De vijf koppen van vandaag
- Google verliest 500 miljard dollar op één dag: beleggers twijfelen aan AI-verdienmodel
- Reddit sluit de deur: zonder inloggen kun je er binnenkort niet meer bij
- Incassobureaus peilen je sociale media en laten AI bepalen of je kunt betalen
- Kamer wil ChatGPT weren uit de basisschool, staatssecretaris aarzelt nog
- Humanist mag van de rechter AI-gebruik weigeren: geweten gaat voor efficiency
Het nieuws van vandaag
Google verliest vijfhonderd miljard in één dag
Alphabet, het moederbedrijf van Google, presenteerde kwartaalcijfers die beleggers verontrustten. De oorzaak: AI tast het eigen verdienmodel van het bedrijf aan.
Het aandeel Alphabet sloot donderdag 12,6 procent lager. Daarmee verloor het bedrijf 500 miljard dollar aan beurswaarde. Het is de grootste daling in de geschiedenis van het bedrijf en de op een na grootste koersval ooit op Wall Street.
De directe aanleiding is AI Mode, de nieuwe AI-zoekfunctie van Google. Die levert minder advertentie-inkomsten op dan de klassieke zoekmachine. Gebruikers krijgen sneller antwoord op hun vraag en klikken daardoor minder vaak door naar andere websites. Zo zien ze ook minder advertenties.
Daarmee komt Google in een tegenstrijdige positie terecht. Het bedrijf investeerde afgelopen kwartaal 51 miljard dollar in AI-infrastructuur: datacenters, chips en rekenkracht. Google behoort tot de koplopers in de sector. Toch blijkt de nieuwe technologie nu het eigen verdienmodel te ondermijnen.
Topman Sundar Pichai noemt dit een tijdelijke fase. Hij vergelijkt het met de overstap naar de smartphone. Volgens hem moet het product eerst goed werken, daarna volgt het verdienmodel. Beleggers zijn daar niet van overtuigd.
Reddit maakt inloggen de standaard
Het platform trekt miljoenen bezoekers via Google, maar gaat zich afsluiten. De oorzaak: zoekmachines sturen steeds minder mensen door.
Reddit gaat bezoekers vragen om in te loggen voordat ze de site gebruiken. Het bedrijf maakte dat donderdag bekend bij de presentatie van de kwartaalcijfers.
De aanleiding is een sterke daling van het verkeer via zoekmachines. In oktober kwamen er gemiddeld ruim een miljoen bezoekers per week minder via zoekresultaten binnen dan voorheen. Zet die trend door, dan kan het aantal dagelijkse gebruikers volgend kwartaal met meer dan tien procent dalen, waarschuwt Reddit.
Volgens het bedrijf ligt de oorzaak bij AI in zoekmachines. Google en andere zoekdiensten tonen steeds vaker een samenvatting van het antwoord. Daardoor klikken gebruikers minder vaak door naar de oorspronkelijke website.
Ingelogde gebruikers zijn voor Reddit ook financieel aantrekkelijker. Ze laten meer zien van hun interesses en gedrag, en daardoor zijn ze meer waard voor adverteerders.
Reddit benadrukt dat gebruikers anoniem kunnen blijven. Een echte naam is niet nodig en de incognitomodus blijft bestaan. Toch is dit een forse koerswijziging voor een platform dat lang voor iedereen vrij toegankelijk was.
De eerste tests beginnen in het vierde kwartaal, buiten de Verenigde Staten. Wanneer de verandering wereldwijd wordt ingevoerd, is nog niet bekend.
Incassobureaus bekijken je sociale media en laten AI inschatten of je kunt betalen
De privacytoezichthouder waarschuwt: computersystemen bepalen bij wie er geld te halen valt, soms zonder dat een mens meekijkt.
Incassobureaus in Nederland zetten AI in om te bepalen welke schuldenaren ze als eerste benaderen. Dat blijkt uit onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) bij 29 bureaus. De software doorzoekt het internet en openbare registers. Daarbij zoekt ze naar contactgegevens, bankrekeningen, bedrijfsactiviteiten en zelfs berichten op sociale media.
Met die gegevens berekent het systeem hoe groot de kans is dat een schuld wordt betaald. Volgens de AP is het risico groot dat zulke besluiten volledig automatisch worden genomen, terwijl ze grote gevolgen kunnen hebben. Dat is wettelijk verboden.
Veel bureaus weten zelf niet precies welke regels gelden voor het gebruik van algoritmes, schrijft de toezichthouder. Een algoritme is een reeks rekenregels waarmee software automatisch beslissingen neemt of voorbereidt. Zonder kennis van de regels ontstaat het risico op foute beslissingen, discriminatie en ongelijke behandeling.
Brancheorganisatie NVI reageerde verrast. Zij was vooraf niet op de hoogte gebracht van het onderzoek. Begin december organiseert de AP een rondetafelgesprek met de sector. De toezichthouder eist dat bij besluiten met grote gevolgen altijd een mens meekijkt. Ook moeten bureaus schuldenaren duidelijk uitleggen hoe hun algoritmes werken.
Tweede Kamer wil verbod op AI in het basisonderwijs
Een brede groep partijen, van regeringspartij D66 tot de oppositie, diende een motie in: basisschoolleerlingen mogen geen generatieve AI gebruiken.
Een meerderheid van de Tweede Kamer wil basisschoolleerlingen verbieden om generatieve AI te gebruiken. Dat zijn AI-programma’s die zelf tekst, beelden of antwoorden maken, zoals ChatGPT. De motie komt van Volt. Regeringspartij D66 steunt het voorstel, net als oppositiepartijen uit het hele politieke spectrum.
Een verbod komt er niet direct. De verantwoordelijke staatssecretaris wil eerst laten onderzoeken wat de effecten zijn. Pas daarna wil hij de motie uitvoeren. Het kabinet is ook niet verplicht een aangenomen motie meteen uit te voeren.
De zorgen gaan vooral over basisvaardigheden. Kinderen die al jong AI inschakelen bij schrijf- of rekentaken, leren die vaardigheden mogelijk minder goed zelf. Of een verbod te handhaven is, is onduidelijk. Kinderen kunnen ChatGPT ook thuis gebruiken.
In het voortgezet onderwijs en het hoger onderwijs ligt de discussie anders. Daar wordt AI breder geaccepteerd en soms zelfs aangemoedigd.
via Tweakers
Humanist mag van zijn werkgever AI-gebruik weigeren op grond van geweten
David Durman, medewerker van de universiteit van Kentucky, kreeg een religieuze vrijstelling. Hij hoeft niet met AI te werken, omdat dat tegen zijn overtuiging ingaat.
David Durman werkt als administratief medewerker aan de universiteit van Kentucky. Hij is de eerste humanist die een religieuze vrijstelling krijgt van AI-gebruik op het werk. Zijn argument: denkwerk uitbesteden aan een machine botst met zijn humanistische overtuiging. Volgens hem groeien mensen moreel door zelf na te denken, niet door dat werk aan software over te laten.
De universiteit honoreerde zijn beroep op Title VII. Dat is de Amerikaanse wet die werknemers beschermt tegen discriminatie op grond van religie. Humanisme kent geen god. Toch hebben federale rechters eerder bepaald dat het als religie kan worden behandeld.
Durman is niet de eerste die deze bescherming inroept. Vorig jaar kreeg software-engineer Erin Maus al toestemming om AI te mijden. Zij is unitarisch universalist, aanhanger van een vrijzinnige geloofsstroming. Durman is wel de eerste humanist die dit openlijk doorzet.
Hij zegt niemand te willen voorschrijven hoe te denken. Wel hoopt hij dat mensen met vergelijkbare bezwaren zich gesteund voelen. Er geldt één voorwaarde: de overtuiging moet oprecht zijn. Wie alleen een geloof aanvoert om verplichtingen te ontlopen, komt niet in aanmerking.
via TechCrunch
Kwaadaardige Claude-extensie plaatste backdoor in programmeertool Cursor
Een vervalste versie van de populaire extensie probeerde toegang te verschaffen tot de computers van gebruikers. Maximaal vijfduizend mensen werden getroffen.
Een gemanipuleerde versie van de Claude Code-extensie in de programmeertool Cursor heeft geprobeerd een SSH-backdoor te installeren op de computers van gebruikers. SSH is een protocol waarmee je op afstand toegang krijgt tot een computer. De kwaadaardige extensie deed zich voor als de officiële Claude-integratie, maar bevatte code die ongeautoriseerde toegang mogelijk maakte. Maximaal vijfduizend gebruikers hebben de extensie geïnstalleerd voordat deze werd verwijderd.
Cursor is een populaire code-editor die AI gebruikt om ontwikkelaars te helpen met programmeren. Claude Code is een extensie die gebruikmaakt van het Claude-taalmodel van Anthropic. Het incident laat zien hoe kwetsbaar de keten is tussen AI-tools, extensies en de systemen waarop ontwikkelaars werken. Gebruikers wordt aangeraden extensies alleen te installeren uit geverifieerde bronnen en te controleren welke toegangsrechten een extensie vraagt.
via Techzine
Voor wie zelf met AI bouwt
Mistral publiceert weights van Le Chonk, zijn grootste model tot nu toe
Het Franse AI-bedrijf maakt zijn Large 4-model openbaar. Met een biljoen parameters is het het grootste openweightmodel buiten China.
Mistral heeft de weights vrijgegeven van zijn Large 4-model, ook wel ‘Le Chonk’ genoemd. Het model telt een biljoen parameters en is daarmee het grootste openweightmodel dat buiten China beschikbaar is. Mistral kondigde het model eerder deze maand aan, maar publiceerde nu pas de technische specificaties en downloadlinks. Openweightmodellen zijn geen volledig open source, de trainingscode en datasets blijven vaak gesloten, maar de modelgewichten zijn wel vrij te gebruiken en aan te passen.
Voor teams die zelf modellen willen finetunen of lokaal willen draaien, biedt Le Chonk een alternatief voor gesloten modellen zoals GPT-5 of Claude Opus. De rekenkracht die nodig is om het te draaien, is aanzienlijk: je hebt meerdere high-end GPU’s nodig. Mistral biedt ook een gehoste API aan voor wie het model wil gebruiken zonder eigen infrastructuur.
Aanbeveling: Vergelijk de benchmark-scores met je huidige model als je overwegt over te stappen.
via Tweakers
NRC · TechCrunch · AD · Tweakers · Techzine
Transparantie: het maken van deze editie kostte ±€0,31 aan AI-modelgebruik (7-daags gemiddelde per editie; selectie, schrijven, verrijking en eindredactie meegeteld).