De vijf koppen van vandaag
- Toezichthouder: AIVD en MIVD draaien AI zonder overzicht of beleid
- EU-lidstaten willen Europese data beschikbaar maken voor AI-bedrijven zonder toestemming
- Winkelwagentje wordt autonoom: webshops veranderen in zelfrijdende verkoopmachines
- Alibaba bouwt 20GW aan datacenters en onthult krachtigste Chinese AI-chip
- Amazon blokkeert Meta’s Muse-agent: de strijd om de digitale winkelier barst los
Het nieuws van vandaag
De Nederlandse inlichtingendiensten draaien AI zonder duidelijk beleid
De toezichthouder ziet “aantoonbaar aandacht” bij medewerkers, maar mist overzicht op wat er precies gebeurt.
De AIVD en MIVD zetten volop kunstmatige intelligentie in. Ze gebruiken het om gegevens te verwerken en documenten samen te vatten en te vertalen. Maar toezichthouder CTIVD kan niet controleren of dat altijd volgens de regels gaat.
De diensten bouwen hun AI-systemen meestal zelf. Daardoor hangt de veiligheid grotendeels af van het oordeel van individuele technische medewerkers. Die mensen zijn zich bewust van de risico’s, constateert de CTIVD. Toch ontbreekt een helder AI-beleid dat centraal overzicht mogelijk maakt.
“Voor decentrale ontwikkeling en gebruik van AI zijn de diensten onvoldoende ‘in control’,” schrijft de toezichthouder in een nieuw rapport. Ook voor de CTIVD zelf is het daardoor lastig om mogelijk onrechtmatige toepassingen te ontdekken. De toezichthouder gaat nu verder in gesprek met de diensten over vervolgstappen. Twee weken geleden uitte de CTIVD al kritiek op een wetsvoorstel dat de inlichtingendiensten meer bevoegdheden zou geven, terwijl het toezicht juist zou afnemen.
Onbevestigd — dit steunt op één bron; behandel de details met voorbehoud.
via Security.NL
Ierland stelt voor dat AI-bedrijven Europese data automatisch mogen gebruiken
Privacyactivist Max Schrems noemt het voorstel “een digitale onteigening van Europeanen”.
Het Ierse EU-voorzitterschap wil AI-bedrijven toestaan om data van Europese gebruikers te gebruiken zonder toestemming. Uit een gelekt document blijkt dat het gebruik van persoonlijke gegevens “in de context van AI” automatisch rechtmatig zou worden. Ierland is het Europese hoofdkantoor van de meeste grote Amerikaanse en Chinese AI-bedrijven. Het voorstel ligt nu bij de Raad van de Europese Unie.
Max Schrems, oprichter van privacyorganisatie noyb, is scherp in zijn kritiek. “Een waarschijnlijke meerderheid van EU-lidstaten zegt nu dat het belang van Elon Musk, Mark Zuckerberg, Google of OpenAI om enorme winsten te maken voorrang moet hebben boven het fundamentele recht op privacy van Europeanen.” Hij noemt het voorstel ook industrieel onverstandig. Europese bedrijfskennis zou zo naar de VS of China kunnen stromen. Volgens Schrems worden dingen die voorheen illegaal waren opeens legaal, “zolang je maar AI gebruikt”. Het voorstel zou een einde maken aan 45 jaar databescherming in Europa.
De webshop verandert in een autonome verkoopmachine
Shopify Sidekick voert nu niet alleen opdrachten uit, maar krijgt ook toegang tot de knoppen van de winkel.
De traditionele webshop met homepage, navigatie en winkelmandje maakt plaats voor iets anders: een systeem waarin AI rechtstreeks productdata, prijzen en voorraad kan opvragen en bewerken. Shopify bouwt sinds 2023 aan deze verschuiving via zijn AI-assistent Sidekick. Het systeem begon als adviseur, maar voert inmiddels steeds meer taken zelfstandig uit.
Sidekick analyseert nu winkeldata, bouwt automatiseringen en maakt apps. Ook bewerkt het productfoto’s en helpt het bij marketing en voorraadbeheer. Na een recente update maakten gebruikers in drie weken tijd bijna 4.000 eigen apps, zetten ze 29.000 automatiseringen op en bewerkten ze 1,2 miljoen foto’s.
Dylan Laseur, oprichter van Shopify-bureau Flatline Agency, zegt: “AI neemt de handen over, niet het hoofd.” Salesforce werkt met Agentforce Commerce aan een vergelijkbaar systeem, vooral gericht op grotere bedrijven. Dat platform maakt productdata, prijzen, voorraad en checkout toegankelijk voor AI-assistenten. Het ondersteunt ook technische standaarden waarmee externe AI-systemen rechtstreeks met de webshop kunnen communiceren.
Ook consumenten gebruiken AI vaker om producten te zoeken. Bij het Britse warenhuis John Lewis loopt inmiddels 2,5 procent van de productzoekopdrachten via AI-agents. Een jaar eerder was dat nog 0,3 procent. Shopify ziet het aantal orders via AI-verkeer sinds begin 2025 met een factor 15 stijgen.
Onbevestigd — dit steunt op één bron; behandel de details met voorbehoud.
via RetailTrends
Alibaba kondigt 20GW datacenterplan aan en onthult krachtigste Chinese AI-chip
De Zhenwu V900 levert drie keer de performance van zijn voorganger, maar Amerika bouwt alleen al 37GW.
Alibaba wil zijn wereldwijde datacenters uitbreiden naar 20 gigawatt aan capaciteit. Dat kondigde topman Eddie Wu aan tijdens de Apsara-conferentie. De uitbreiding moet draaien op de Zhenwu V900, volgens Wu de krachtigste AI-chip die China momenteel heeft. De processor heeft 216GB geheugen en kan gegevens uitwisselen met een snelheid van 1200 GB/s. De chip kan worden ingezet in clusters van een half miljoen stuks, bedoeld voor het trainen en draaien van de meest geavanceerde AI-modellen.
Het plan klinkt ambitieus, maar blijft achter bij wat elders wordt gebouwd. In de Verenigde Staten alleen al is 37,7GW aan nieuwe datacentercapaciteit in aanbouw. Het Stargate-project moet bijvoorbeeld 10GW leveren in 2029. Meta bouwt een campus van 5GW voor eigen gebruik. Amazon breidde vorig jaar in twaalf maanden tijd uit met 3,8GW. Wu verwacht dat de productie van AI-chips flink zal groeien, maar noemde geen concrete datum. Alibaba gebruikt de nieuwe capaciteit ook om zijn volgende model Qwen 4 te trainen. Daarna volgen twee opvolgers die moeten uitgroeien tot vijf en tien biljoen parameters.
via The Register
Amazon blokkeert Meta’s Muse omdat de agent zich niet identificeert
De strijd om de digitale winkelier barst los: wie mag autonoom shoppen, en onder wiens voorwaarden?
Amazon heeft Meta’s nieuwe AI-assistent Muse geblokkeerd. Gebruikers die via Muse willen shoppen op Amazon krijgen nu een melding dat dit tegen de gebruiksvoorwaarden is. Meta lanceerde Muse begin deze maand als een digitale assistent die niet alleen vragen beantwoordt, maar ook taken uitvoert. Denk aan boodschappen bestellen en betalen via Link by Stripe.
Amazon noemt drie redenen voor de blokkade. Muse maakt niet duidelijk dat het een geautomatiseerde agent is. De assistent doet zich voor als menselijke gebruiker. En Muse slaat inloggegevens van Amazon-gebruikers op zonder toestemming van Amazon zelf. “Applicaties van derden moeten transparant opereren en de beslissingen van serviceaanbieders respecteren,” zegt een woordvoerder.
Meta had Amazon niet vooraf geïnformeerd dat Muse op het platform zou gaan winkelen. Amazon kreeg dus geen kans om toestemming te verlenen. Het bedrijf test zelf een AI-agent genaamd Buy for Me, die zowel op Amazon als bij andere winkels aankopen kan doen. Amazon blokkeerde eerder ook al Perplexity, maar die actie trok minder aandacht. Nu Meta als grotere concurrent wordt geblokkeerd, krijgt de kwestie meer navolging.
Opkomst van AI betekent meer werk voor hbo’ers, niet minder
Vier tot acht jaar na afstuderen verdienen hbo-afgestudeerden aanzienlijk meer en krijgen ze meer verantwoordelijkheid.
De opkomst van AI leidt voor hbo’ers tot nieuwe en veranderende taken, maar nauwelijks tot verdwijnend werk. Dat blijkt uit langjarig onderzoek van het ROA onder ruim 6.000 afgestudeerden. Van de hbo’ers die minimaal wekelijks AI gebruiken – dat is ruim zes op de tien werkenden – zegt 28 procent dat taken zijn veranderd en 15 procent dat er nieuwe taken zijn bijgekomen. Slechts 7 procent meldt dat taken zijn verdwenen.
Het mediane bruto uurloon van hbo-afgestudeerden stijgt van €16,40 ongeveer anderhalf jaar na afstuderen naar €26,80 vier tot acht jaar later. De werkloosheid daalt verder, meer mensen krijgen een vast contract en vervullen vaker een leidinggevende functie. Technologische ontwikkelingen, waaronder AI, vormen voor veel afgestudeerden een aanleiding om zich verder te ontwikkelen via om- en bijscholing. Maurice Limmen, voorzitter van de Vereniging Hogescholen, vat het samen: “Waar vaak wordt gesproken over werk dat verdwijnt door AI, laat dit onderzoek zien dat hbo’ers per saldo hierdoor juist meer taken en verantwoordelijkheden krijgen.”
Britse toezichthouder: stop met AI-chatbots als enige klantenservice
Citizens Advice eist “recht op een mens” na onderzoek dat aantoont dat chatbots stress veroorzaken en problemen vertragen.
Essentiële dienstverleners zoals banken, energiebedrijven en internetproviders moeten stoppen met AI-chatbots als enige vorm van klantenservice en een “recht op een mens” garanderen. Dat eist de Britse frontlijnorganisatie Citizens Advice na onderzoek waaruit blijkt dat chatbots meer dan de helft van de gebruikers tijd kosten, stress veroorzaken en probleemoplossing vertragen. Van de mensen die een chatbot móesten gebruiken, vond bijna de helft het systeem niet behulpzaam. Sommigen concludeerden dat de chatbot leek “rigged to make me give up”.
Slechts 20 procent van de Britse volwassenen zegt chatbots als voorkeursmethode te hebben voor communicatie – telefoon, e-mail en instant messaging scoren allemaal hoger. Tom MacInnes, policy director bij Citizens Advice: “Going round in circles with a chatbot isn’t just annoying, it can be a blockade to essential services.” De organisatie zag mensen die geen goede digitale toegang hebben soms zes weken nodig hebben om een verkeerde energierekening te corrigeren – iets dat online in minder dan een uur kan als systemen werken. Van de mensen die geen contact met een mens konden krijgen, voelde 49 procent stress of frustratie, kreeg 44 procent vertraging bij het oplossen van hun probleem en gaf 14 procent het helemaal op.
via The Guardian
Kabinet steekt 120 miljoen in industriële AI via Europees programma
Het geld is bedoeld voor grootschalige samenwerkingen tussen bedrijven en kennisinstellingen.
Het kabinet stelt vanaf volgend jaar 120 miljoen euro ter beschikking voor deelname van Nederlandse bedrijven aan het EU-programma Ipcei-AI. Dat blijkt uit de begroting van Economische Zaken en Klimaat in de Miljoenennota. Het initiatief is de Nederlandse component van een groter Europees project voor grootschalige samenwerkingen tussen bedrijven en kennisinstellingen op het gebied van kunstmatige intelligentie.
Het kabinet koos eerder al voor kleinere AI-fabrieken in plaats van één gigafabriek, vanwege de hoge kosten en lage toegevoegde waarde van zo’n megaproject. In 2027 moet de RU Groningen de eerste Nederlandse “AI-fabriek” krijgen: een supercomputer die in 2028 operationeel moet zijn. Het doel is de Nederlandse kenniseconomie te stimuleren door organisaties toegang te geven tot grote rekenkracht en een stap te zetten richting Nederlandse soevereiniteit – minder afhankelijkheid van buitenlandse AI-bedrijven.
Voor wie zelf met AI bouwt
SK hynix richt zich op geheugen voor AI-inference in plaats van alleen training
High Bandwidth Flash en Processing-In-Memory moeten een nieuwe geheugenlaag vormen tussen HBM en gewone SSD’s.
SK hynix verschuift zijn AI-geheugenstrategie van alleen High Bandwidth Memory naar een breder palet aan technologieën voor inferencing en agent-based services. Op de AI Infra Summit in Santa Clara toonde het bedrijf High Bandwidth Flash (HBF), Processing-In-Memory (PIM) en SALT-KV – allemaal gericht op het efficiënter opslaan en bewegen van data tijdens inference-workloads.
HBF past through-silicon via-technologie uit HBM toe op NAND-flash, om meer capaciteit te combineren met hogere bandbreedte. Dat moet een nieuwe geheugenlaag worden tussen HBM en gewone SSD’s. PIM integreert rekenkracht rechtstreeks in het geheugen, zodat data minder vaak heen en weer hoeft tussen processor en geheugen. SK hynix demonstreerde LLM-applicaties op zijn AiM-product en AiMX-acceleratorkaart. SALT-KV is softwarematig: het verdeelt KV-cache over HBM, DRAM en SSD’s op basis van hoe vaak data wordt hergebruikt en wat opslag kost. Vaak gebruikte data blijft in snel geheugen, minder frequent gebruikte informatie gaat naar grotere en goedkopere opslag.
Aanbeveling: Volg vooral SALT-KV – het laat zien hoe je inference-kosten kunt verlagen zonder performance te verliezen, en werkt met bestaande hardware.
via Korea IT Times
NRC · Security.NL · RetailTrends · Computable · The Guardian · The Register · Mashable · Korea IT Times · Vereniging Hogescholen
Transparantie: het maken van deze editie kostte ±€0,35 aan AI-modelgebruik (7-daags gemiddelde per editie; selectie, schrijven, verrijking en eindredactie meegeteld).