Als je Trump moet geloven is het ‘almost like a constitution’. Op dinsdag 29 september zette hij samen met de bazen van grote AI-bedrijven zijn handtekening onder een akkoord over ‘superintelligentie’, en op de vraag of dat afdwingbaar is antwoordde hij: ‘I think it’s morally binding’ (Bron: CBS News). Zonder wet erachter is dat precies wat het is: een belofte.
Wat er is getekend
Het document heet ‘The White House Accord on Superintelligence: A Joint Commitment on Frontier SI Responsibilities’. Het bevat volgens ABC News vrijwillige principes: robuuste interne controles, meerdere lagen interne en externe toetsing, en de gedachte dat elk bedrijf zelf verantwoordelijk is om ‘vertrouwen te bouwen bij klanten en publiek’ (Bron: ABC News). Speaker Mike Johnson vatte het samen als ‘expectations’ en ‘layers of internal and external review’.
Aanwezig waren volgens ABC onder anderen Mark Zuckerberg, Elon Musk, Dario Amodei van Anthropic, Sundar Pichai, Jensen Huang, Jeff Bezos en Greg Brockman van OpenAI. Wie precies tekende verschilt per bericht, en de tekst van het akkoord zelf hebben wij niet kunnen inzien: wat hier staat komt uit de berichtgeving.
Wat er niet in zit
ABC meldt dat het akkoord geen wettelijke verplichtingen creëert en dat er geen handhaving door het Congres is aangekondigd. Over de bevoegdheden of samenstelling van een voorgesteld toezichtscomité is niets bekend. Ook lijkt het niet verder te gaan dan wat OpenAI en Anthropic zichzelf al eerder oplegden (Bron: ABC News).
Trump zei zelf: ‘I think I’m seeing tremendous self-policing, and they understand that they have to self-police’ (Bron: CBS News). Dat is een politieke keuze. Zelfregulering is sneller dan wetgeven, en het laat de partij die de regels naleeft ook zelf de meetlat vasthouden. Een paar dagen later vertrok een OpenAI-veiligheidsmedewerker met precies de omgekeerde boodschap: hij wil druk van buiten het bedrijf.
Beginner-tip‘frontier’ betekent hier de allergrootste AI-modellen, gebouwd door een handvol bedrijven. Zie je een term onduidelijk? Kijk inons begrippenoverzichtof lees watsuperintelligentievolgens dit soort teksten inhoudt.
De naamswijziging
Dezelfde dag tekende Trump een executive order, ‘Inaugurating the Era of Super Intelligence’. Federale instanties moeten in officiële correspondage, websites, rapporten en beleidsdocumenten ‘Super Intelligence’ en ‘SI’ gebruiken in plaats van ‘Artificial Intelligence’ en ‘AI’ (Bron: The White House).
Het is minder dan het klinkt. De order definieert SI als ‘the technologies and systems encompassed by the term artificial intelligence’ zoals de Amerikaanse wet die al kent, dus er verandert geen technische of juridische grens. Eerdere regelgeving en contracten blijven buiten schot, en de wetenschapsadviseur van de president heeft 60 dagen om een wetsvoorstel voor een federale definitie in te dienen. Trumps motivering: de term ‘more appropriately captures the promise, potential, and rapidly advancing capabilities’ van de technologie.
Wat het naast Europa doet
Het interessante zit in het contrast. De EU AI Act werkt met verplichtingen, toezicht en boetes, en die gelden ook voor Amerikaanse bedrijven die hier actief zijn; lees wat sinds 2 augustus voor jou geldt. Het Amerikaanse akkoord spreekt over ‘superintelligentie’ als iets wat nog moet komen, terwijl Europa regelt wat er nu draait.
In Groot-Brittannië ligt het weer anders: daar dient een Labour-parlementslid een voorstel in om superintelligentie te verbieden, met steun van meer dan 70 politici maar zonder steun van de regering (wij schreven erover). Drie landen, drie antwoorden op dezelfde vraag.
GevorderdenLet bij zulke akkoorden op het werkwoord. ‘Commit’, ‘expect’ en ‘encourage’ zijn iets anders dan ‘shall’ of ‘must’. Een verklaring zonder sanctie is een afspraak over reputatie: wie afwijkt, betaalt in vertrouwen, niet in geld. Dat werkt zolang de reputatie meer waard is dan de winst van afwijken.
Wat jij ervan merkt
Voorlopig niets. Een gebruiker in Nederland krijgt geen nieuwe rechten of beschermingen, en geen minder. Het akkoord bepaalt wel de toon van het Amerikaanse debat, en die toon bepaalt weer wat er in handelsgesprekken en bij toekomstige Amerikaanse wetgeving op tafel komt. Zolang er geen tekst met sancties bijkomt, blijft het een handdruk met een grote camera erbij.