De vijf koppen van vandaag
- Kamermeerderheid wil AI verbieden op de basisschool, tot verrassing van de scholen zelf
- Alphabet verliest miljarden aan kasgeld door AI-race, advertentiegroei stokt
- Google lanceert Gemini 4 Carbon met focus op cyberbeveiliging en exploitvinding
- Zweedse overheid blokkeert ChatGPT en Claude, alleen Microsoft Copilot mag blijven
- Incassobureaus zetten AI breed in, maar weten niet welke risico’s ze lopen
Het nieuws van vandaag
Kamermeerderheid wil generatieve AI verbieden op basisscholen
De PO-Raad zegt dat het besluit “uit de lucht komt vallen”.
Een meerderheid van 88 Kamerzetels wil dat basisschoolleerlingen geen generatieve AI meer gebruiken. Dat zijn systemen die zelf tekst, beelden of antwoorden maken, zoals ChatGPT. Volt en CDA dienden hierover een motie in. Onder meer D66, VVD en PvdD steunen het voorstel.
De partijen vrezen dat zulke tools de ontwikkeling van kinderen schaden. Het gaat hen om kritisch denken, creativiteit en verbeelding. Het verbod richt zich alleen op basisvaardigheden. Kinderen moeten zelf leren schrijven en rekenen, zonder hulpmiddelen. Leraren mogen AI wel blijven inzetten om hun lessen te verrijken.
De PO-Raad, de koepelorganisatie voor het basisonderwijs, begrijpt de zorgen. Toch is de raad verrast door hoe ver het voorstel gaat. De organisatie wijst op onderzoek waaruit blijkt dat leerlingen minder leren als ze vaak AI gebruiken. Een totaalverbod ziet de raad echter niet als de oplossing. Liever maakt de organisatie goede afspraken met het ministerie en met deskundigen. Kinderen komen buiten school toch met AI in aanraking, stelt de raad. Daarom moeten leraren hen kunnen wijzen op de risico’s.
Alphabet ziet vrije kasstroom voor het eerst in 22 jaar negatief worden
De AI-race kost miljarden, terwijl de advertentiegroei in Search verder vertraagt.
Alphabet, het moederbedrijf van Google, geeft meer geld uit dan het binnenhaalt. In de afgelopen twee kwartalen was de vrije kasstroom negatief. Dat is het geld dat overblijft na alle vaste kosten en investeringen. Het is de eerste keer sinds de beursgang in 2004.
De oorzaak ligt bij enorme investeringen in AI-infrastructuur en AI-chips. Daarnaast nam Alphabet grote belangen in SpaceX en AI-bedrijf Anthropic. De totale omzet steeg met 25 procent naar 127,6 miljard dollar. Toch daalde het aandeel met 8 procent na de publicatie van de cijfers.
De advertentie-inkomsten uit de zoekmachine groeiden met 12 procent. In het tweede kwartaal was dat nog 17 procent, in het eerste kwartaal 19 procent. Om nieuwe inkomsten te vinden, rolt Google nu wereldwijd advertenties uit binnen zijn AI-zoekfuncties.
Topman Sundar Pichai meldt dat het aantal zoekopdrachten het snelst groeit in vijf jaar. Dat zegt iets over het volume, niet over wat Google per zoekopdracht verdient. In AI Mode, de zoekfunctie waarin een AI-assistent antwoorden formuleert, zijn zoekopdrachten drie keer langer dan bij de gewone zoekmachine. Eén op de vijf bevat spraak, een afbeelding of een document.
Onbevestigd: dit steunt op één bron; behandel de details met voorbehoud.
via TechCrunch
Google lanceert Gemini 4 Carbon met focus op cyberbeveiliging
Het model scoort het best op tests voor het opsporen van beveiligingslekken en het schrijven van exploits.
Google brengt Gemini 4 Carbon uit, een AI-model dat vooral bedoeld is voor cyberbeveiliging. Het is de opvolger van Argon. Gewone gebruikers kunnen er voorlopig niet mee werken. Alleen een selecte groep beveiligingsbedrijven krijgt toegang, via Googles Fairwind-programma. Later volgen andere partners.
Op de Artificial Analysis Intelligence Index staat Carbon op nummer één. Die ranglijst vergelijkt de algemene prestaties van AI-modellen. Carbon laat daarbij Claude Opus 5.5 en GPT-6 Astra achter zich.
Ook op twee beveiligingstests scoort het model het hoogst. SEC-bench Pro meet hoe goed een AI echte fouten in software vindt. ExploitGym meet of een model zo’n zwakke plek kan omzetten in een werkende exploit. Een exploit is een stukje code dat een beveiligingslek daadwerkelijk misbruikt.
Volgens Google kan Carbon dagenlang zelfstandig doorwerken aan complexe technische problemen. Het model is beter bestand tegen prompt injection. Bij die aanvalsmethode verstoppen kwaadwillenden instructies in tekst om de AI te misleiden. Ook doet Carbon minder vaak beweringen zonder onderbouwing dan zijn voorganger Argon.
Voor ontwikkelaars is de prijs concurrerend: 2 dollar per miljoen input tokens en 10 dollar per miljoen output tokens. Tokens zijn de kleine stukjes tekst waarin een AI-model invoer en antwoorden verwerkt.
via The Verge
Zweedse overheid blokkeert ChatGPT en Claude voor ambtenaren
Microsoft Copilot blijft toegestaan, omdat de staat daar een contract mee heeft.
Zweedse ambtenaren kunnen sinds maandag ChatGPT en Claude niet meer openen in hun browser. De overheid staat alleen nog AI-tools toe waarmee zij een contract heeft afgesloten. Zo houdt de staat zelf controle over de beveiliging van gevoelige informatie.
Microsoft Copilot valt buiten de blokkade. Zweden heeft sinds 2005 een volumeovereenkomst met Microsoft. Dat is een raamcontract waarmee de overheid in één keer licenties voor grote aantallen medewerkers afneemt.
De aanleiding was een inventarisatie bij het ministerie van Transport. Daaruit bleek dat medewerkers een handvol verschillende AI-tools gebruikten. De IT-afdeling wist daar niets van.
Ambtenaren die ChatGPT of Claude echt nodig hebben voor hun werk, krijgen toegang via een platform dat de overheid zelf heeft gebouwd. De blokkade geldt alleen voor gebruik via de browser. Eventuele zakelijke contracten met de makers van deze tools vallen er niet onder.
via Emerce
Incassobureaus gebruiken AI breed, maar hebben geen zicht op de risico’s
De Autoriteit Persoonsgegevens vindt dat bureaus beslissingen nooit volledig aan de computer mogen overlaten.
Nederlandse incassobureaus gebruiken AI voor belangrijke taken. Ze schatten er de kans mee in dat iemand betaalt, vullen dossiers van schuldenaren aan met extra informatie en analyseren er telefoongesprekken mee. Maar de risico’s daarvan overzien ze onvoldoende. Dat concludeert de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) na onderzoek bij 29 incassobureaus.
Sommige toepassingen roepen volgens de AP fundamentele vragen op over de vraag of ze wel wettelijk zijn toegestaan. Het gaat dan om het aanvullen van dossiers en het opsporen van kwetsbaarheid bij schuldenaren.
De toezichthouder ziet ook dat incassobureaus vaak te beperkt kijken naar wat persoonsgegevens zijn. Daardoor staan ze bij risicovolle toepassingen mogelijk niet stil bij twee vragen: is dit gebruik in verhouding tot het doel, en kunnen we het verantwoorden? Daarnaast is vaak onduidelijk of de computer zelfstandig beslissingen neemt die grote gevolgen hebben voor schuldenaren.
De AP vindt het essentieel dat incassobureaus beslissingen over schuldenaren nooit volledig aan de computer overlaten. AI kan fouten maken, en die kunnen flinke gevolgen hebben.
Meta stelt nieuwe zakelijke voorwaarden voor AI-training voor onbepaalde tijd uit
Uitgeverijen en adverteerders verzetten zich tegen plannen om content van derden te gebruiken.
Meta heeft de invoering van nieuwe voorwaarden voor zakelijke gebruikers voor onbepaalde tijd uitgesteld na weerstand uit de uitgeverswereld en de advertentiesector. Oorspronkelijk zou de deadline 20 november zijn, maar die is nu geschrapt. De voorwaarden zouden Meta toestaan om content van derden te gebruiken voor AI-training, iets waar uitgevers en adverteerders bezwaar tegen maken.
Het is niet duidelijk wanneer Meta de voorwaarden opnieuw probeert in te voeren, of in welke vorm. Het bedrijf heeft geen verdere toelichting gegeven op het uitstel.
via Tweakers
Bankklanten willen geen digitale vriend, maar controle over AI
Vriendelijkheid en empathie van een AI-assistent worden door slechts 3 procent genoemd als reden om de tool te gebruiken.
Bankklanten hechten niet aan menselijke eigenschappen van AI-assistenten, maar willen vooral weten dat ze zelf controle houden. Dat blijkt uit onderzoek van PwC onder 1.053 Nederlandse bankklanten. Van de respondenten noemt 52 procent de mogelijkheid om op ieder moment over te schakelen naar een menselijke medewerker een voorwaarde om een AI-assistent te gebruiken. De garantie dat gegevens niet met derden worden gedeeld volgt met 47 procent. Slechts 3 procent noemt vriendelijkheid en empathie als reden om een AI-assistent eerder te gebruiken.
Uit kwalitatieve interviews blijkt dat zelfs deelnemers die een warme, adviseurachtige assistent prettig vonden, deze vooral als hulpmiddel beschouwen. Het bestaande vertrouwen in de financiële instelling zelf speelt een belangrijkere rol dan de presentatie van de AI-tool. PwC adviseert banken om minder nadruk te leggen op het menselijk laten aanvoelen van technologie, en meer op transparantie en controle.
Onbevestigd — dit steunt op één bron; behandel de details met voorbehoud.
via Consultancy.nl
Voor wie zelf met AI bouwt
Deepgram neemt Daily over en houdt Pipecat open source
Het populaire framework voor voice AI blijft vendor-neutraal en gratis.
Deepgram heeft Daily overgenomen, de maker van Pipecat, een van de meest gebruikte open source frameworks voor voice AI-infrastructuur. Pipecat beheert voice- en videostreams en integreert speech-to-text, large language models en text-to-speech terwijl het latency laag houdt. Deepgram-CEO Scott Stephenson zegt dat het bedrijf Pipecat open source en vendor-neutraal houdt, zodat ontwikkelaars de beste models voor hun use case kunnen kiezen.
Beide bedrijven zaten in dezelfde Y Combinator-batch in 2016. Daily heeft tot nu toe meer dan 62 miljoen dollar opgehaald, Deepgram bereikte eerder dit jaar unicorn-status met een Series C van 130 miljoen dollar. Deepgram lanceert ook Real-Time Context Standard (RCS), een open protocol voor voice agents dat metadata uit audio definieert en aangeeft hoe taalmodellen die signalen kunnen gebruiken.
Aanbeveling: Test Pipecat als je aan realtime voice- of video-infrastructuur werkt. Het framework blijft gratis en ondersteunt meerdere model-providers.
via TechCrunch
NRC · TechCrunch · The Verge · Emerce · Security.NL · Tweakers · Consultancy.nl
Transparantie: het maken van deze editie kostte ±€0,25 aan AI-modelgebruik (7-daags gemiddelde per editie; selectie, schrijven, verrijking en eindredactie meegeteld).