Je typt in Paint een opdracht, je computer maakt een plaatje, en je slaat het op. Wat je niet ziet: er zit een nummer in verstopt dat je niet zelf hebt gekozen. Onderzoeker Xusheng Li haalde de software uit elkaar en vond dat Paint en Photos een door Microsoft uitgegeven code in de pixels verwerken. The Register schreef er vandaag over.
Wat er in het bestand terechtkomt
Het gaat om een GUID: een unieke code van zestien bytes, van het soort dat programmeurs gebruiken om iets eenmalig te nummeren. Die code komt niet van je eigen computer. Je opdracht gaat eerst naar Microsoft, waar hij langs een controle op ongewenste inhoud gaat, en het antwoord dat terugkomt bevat het nummer dat vervolgens in het beeld wordt gezet.
Belangrijk om uit elkaar te houden: dit is niet het watermerk dat Microsoft zelf aanprijst. In Paint kun je een zichtbaar label aanzetten dat vertelt dat een afbeelding met AI is gemaakt, en daarnaast reist er een C2PA-bijlage mee in het bestand met dezelfde boodschap. De code die Li vond is een derde laag, onzichtbaar en zonder knop om hem uit te zetten.
Beginner-tipEenwatermerkin AI-beeld is meestal geen logo in de hoek. Het gaat om minieme aanpassingen aan de kleurwaarden van de pixels, te klein om te zien maar wel terug te lezen door software die weet waar hij moet kijken. Bijsnijden of een filter eroverheen halen wist zo’n merkteken niet altijd.
Waarom dit nu opduikt
Sinds 2 augustus 2026 gelden de transparantieregels uit artikel 50 van de EU AI Act. Wie generatieve AI aanbiedt, moet de uitvoer voorzien van een merkteken dat machines kunnen lezen. De gedachte erachter is redelijk: als straks de halve tijdlijn uit een generator komt, wil je achteraf kunnen vaststellen wat waar vandaan kwam.
De wet schrijft alleen niet voor hóé dat merkteken eruitziet. Microsoft is medeoprichter van C2PA, de standaard waarmee Adobe, Google, Meta en OpenAI dit samen proberen op te lossen, en die standaard voorziet in een ondertekende bijlage bij het bestand. Wat de standaard niet vraagt, is een uniek nummer per afbeelding dat bij de maker vandaan komt.
Waar het wringt
Een merkteken dat zegt “dit is door AI gemaakt” doet iets anders dan een merkteken dat zegt “dit is door AI gemaakt, en het hoort bij verzoek nummer zoveel”. Het eerste is transparantie in de zin die de wet bedoelt. Het tweede is administratie, en die administratie ligt bij Microsoft.
Wat daar precies mee gebeurt, weten we niet. Microsoft heeft niet openbaar gemaakt of de nummers gekoppeld blijven aan een account, hoe lang ze bewaard worden en wie ze kan opvragen. Zonder die informatie is de eerlijke conclusie: iemand met alleen jouw plaatje kan er niets mee, maar Microsoft heeft in beginsel de sleutel om er wél iets mee te kunnen.
Voor wie dieper wil: het onderscheid tussen de twee functies is hier verhelderend. Cloud Image Creator laat het rekenwerk bij Microsoft en kan een afbeelding dus al voorzien van merkteken en handtekening terugsturen. Cocreator rekent op de NPU van je eigen laptop en moet het door de server uitgegeven nummer er achteraf in zetten. Dat verklaart waarom er ook bij lokaal rekenwerk een rondje langs de server nodig is.
Wat dit voor jou betekent
Voor de meeste mensen verandert er praktisch weinig. Je plaatjes werken zoals altijd, en het merkteken hindert je nergens bij. Toch zijn twee dingen het onthouden waard.
Het eerste: “lokaal gegenereerd” betekent in de praktijk niet “offline”. Als je Cocreator gebruikt omdat je liever hebt dat je opdrachten je apparaat niet verlaten, dan klopt dat beeld niet. De opdracht gaat langs Microsoft, ook als het rekenwerk thuisblijft.
Het tweede: als je een afbeelding deelt waarvan je liever niet hebt dat hij naar jou herleidbaar is, is dit een gegeven om rekening mee te houden. Niet omdat de buurman het kan uitlezen, maar omdat de mogelijkheid bestaat en er geen knop is om hem weg te nemen.
Wie het merkteken helemaal wil vermijden, komt uit bij software die volledig op de eigen machine draait zonder tussenstop bij een server. Dat is omslachtiger, en de beeldkwaliteit is doorgaans minder. Een reële afweging dus, en geen advies.
Hoe dit verdergaat
Dit is de eerste keer dat de transparantieplicht uit de AI Act zichtbaar wordt in gereedschap dat honderden miljoenen mensen op hun bureaublad hebben staan. De regels vragen om een merkteken; ze zeggen weinig over de vraag hoeveel dat merkteken over de maker mag verklappen. Andere aanbieders staan voor dezelfde keuze, en de kans is groot dat ze naar Microsoft kijken om te zien wat er blijkbaar mag.
De vraag die daarmee op tafel ligt, is niet of we AI-beeld moeten kunnen herkennen. Dat willen we allemaal. De vraag is of het merkteken dat daarvoor nodig is ook naar een persoon hoeft te wijzen, en wie er over die keuze gaat.