De vijf koppen van vandaag
- Nederland en Duitsland trekken 40 miljoen uit om AI-chips sneller te ontwerpen
- Canadese provincie eist dat OpenAI nieuwe school betaalt na ChatGPT-schietpartij
- Alibaba claimt krachtigste Chinese AI-chip en kondigt 10 biljoen-parameter model aan
- Snorkel AI verdrievoudigt waardering tot $3,5 miljard op explosieve vraag naar trainingsdata
- YouTube geeft makers AI-tools die thumbnails aanpassen en video’s analyseren
Het nieuws van vandaag
Nederland en Duitsland bundelen krachten om Europa’s chipafhankelijkheid te doorbreken
Nieuw innovatieagentschap NADI stelt samen met Duits equivalent 40 miljoen beschikbaar voor AI-chipontwikkeling. Doel: ontwerpproces van jaren verkorten tot maanden.
Nederland en Duitsland gaan samen werken aan snellere chipontwikkeling voor AI. Het recent opgerichte Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI) en het Duitse zusterorganisatie SPRIND trekken 40 miljoen euro uit voor kleine teams die het ontwerpproces willen versnellen.
NADI kreeg deze maand 500 miljoen euro van de overheid. De 40 miljoen gaat naar projecten die AI gebruiken om chips te ontwerpen. Het gaat om chips voor het daadwerkelijk gebruiken van AI-modellen, niet voor het trainen ervan. Teams krijgen 20 maanden de tijd.
De samenwerking combineert Duitse productiecapaciteit met het Nederlandse halfgeleidernetwerk rond ASML. Jelle Prins, medeoprichter van NADI, legt uit dat huidige Nvidia-chips overdreven krachtig zijn voor de meeste toepassingen. Vergelijkbaar met een vrachtwagen gebruiken voor boodschappen doen. Het doel is het ontwerpproces, dat nu meerdere jaren duurt, drastisch in te korten.
Steeds meer Europese landen richten zulke innovatieagentschappen op. Frankrijk startte AID in 2018, Duitsland SPRIND in 2019 en het Verenigd Koninkrijk ARIA in 2023. Nederland volgt nu. Het model is geïnspireerd op het Amerikaanse DARPA, dat tijdens de Koude Oorlog GPS en internet hielp ontwikkelen.
Canadese provincie eist volledige schadevergoeding van OpenAI na schoolschietpartij
British Columbia wil dat het AI-bedrijf een nieuwe school betaalt en chatlogboeken openbaar maakt. De schutter plande de aanval met ChatGPT, maar OpenAI negeerde waarschuwingen van eigen teams.
British Columbia heeft OpenAI en CEO Sam Altman aangeklaagd. De eis gaat verder dan eerdere rechtszaken: het bedrijf moet de bouw van een nieuwe school financieren en alle kosten dekken die volgden op de schietpartij in februari. Daarbij kwamen acht mensen om.
De 18-jarige schutter gebruikte ChatGPT maandenlang om de aanval te plannen. OpenAI’s eigen reviewteams adviseerden de politie te waarschuwen. Leidinggevenden negeerden dat advies, zo blijkt uit eerdere rechtszaken van nabestaanden.
De middelbare school in het 2.700 inwoners tellende mijnstadje Tumbler Ridge moest worden gesloopt. Het gebouw was een symbool van het trauma geworden. Ongeveer 160 leerlingen en medewerkers zaten urenlang opgesloten in klaslokalen.
De provincie wil dat OpenAI de chatlogboeken publiceert. Tot nu toe werden die alleen met de politie gedeeld. Ook moet het bedrijf verplichte noodstops inbouwen voor gewelddadige gesprekken.
OpenAI ontkent aansprakelijkheid en wijst op privacy van gebruikers. De provincie vermoedt dat het bedrijf de chatgeschiedenis beschermt om zijn beursgang van mogelijk $1 biljoen niet te schaden. De procureur-generaal van British Columbia stelt dat er geen AI-uitzondering bestaat op strafrechtelijke aansprakelijkheid voor medeplichtigheid.
Alibaba presenteert V900-chip en kondigt models aan tot 10 biljoen parameters
Chinese techreus claimt krachtigste AI-chip van China te hebben gebouwd, drie keer zo krachtig als voorganger. Nieuwe chip moet modellen trainen die ver voorbij huidige generatie gaan.
Alibaba presenteerde de Zhenwu V900, een chip die speciaal is ontworpen om AI-modellen te trainen. CEO Eddie Wu noemde het “de krachtigste AI-chip van China”. De chip presteert drie keer beter dan het vorige model, de M890. Hij heeft 216 GB geheugen aan boord. Meerdere chips kunnen worden gekoppeld tot clusters van maximaal 500.000 stuks.
De massaproductie begint in het eerste kwartaal van 2027, een half jaar eerder dan gepland. Alibaba wil tegen 2032 datacenters bouwen met een capaciteit van 20 gigawatt.
Met de V900 wil Alibaba zijn Qwen-modellen uitbreiden tot 5 à 10 biljoen parameters. Parameters zijn de instelbare waardes waarmee een AI-model werkt – hoe meer parameters, hoe complexer het model. Ter vergelijking: het huidige Qwen3.8-Max heeft 2,4 biljoen parameters.
Alibaba claimde ook vooruitgang in automatisering. Een geautomatiseerd ontwikkeltraject van 33 iteraties verhoogde de score van Qwen3.8-Max in een maand met vijf punten. Een apart experiment toonde aan dat AI-assistentie bij chipontwerp de oppervlakte van een chip met 42 procent kan verkleinen zonder prestaties te verliezen.
De specificaties blijven beperkt. Alibaba publiceert geen cijfers over rekenkracht (FLOPS) of energieverbruik. Concurrent Huawei kondigde vorige week de Ascend 960PR aan, die in het derde kwartaal van 2027 moet verschijnen. Die chip heeft 192 GB geheugen en een geheugenbandbreedte van 2,4 TB per seconde.
De aankondiging komt een dag voor het AI-topoverleg tussen president Xi Jinping en Donald Trump in Washington.
via Tom’s Hardware
Startup voor AI-trainingsdata verdrievoudigt waardering na explosieve groei
Snorkel AI haalt $350 miljoen op bij waardering van $3,5 miljard. Omzet verachttienvoudigde in één jaar tot $375 miljoen run rate, gedreven door honger van AI-labs naar datasets.
Snorkel AI, een zevenjaar oud bedrijf uit Silicon Valley, heeft zijn waarde in vijf maanden tijd verdrievoudigd. Het bedrijf haalde $350 miljoen op bij een waardering van $3,5 miljard. In april stond de teller nog op $1,3 miljard.
De explosieve groei komt door een strategische koerswijziging. Snorkel verkocht oorspronkelijk software waarmee bedrijven zelf data konden labelen voor AI-training. Vorig jaar stapte het over op een andere aanpak: het bedrijf levert nu complete datasets, klaar voor gebruik.
Die omslag werkt. De omzet schoot in een jaar tijd van $21 miljoen naar $375 miljoen op jaarbasis. Snorkel combineert synthetisch gegenereerde data met input van menselijke experts. Het bedrijf verkoopt ook omgevingen waarin AI-modellen via trial-and-error kunnen leren, een techniek die reinforcement learning heet.
Anders dan platforms die mensen koppelen aan werk, heeft Snorkel de specialisten in vaste dienst. Concurrenten zoals Mercor en Handshake, die respectievelijk $2 miljard en $1 miljard omzet draaien, werken met freelancers of bemiddeling.
De groei illustreert een verschuiving in de AI-industrie. Hoogwaardige trainingsdata blijkt schaarser dan rekenkracht. Terwijl de kosten voor computerprocessoren dalen door schaalvoordelen en betere chips, stijgen de prijzen voor gespecialiseerde datasets juist. Ook andere dataleveranciers groeien hard: Micro1 haalde dit jaar $500 miljoen omzet.
De financieringsronde werd geleid door investeerders Insight Partners en S32.
YouTube geeft makers AI-tools die automatisch thumbnails testen en video’s analyseren
Platform breidt AI-features uit in Studio-app: feedback op concepten, dynamische voorbeeldafbeeldingen en onderzoek naar wat werkt. A/B-tests lopen automatisch, slecht presterende thumbnails worden proactief vervangen.
YouTube voegt nieuwe AI-functies toe aan de Studio-app, de werkplek voor videomakers. De functies moeten makers helpen hun content te verbeteren voordat die online gaat.
Eén nieuwe feature geeft feedback op conceptvideo’s. Het systeem analyseert het tempo, de opbouw en de verhaallijn, en doet suggesties voor verbetering. Een aparte onderzoeksfeed laat zien welke soorten video’s momenteel goed presteren op het platform. Makers kunnen daar inspiratie uit halen voor eigen content.
De thumbnail-generator maakt drie verschillende voorbeeldafbeeldingen bij een video. Die afbeeldingen passen bij de inhoud en de visuele stijl van het kanaal. YouTube toont elk ontwerp aan een ander deel van het publiek. De bestaande A/B-testfunctie van YouTube is al meer dan 40 miljoen keer gebruikt voor titels en thumbnails. Binnenkort kunnen makers ook drie verschillende video-openings tegen elkaar testen.
Later dit jaar volgt een automatische controle. De app houdt dan in de gaten hoe thumbnails presteren. Als een afbeelding slecht scoort, wordt die zonder menselijke tussenkomst vervangen door een beter werkende variant.
Ook komt Ask Studio beschikbaar op iOS en Android. Deze AI-assistent beantwoordt vragen over kanaalstatistieken. De vernieuwde analyses gaan verder dan cijfers alleen: het systeem legt uit waarom video’s bepaalde resultaten halen en geeft advies om content aantrekkelijker te maken.
via TechCrunch
Noord-Brabant koopt Nvidia-servers in Fins datacentrum voor AI-onderzoek
Provincie krijgt toegang tot supercomputer voor kankeronderzoek en slimme verkeerssystemen. Rekenkracht staat fysiek in Finland maar is via internet toegankelijk. Team van zes experts helpt organisaties met modellen bouwen.
De provincie Noord-Brabant, universiteiten in Eindhoven en Tilburg, en de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij hebben een supercomputer aangeschaft met krachtige Nvidia-servers. De hardware staat in een Fins datacentrum maar wordt via internet vanuit Brabant bediend. De capaciteit is toegankelijk voor Brabantse ondernemers, onderzoekers en overheidsorganisaties.
Mogelijke toepassingen lopen van kankeronderzoek tot AI-gestuurde stoplichten voor beter verkeersmanagement. De computer wordt aangesloten op andere AI-rekencentra in Europa, waardoor extra capaciteit beschikbaar komt. Een team van zes experts helpt organisaties bij het ontwikkelen van AI-modellen. Ook komen er innovatietafels waar ondernemers, overheden en kennisinstellingen samen oplossingen bedenken.
De investering volgt het patroon van regionale AI-hubs in heel Europa: lokale samenwerking met toegang tot gedeelde infrastructuur. Het vermijdt dat elke organisatie zelf dure hardware moet aanschaffen, maar de vraag blijft of Brabant voldoende gespecialiseerd talent heeft om de capaciteit volledig te benutten.
AI kan empathisch schrijven, maar dan klinkt het minder menselijk
Tilburg University-onderzoek toont paradox: AI kan empathische taal genereren op commando, maar lezers herkennen die teksten juist als minder menselijk. Mensen schreven altijd empathischer.
Wanneer AI expliciet de opdracht krijgt om menselijk te klinken, stijgt de menselijkheidsscore met 17 tot 41 procent, blijkt uit onderzoek gepubliceerd in Nature Communications. Mensen daarentegen veranderen hun schrijfstijl nauwelijks bij dezelfde instructie. AI past eenvoudig aan: meer alledaagse taal, simpelere woorden. Maar empathie en menselijkheid bleken twee losgekoppelde eigenschappen.
In experimenten waarin zowel mensen als AI relatieadvies gaven, beoordeelden andere deelnemers hoe menselijk en empathisch de teksten overkwamen. AI-teksten die expliciet empathisch moesten schrijven, scoorden hoger op empathie maar lager op menselijkheid. Hoofdonderzoeker Bennett Kleinberg noemt dit stochastische empathie: “AI bootst empathie na op basis van patronen, zonder zelf gevoelens te hebben.”
Menselijke teksten bevatten consequent meer empathisch taalgebruik dan AI-teksten, zelfs als de AI daartoe werd geïnstrueerd. De analyse omvatte ruim 489.000 woorden. De bevinding werpt vragen op over authenticiteit in digitale communicatie: naarmate AI menselijke tekst beter kan nabootsen, wordt het onderscheid moeilijker te maken.
via Emerce
LUMC test AI-assistent die wondverslagen voorbereid, maar pilots moeten uitwijzen of het tijd bespaart
Eerste test met twaalf casussen laat zien dat AI wondafmetingen en weefseltype kan herkennen. Volgende stap: échte patiënten, om te meten of verpleegkundigen daadwerkelijk tijd besparen.
Een wondverslag kost verpleegkundigen gemiddeld 10,7 minuten, en slechts bij 10,7 procent van de relevante contactmomenten wordt een volledig verslag gemaakt. Het Leids Universitair Medisch Centrum test daarom een AI-assistent die foto’s analyseert en verslagonderdelen voorbereid. Bij wonden van vijf centimeter of groter bedroeg de gemiddelde afwijking 6,8 procent voor lengte en 11,4 procent voor breedte.
Drie ervaren wondverpleegkundigen beoordeelden de prestaties bij 150 casussen. De AI herkent verschillende soorten weefsel, maar de precieze begrenzing van wonden moet nog worden verbeterd. De technologie vult het dossier niet zelfstandig in: een verpleegkundige controleert en past aan. De beoordelingen worden gebruikt om de modellen verder te trainen.
De volgende fase is een pilot met echte patiënten. Pas dan blijkt of de AI daadwerkelijk tijd bespaart en of verpleegkundigen vaker complete verslagen maken. Het LUMC zoekt andere ziekenhuizen die wonddata willen delen om het model robuuster te maken. Het project kwam voort uit de Nationale AI Challenge 2025 van KickstartAI.
Voor wie zelf met AI bouwt
OpenAI lanceert GPT-6 Sol en Luna: kleiner, goedkoper, even slim
Twee nieuwe modellen brengen GPT-6-niveau prestaties naar dagelijks werk, met verschillende balansen tussen prijs en capaciteit. Sol richt zich op snelheid, Luna op complexe taken.
OpenAI heeft GPT-6 Sol en Luna geïntroduceerd, twee modellen die frontier-intelligentie toegankelijker maken voor productietoepassingen. Sol is geoptimaliseerd voor snelheid en lagere kosten, geschikt voor high-volume taken zoals klantenservice en contentmoderatie. Luna balanceert naar complexere redeneertaken met meer context en diepgang.
De modellen draaien op dezelfde onderliggende architectuur als GPT-6, maar zijn gefinetuned voor specifieke use cases. Prijzen en API-toegang worden gefaseerd uitgerold, eerst voor bestaande enterprise-klanten. OpenAI positioneert de release als antwoord op de vraag naar modellen die goede prestaties leveren zonder de kosten van full-scale GPT-6 inference.
Aanbeveling: Test Sol als drop-in replacement voor GPT-4 Turbo in cost-sensitive workloads. Luna is interessant voor prototypes waar GPT-6 te duur is maar GPT-4.5 net niet genoeg biedt.
via OpenAI
NRC · Business AM · RTL Nieuws · Metro · Tweakers · AG Connect · Emerce · de Volkskrant · Security.NL · Computable · Bloomberg · Tom’s Hardware · TechCrunch · OpenAI · Ars Technica · Medium · Business Insider
Transparantie: het maken van deze editie kostte ±€0,41 aan AI-modelgebruik (7-daags gemiddelde per editie; selectie, schrijven, verrijking en eindredactie meegeteld).