De vijf koppen van vandaag
- Een AI-fabriek van 7 miljard euro in de Rotterdamse haven krijgt met Nebius zijn eerste huurder
- Britse testers mogen nieuwe AI-modellen weer vooraf bekijken, en Microsoft zegt dat melk strenger gecontroleerd wordt
- Een AI-detector ving premier Jetten, maar een lector wil zo’n score niet als bewijs in de rechtszaal
- Na tien minuten hulp van ChatGPT haakten proefpersonen eerder af zodra de hulp verdween
- Driekwart van 10.000 webwinkels krijgt een onvoldoende voor verkopen via AI-assistenten
Het nieuws van vandaag
Een AI-fabriek in de Rotterdamse haven, met Nebius als eerste huurder
Europa wilde zeven AI-gigafabrieken subsidiëren. Nederland vroeg niets aan en krijgt er toch een, volledig privé betaald.
In de Rotterdamse haven komt een grote AI-fabriek. Cloudbedrijf Nebius wordt de eerste grote huurder, meldt Techzine op basis van De Telegraaf. Het bedrijf neemt honderdduizend van de nieuwste AI-chips af. Volgens ingewijden gaat het om 200 megawatt aan stroomvermogen.
Ontwikkelaar Volt werkt al sinds eind 2024 aan het plan. Wat ontbrak was een klant die voldoende garanties bood voor financiering. Die is er nu. De eerste investering bedraagt 7 miljard euro: 2,5 miljard voor gebouwen en 4,5 miljard voor chips en apparatuur.
De bouw start pas als banken en investeerders de financiering rond hebben. Het langlopende huurcontract van Nebius moet hen over de streep trekken. De eerste capaciteit wordt eind 2029 of begin 2030 verwacht.
De campus komt direct aan het hoogspanningsnet, op de plek waar windstroom van de Noordzee aan land komt.
Britse testers mogen weer vooraf kijken, en Microsoft wijst naar de melk
Washington draaide de kraan in september dicht. Een maand later staat hij weer open.
Het Britse AI Security Institute test nieuwe AI-modellen van OpenAI, Anthropic en Google DeepMind op risico’s voordat ze op de markt komen. In september vroeg het Witte Huis die bedrijven om de Britten tijdelijk buiten te sluiten. Dat besluit is teruggedraaid, meldt Bloomberg. Volgens The Daily Telegraph gebeurde dat na diplomatieke druk van de Britse AI-minister Kanishka Narayan, die nieuwe veiligheidsmaatregelen aankondigt.
Microsoft-president Brad Smith steunde de Britten. “Je wasmachine valt onder meer veiligheidsregels dan AI”, zei hij tegen de BBC. Ook elk pak melk wordt gekeurd. Hij wil een wettelijke plicht om incidenten te melden en slachtoffers te waarschuwen als een AI-systeem misgaat. Onafhankelijke testers van overheden zouden nieuwe modellen moeten keuren. Het VK zou daarin volgens hem voorop kunnen lopen.
AI-detectoren beslissen over reputaties, maar deugen niet als bewijs
Software die AI-geschreven tekst herkent, wordt steeds vaker gebruikt om mensen ter verantwoording te roepen. Maar de makers waarschuwen zelf dat de uitkomsten niet waterdicht zijn.
De Volkskrant gebruikte detectiesoftware van Pangram om te laten zien dat premier Jetten berichten met AI had opgesteld. Het zou onder meer gaan om zijn excuses aan de Molukse gemeenschap, schrijft NU.nl. Jetten ontkent niet dat hij AI gebruikt, maar zegt dat hij teksten zelf schrijft en controleert. Hij kijkt daarna of AI ze kan verbeteren.
In Frankrijk verdween schrijver Thélyson Orélien van de longlist voor een literaire prijs nadat Pangram een hoge score gaf. De software suggereerde dat zijn werk door AI was geschreven. Orélien houdt vol dat hij alles zelf heeft getypt.
Stefan Leijnen, AI-lector aan de Hogeschool Utrecht, noemt Pangram doorgaans betrouwbaar, vooral bij lange teksten. Pangram zelf geeft aan dat 0,0041 procent van de controles fout uitvalt. Dat klinkt weinig, maar bij miljoenen checks gaat het om honderden teksten die ten onrechte als AI worden bestempeld. Leijnen zegt tegen NU.nl: “In een rechtszaal zou alleen een Pangram-uitkomst geen stand moeten houden.”
Onbevestigd — dit steunt op één bron; behandel de details met voorbehoud.
via NU.nl
Tien minuten ChatGPT-hulp vermindert doorzettingsvermogen
Wie ChatGPT gebruikt bij het oplossen van opgaven, geeft sneller op zodra de chatbot verdwijnt. Dat blijkt uit een experiment van onderzoekers van UC Berkeley, MIT, Oxford en Carnegie Mellon met 1.222 deelnemers.
In de eerste proef maakte een groep vijftien eenvoudige breuksommen met ChatGPT erbij. De chatbot mocht gewoon het antwoord geven. Na twaalf sommen werd de hulp weggehaald. Vrijwel direct daalde de nauwkeurigheid. Ook gaven meer deelnemers het op.
De groep die zonder hulp begon, hield het langer vol en scoorde beter aan het eind. Een tweede experiment met 667 deelnemers en een derde proef met een leesopdracht uit de Amerikaanse SAT-toets lieten hetzelfde patroon zien.
De studie is na peer review gepresenteerd op de Conference on Language Modeling. Medeauteur Brian Christian pleit ervoor dat chatbots zich vaker als bijlesdocent gedragen in plaats van als antwoordenboek.
Gerapporteerd — meerdere bronnen melden dit, maar sterke onafhankelijke bevestiging ontbreekt nog.
via UC Berkeley
Driekwart van de webwinkels krijgt een onvoldoende van de AI-assistent
Een zoekmachine toont vijftig schoenen. Een AI-assistent noemt er een handvol, en de rest bestaat niet.
Webwinkels zijn slecht vindbaar via AI-assistenten zoals Google Gemini. Channable onderzocht de productgegevens van 10.000 verkopers en gaf driekwart een cijfer onder de zes. Minder dan één procent haalde een acht of hoger.
Het probleem: wie via een AI-assistent zoekt naar een rugzak met laptopvak, krijgt alleen resultaten waarvan de winkel dat vak ook echt heeft beschreven in de productgegevens. Dat gebeurt lang niet altijd. Channable mat alleen hoe de gegevens werken in Googles AI Mode en Gemini, meldt Emerce.
De titel en omschrijving van producten staan meestal wel op orde. Het gaat mis bij de kenmerken: materiaal, maat, kleur en andere specificaties. Fabrikanten leveren vaak alleen basisgegevens aan. De webwinkel moet de rest zelf aanvullen.
Volgens Channable is de komende feestdagenperiode de eerste waarin AI zichtbaar meedoet als winkelkanaal.
Gerapporteerd — meerdere bronnen melden dit, maar sterke onafhankelijke bevestiging ontbreekt nog.
via Emerce
Britse recherche-eenheid zet Palantir na twee jaar aan de kant
De proef moest laten zien dat het ethisch kon. De eenheid zegt dat het om geld ging.
De East Midlands Special Operations Unit, die in vijf Engelse graafschappen onder meer moord, terrorisme en drugshandel onderzoekt, stopt met de analysesoftware van Palantir. De eenheid begon in oktober 2024 met een proef, waarbij gegevens van de politie van Leicestershire in het AI-platform Foundry gingen. Het contract wordt niet verlengd nu het geld van het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken op is, meldt de BBC. Palantir moet aantonen dat alle data is gewist.
Wat de proef heeft opgeleverd of gekost, wil de eenheid niet zeggen. Amnesty International noemt Palantir een “groeiend risico” voor publieke instellingen. Palantir wijst op andere Britse politiekorpsen en ziekenhuizen die de software wel blijven gebruiken.
via BBC
Voor wie zelf met AI bouwt
QGIS weigert voortaan elke bijdrage met AI-hulp
Het opensource-kaartprogramma QGIS vervangt zijn beleid van “een mens beoordeelt alles” door een volledig verbod op AI-ondersteunde bijdragen. Uit de discussie blijkt waarom: van de ongeveer vijftig pull requests met het label AI-assisted werden er zo’n veertig gesloten zonder samenvoeging. Reviewers voelden zich overbelast. Critici in de draad vrezen dat ook AI-hulp bij code review en beveiligingsaudits onder het verbod valt. De beheerders noemen het voorstel een tijdelijke noodmaatregel.
Aanbeveling: Draag je bij aan opensourceprojecten, lees dan eerst het AI-beleid van het project; steeds meer projecten scherpen dat aan.
Gerapporteerd — meerdere bronnen melden dit, maar sterke onafhankelijke bevestiging ontbreekt nog.
via GitHub (QGIS)
Techzine · Bloomberg · NU.nl · UC Berkeley · Emerce · BBC · GitHub (QGIS)
Deze editie is samengesteld door de Claude-redactieassistent (scheduled task), niet door de geautomatiseerde LLM-route — vandaar geen los tokenkostenplaatje hieronder.