Ja, je kunt AI-beelden maken op je eigen computer, zonder abonnement en zonder dat je prompts of foto’s naar een server gaan. De software is gratis en veel beeldmodellen zijn vrij te downloaden. Of het prettig werkt, hangt vooral af van één onderdeel: het geheugen op je videokaart.
De meeste mensen maken AI-plaatjes via een website of app. Ergens in een datacenter rekent een server het beeld uit, en even later staat het op je scherm. Lokaal draaien betekent dat jouw eigen computer dat rekenwerk doet. Dat heeft voordelen, maar het kost ook moeite.
Beginner-tip“Lokaal” klinkt technischer dan het is. Je installeert een programma, downloadt een model (een groot bestand van een paar gigabyte) en typt een beschrijving van het beeld dat je wilt. Programmeren hoeft niet. Voor tekst werkt het vergelijkbaar; zieWat is Ollama?
Wat je nodig hebt
Het zware werk doet de videokaart, en daarop telt vooral het videogeheugen (VRAM). Daarin moet het model passen terwijl het beeld wordt opgebouwd. Hoe meer VRAM, hoe grotere en betere modellen je vlot kunt draaien.
Er is goed nieuws voor wie geen topkaart heeft. Beeldmodellen zijn de afgelopen jaren kleiner en sneller geworden. Black Forest Labs, het Duitse bedrijf achter de FLUX-modellen, bracht in januari 2026 FLUX.2 [klein] uit; de kleinste variant past volgens het bedrijf in ongeveer 8 GB VRAM (Bron: Black Forest Labs). En ComfyUI kan modellen slim verdelen over videogeheugen en werkgeheugen, zodat ook grote modellen op een bescheiden kaart draaien, alleen langzamer (Bron: ComfyUI). Wat verschillende budgetten aan hardware opleveren, zie je in onze hardwaregids voor lokale AI; die gaat over taalmodellen, maar de rol van het videogeheugen is dezelfde.
Een Mac met een M-chip werkt ook. Die deelt het geheugen tussen processor en grafische chip, dus daar bepaalt het totale werkgeheugen hoe grote modellen passen. Reken wel op langere wachttijden dan op een pc met een losse, stevige videokaart. Daarnaast heb je schijfruimte nodig: één model neemt al snel meerdere gigabytes in beslag.
De software: ComfyUI en de rest
ComfyUI is in 2026 het meest actief ontwikkelde gratis programma voor beeld-AI, met om de paar weken een nieuwe versie en snelle ondersteuning voor nieuwe modellen. Je bouwt een beeld op met blokjes die je aan elkaar koppelt (laad model, schrijf prompt, genereer, sla op). Dat oogt eerst ingewikkeld, maar je begint met kant-en-klare voorbeeldschema’s. Op de downloadpagina staan versies voor Windows, macOS en Linux die het meeste installatiewerk voor je doen (Bron: Comfy). ComfyUI is open source en werkt ook volledig offline.
InvokeAI is een alternatief met een meer traditionele tekenprogramma-achtige interface, ook gratis en open source (Bron: InvokeAI).
Kom je oudere handleidingen tegen over Automatic1111 of Forge: die waren jarenlang populair, maar worden nauwelijks nog bijgewerkt. Nieuwe modellen komen daar later of niet. Voor een eerste installatie in 2026 ligt ComfyUI meer voor de hand.
GevorderdenKijk bij een model naar twee dingen: de grootte (het aantal parameters, van een paar miljard tot tientallen miljarden) en of er een gecomprimeerde versie is (quantisatie). Een gecomprimeerde versie past in minder geheugen, met iets kwaliteitsverlies. Kleinere “gedistilleerde” modellen hebben maar een paar rekenstappen per beeld nodig, en dat merk je direct aan de snelheid.
Let op de licentie
De software is gratis, maar het model bepaalt wat je met de beelden mag. Bij FLUX.2 heeft de kleinste [klein]-variant een open Apache 2.0-licentie, terwijl de grotere varianten en FLUX.2 [dev] onder een niet-commerciële licentie vallen (Bron: Black Forest Labs). Stability AI, de maker van Stable Diffusion, laat bedrijven met minder dan 1 miljoen dollar jaaromzet zijn modellen gratis gebruiken; daarboven heb je een betaalde licentie nodig (Bron: Stability AI).
Gevorderden“Open weights” betekent niet automatisch vrij te gebruiken. Alibaba bracht op 20 september 2026 Qwen-Image-2.1 uit, een model van 7 miljard parameters dat beelden maakt én bewerkt. Je kunt het downloaden, maar het valt onder een onderzoekslicentie: commercieel gebruik vraagt een aparte afspraak met Alibaba (Bron: Hugging Face). Kijk bij een nieuw model dus eerst naar het licentieveld op de modelkaart, en pas daarna naar de voorbeeldplaatjes.
Maak je beelden voor je werk of je webshop, lees dan de licentie op de downloadpagina. Lokaal betekent ook niet altijd ongemarkeerd: Microsoft Paint en Photos verwerken een onzichtbaar nummer in AI-afbeeldingen die je op je eigen computer maakt. En los van de licentie: ook lokaal gemaakte beelden van echte mensen kunnen kwetsend of misleidend zijn. Hoe je nepbeelden herkent, lees je in Deepfakes herkennen in 2026.
Voor wie loont het?
Lokaal genereren wint op drie punten. Je beelden en beschrijvingen blijven op je eigen computer, wat telt bij persoonlijke foto’s of vertrouwelijk werk. Je betaalt niet per beeld en loopt niet tegen een limiet aan. En je kiest zelf je modellen en instellingen.
Daar staat tijd tegenover. Installeren, modellen kiezen en een foutmelding uitzoeken als het geheugen vol zit, kost een avond of meer. De beste online diensten hebben bovendien vaak modellen die je lokaal (nog) niet kunt draaien.
Maak je af en toe een plaatje voor een verjaardagskaart, dan ben je met een online dienst sneller klaar; welke er zijn, staat op onze zustersite bij FLUX en Stable Diffusion. Genereer je veel, werk je met eigen foto’s of vind je het leuk om te sleutelen, dan is lokaal het proberen waard. Waarom dit soort modellen überhaupt vrij te downloaden zijn, lees je in Open-source AI in 2026.
Stand van zaken, bijgewerkt 1 oktober 2026
De uitleg hierboven blijft staan; de namen en getallen hieronder veranderen snel.
| Onderwerp | Stand |
|---|---|
| Meest actief ontwikkelde gratis software | ComfyUI (downloads voor Windows, macOS en Linux; ook te installeren vanaf GitHub) |
| Alternatief | InvokeAI (open source, Apache 2.0) |
| Weinig onderhouden | Automatic1111 en Forge |
| Klein, snel model | FLUX.2 [klein] 4B (januari 2026): circa 8 GB VRAM, Apache 2.0 |
| Groot model voor maximale kwaliteit | FLUX.2 [dev] (november 2025): 32 miljard parameters, niet-commerciële licentie |
| Nieuwste open-weight model | Qwen-Image-2.1 (Alibaba, 20 september 2026): 7 miljard parameters, maken en bewerken in één model, alleen onderzoekslicentie |
| Stable Diffusion-licentie | Gratis onder 1 miljoen dollar jaaromzet (Stability AI Community License) |
