Dossier · Regelgeving

De EU AI Act

De AI Act is de Europese wet die regelt wat AI mag en moet. Hij geldt voor iedereen die AI ontwikkelt, verkoopt of gebruikt in de EU, met boetes tot €35 miljoen of 7% van de wereldwijde omzet. De stand in september 2026: de verboden en de transparantieregels gelden al, de zware eisen voor hoogrisico-AI zijn uitgesteld tot december 2027 en augustus 2028, en in Nederland is nog niet bij wet geregeld wie toezicht houdt. Dit dossier houdt de tijdlijn, de Nederlandse uitvoering en al ons nieuws over de wet op één plek bij.

Wat is er nieuw in dit dossier?

Laatste ontwikkeling ·

Eerste officiële AI Act-norm is er: wat EN 18286 regelt en wat niet

Brussel erkent EN 18286 als eerste geharmoniseerde norm onder de AI Act. Wat de kwaliteitsnorm vraagt, wie er iets mee moet en waarom jij het later merkt.

Komt eraan

  • 2 dec 2026: Markering voor bestaande AI-generatoren, twee nieuwe verboden
  • 2 dec 2027: Hoogrisico-verplichtingen (bijlage III)
  • 2 aug 2028: AI in producten (bijlage I)
Volg dit dossier via de nieuwsbrief

De tijdlijn: wat geldt wanneer

  1. 2 aug 2026

    Transparantieplichten gelden

    Artikel 50 is van toepassing: een chatbot moet melden dat je met AI praat, AI-gegenereerde beelden, video en audio moeten machineleesbaar gemarkeerd zijn en deepfakes moeten als zodanig herkenbaar zijn. Ook kan het AI Office vanaf nu boetes opleggen aan makers van grote AI-modellen.

  2. 27 jul 2026

    Uitstel definitief: Digital Omnibus in werking

    Na het ja van het Europees Parlement (16 juni) en de Raad (29 juni) verschijnt de wijziging op 24 juli in het EU-Publicatieblad als Verordening (EU) 2026/1744. Sinds 27 juli liggen de nieuwe hoogrisico-data juridisch vast.

  3. 10 jun 2026

    Gedragscode voor het labelen van AI-content

    De Europese Commissie publiceert een gedragscode voor het markeren en labelen van AI-gegenereerde content. Eind juli bevestigen de Commissie en de AI Board dat bedrijven daarmee aan artikel 50 kunnen voldoen.

  4. 1 jun 2026

    Consultatie Uitvoeringswet AI-verordening gesloten

    Het kabinet stelt tien toezichthouders voor, met de Autoriteit Persoonsgegevens en de RDI als coördinatoren. Het is een voorstel: de uitvoeringswet moet nog door het parlement, dus formeel is nog geen toezichthouder aangewezen.

  5. 7 mei 2026

    Politiek akkoord over de Digital Omnibus

    Raad en Europees Parlement spreken af de hoogrisico-verplichtingen uit te stellen: naar 2 december 2027 voor losse systemen (bijlage III) en naar 2 augustus 2028 voor AI in producten (bijlage I).

  6. 2 feb 2025

    Verboden praktijken & AI-geletterdheid van kracht

    Social scoring en andere verboden toepassingen (artikel 5) zijn niet meer toegestaan. Aanbieders en gebruikers van AI moeten werken aan de AI-geletterdheid van hun mensen (artikel 4); sinds 27 juli 2026 gaat het om maatregelen die AI-geletterdheid "ondersteunen".

Laatst bijgewerkt: 20 oktober 2026. De tijdlijn volgt onze berichtgeving; bronnen staan bij de gekoppelde artikelen hieronder. Praktische stappenplannen voor je bedrijf staan op ons zusterplatform:EU AI Act: wat het voor je MKB betekent.

Al ons nieuws en duiding (36)

Veelgestelde vragen

Wanneer gaat de EU AI Act in?

In stappen. De verboden praktijken gelden sinds 2 februari 2025 en de transparantieplichten (artikel 50) sinds 2 augustus 2026. Door de Digital Omnibus, die op 27 juli 2026 in werking trad, gelden de hoogrisico-eisen pas vanaf 2 december 2027 (bijlage III) en 2 augustus 2028 (AI in producten, bijlage I).

Wat geldt er sinds 2 augustus 2026?

De transparantieplichten: chatbots moeten zich als AI kenbaar maken, AI-gegenereerde beelden, video en audio moeten machineleesbaar gemarkeerd zijn en deepfakes moeten herkenbaar zijn. Voor AI-generatoren die al vóór die datum op de markt waren, loopt voor de markering een overgangstermijn tot 2 december 2026.

Is het uitstel van de hoogrisico-regels definitief?

Ja. De Digital Omnibus is op 24 juli 2026 gepubliceerd als Verordening (EU) 2026/1744 en geldt sinds 27 juli 2026. Hoogrisico-AI uit bijlage III, zoals bij werving en kredietbeoordeling, moet vanaf 2 december 2027 aan de eisen voldoen; AI in gereguleerde producten vanaf 2 augustus 2028.

Wie houdt in Nederland toezicht op de AI Act?

Dat is nog niet bij wet geregeld. Het concept van de Uitvoeringswet AI-verordening stelt tien toezichthouders voor, met de Autoriteit Persoonsgegevens en de RDI als coördinatoren. De internetconsultatie liep van 20 april tot 1 juni 2026; het wetsvoorstel moet nog door de Tweede en Eerste Kamer.

Heb ik nu al recht op uitleg als AI over mij beslist?

Het recht op uitleg uit artikel 86 is door de Digital Omnibus niet gewijzigd of verschoven. Het gaat wel over besluiten op basis van hoogrisico-AI uit bijlage III, en de eisen aan die systemen zelf gelden pas vanaf 2 december 2027. Bij volledig geautomatiseerde besluiten kun je via de AVG nu al om menselijke tussenkomst vragen.

Hoe hoog zijn de boetes onder de EU AI Act?

Tot 35 miljoen euro of 7% van de wereldwijde jaaromzet voor verboden praktijken, en tot 15 miljoen euro of 3% voor andere overtredingen, zoals van de transparantieplicht. Voor grote bedrijven geldt het hoogste van de twee bedragen, voor mkb-bedrijven en start-ups het laagste.