van AI-recepten uit restjes, lijkt niet meer onderhouden — de officiële website is inmiddels overgenomen door een goksite. Een nuchtere herinnering dat zulke apps komen en gaan.
Aan de andere kant staan de vertrouwde Nederlandse receptensites, en die zijn eerlijk gezegd géén AI. 24Kitchen heeft als slogan letterlijk “Wat eten we vandaag?” en laat je filteren op gerecht, bereidingstijd en dieet (24Kitchen). Smulweb, met ruim 390.000 recepten en sinds 2023 onderdeel van Jumbo, laat je op ingrediënten zoeken. Handig en betrouwbaar, maar het is een zoekfilter dat bestaande recepten ophaalt, niet iets dat ter plekke een nieuw gerecht voor jouw restjes bedenkt. Voor “ik heb nog precies dít liggen” is een AI-aanpak vaak creatiever; voor “ik wil een beproefd recept” zijn de klassieke sites juist fijner.
Spoor 3: één vaste prompt die jouw keuken kent
De grootste winst zit niet in een nieuwe app, maar in stoppen met elke avond opnieuw uitleggen wie je bent. Maak één keer een vaste prompt met je gezinssamenstelling, allergieën, wat je kinderen wél lusten en hoeveel tijd je doordeweeks hebt. Plak die elke avond, vul aan wat er in huis is, en je krijgt meteen een bruikbaar voorstel. Helemaal onderaan dit artikel staat een kant-en-klaar sjabloon dat je kunt kopiëren. Wil je AI vaker samen met je kinderen inzetten, dan zetten we per leeftijd op een rij wat past in AI samen met je kind.
Beginner-tip:Gebruik je ChatGPT? Zet je vaste gezinsgegevens één keer in hetgeheugen of de Memory Sources, dan onthoudt hij ze vanzelf en hoef je alleen nog je voorraad te typen.
Een paar dingen helpen de antwoorden beter te maken. AI struikelt namelijk geregeld over typisch Nederlandse maten: “een ons”, “een doosje hagelslag”, een “pak” roomboter of kruidnoten met speculaaskruiden zijn voor een model uit Californië geen vanzelfsprekendheid. Reken zulke maten zelf om (een ons is 100 gram) of vraag in je prompt expliciet om alles in grammen en milliliters. Noem ook je supermarkt: vraag je om “iets met een AH-pakje”, dan blijft het voorstel dichter bij wat je echt in de schappen vindt. Wil je scherpere antwoorden over de hele linie, lees dan Goede prompts schrijven voor AI. Diezelfde aanpak — één vaste prompt die jouw situatie kent — werkt net zo goed als je AI je volgende reis laat plannen, een klus in huis of de tuin laat opdelen, als studiehulp een taal of examenstof laat oefenen of je geld op orde brengt met één budget-prompt.
En één grens hoort hard te zijn: zet allergieën en dieetwensen er altijd bij, maar vertrouw het antwoord nooit blind. Een taalmodel is geen voedingsdeskundige en kan een verborgen ingrediënt over het hoofd zien. Bij een echte allergie controleer je elk ingrediënt zelf, en gaat het om een medisch dieet, leg het dan voor aan een diëtist. Dezelfde grens loopt door alles wat met je lijf te maken heeft: AI als gezondheidscoach mag plannen en uitleggen, maar is geen arts of voedingsdeskundige.
Wat AI (nog) niet kan
Voor je je avondeten helemaal uitbesteedt: er zijn dingen die geen enkele AI voor je oplost. Ze weet niet of het pak slagroom achterin de koelkast over de datum is — die houdbaarheidsdatum lees je zelf van het pak. Ze kent de kuren van jóuw magnetron niet, dus die “2 minuten op 800 watt” is een gok die je moet bijstellen. En ze heeft geen idee of je peuter dit vanavond zonder drama opeet. Dat soort dingen weet alleen de kok aan jouw keukentafel.
Vanavond zelf proberen
Open straks de koelkast, maak een foto of typ op wat er ligt, en plak het onderstaande sjabloon erbij. Grote kans dat je binnen een minuut een plan hebt waar je anders een kwartier over had gepiekerd. Pas het één keer aan naar jouw gezin en bewaar het ergens makkelijk.
Je bent mijn kookhulp. Verzin een avondmaaltijd op basis van wat ik in huis heb.
Vast (verandert niet):
- Wij zijn met: [bijv. 2 volwassenen + 1 kind van 4]
- Allergieën / dieet: [bijv. lactose-intolerant, geen varkensvlees] — neem dit serieus
- Mijn kind lust geen: [bijv. paprika, vis]
- Doordeweeks heb ik max: [bijv. 30 minuten]
- Mijn supermarkt is: [bijv. Albert Heijn / Jumbo]
Vandaag heb ik in huis:
[lijst, of: zie de foto]
Geef me 1 voorstel met:
- de ingrediënten in grammen en milliliters (geen "ons" of "een doosje")
- een stappenplan
- en wat ik eventueel nog moet halen (zo min mogelijk)
Houd het simpel en gezinsvriendelijk.