Je dochter van elf vraagt of ze ChatGPT mag gebruiken voor haar spreekbeurt over walvissen. Je zoon van vijftien gebruikt het al maanden, zonder dat iemand ernaar vroeg. De vraag of een chatbotChatbotEen programma waarmee je een gesprek in gewone taal voert, tegenwoordig meestal aangedreven door een taalmodel (zie llm). Je typt of spreekt een vraag in, en de chatbot antwoordt in zinnen, alsof je met iemand chat.Hele uitleg: Chatbot (een programma dat in gewone taal antwoord geeft) veilig is voor je kind, valt in twee delen uiteen. Wat zeggen de bedrijven zelf over leeftijd? En wat kun jij als ouder instellen? Op het eerste deel bestaat een helder antwoord. Het tweede deel is rommeliger, want elke dienst regelt het anders.
Wat is de leeftijdsgrens van ChatGPT?
De gebruiksvoorwaarden van OpenAI zijn kort: je moet minstens 13 jaar zijn, of ouder als je land dat eist. Ben je jonger dan 18, dan heb je toestemming nodig van een ouder of voogd (Bron: OpenAI). De Europese versie van die voorwaarden is voor het laatst bijgewerkt op 16 januari 2026.
Een kind van elf hoort er volgens OpenAI dus niet op met een eigen account. Een controle bij het aanmelden is dat nog niet. Sinds 18 augustus 2026 probeert OpenAI tieners van 13 tot en met 17 wel automatisch in een aparte tienerversie te zetten, onder meer met leeftijdsverificatie en een inschatting op basis van gebruik. Hoe dat werkt en wat er over Europa bekend is, lees je in ons stuk over ChatGPT for Teens.
Welke ouderinstellingen heeft ChatGPT?
Je koppelt je eigen account aan dat van je tiener via een uitnodiging per mail of telefoonnummer. Een ouder kan meerdere tieners koppelen, een tiener heeft steeds één gekoppelde ouder. Daarna kies je onder meer (Bron: OpenAI Help Center):
| Instelling | Wat het doet | Standaard |
|---|---|---|
| Rusttijden (quiet hours) | ChatGPT is op vaste tijden niet te gebruiken | uit |
| Spraakmodus | Praten met ChatGPT aan of uit | aan |
| Beeldgeneratie | Plaatjes maken en bewerken aan of uit | aan |
| Geheugen | ChatGPT gebruikt opgeslagen herinneringen in zijn antwoorden | aan, in sommige regio’s uit |
| Model verbeteren | Gesprekken van je tiener mogen ChatGPT helpen trainen | aan |
| Health | Gezondheidsfunctie en gekoppelde gezondheidsgegevens aan of uit | aan waar beschikbaar |
| Minder gevoelige inhoud | Extra filter bovenop de tienerbescherming | aan |
| Studiemodus | Nieuwe gesprekken starten met hints in plaats van antwoorden | uit |
Wat je niet krijgt: inzage. Je leest de gesprekken van je kind niet en ziet de geschiedenis niet. Een melding krijg je alleen in beperkte gevallen: als getrainde medewerkers van OpenAI een ernstige zorg over zelfbeschadiging of een eetstoornis zien, of als een gesprek wordt beëindigd of een account wordt geschorst of gesloten vanwege geweld. Deze meldingen worden geleidelijk uitgerold. Ook die bevatten geen chattekst. OpenAI schrijft er zelf bij dat dit geen realtime toezicht is en dat meldingen iets kunnen missen. Op de dag dat je kind 18 wordt, vervalt de koppeling.
Beginner-tip Rusttijden zijn de knop met het meeste effect in een gewoon gezin. Zet ze bijvoorbeeld van 21.00 tot 07.00 uur, dan is ChatGPT ‘s nachts geen gesprekspartner op de slaapkamer.
Gemini, My AI en Meta AI: hoe zit het daar?
Je kind komt chatbots niet alleen in ChatGPT tegen. Ze zitten ook in de apps die het al dagelijks opent.
Gemini (Google). Google laat kinderen onder 13 Gemini gebruiken via een account met Family Link, waarbij een ouder de toegang aanzet en altijd weer kan uitzetten. Maar die mogelijkheid geldt niet voor accounts onder toezicht in de Europese Economische Ruimte, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk (Bron: Google). Voor een Nederlands kind onder 13 bestaat deze officiële route dus niet. Google schrijft er ook eerlijk bij dat de extra filters voor minderjarigen niet perfect zijn.
My AI (Snapchat). Snapchat is bedoeld voor gebruikers vanaf 13 jaar (Bron: Snap). De chatbot My AI staat bovenaan in het chatoverzicht. Via Family Center, de ouderfunctie van Snapchat, kun je instellen dat My AI niet meer reageert op je tiener (Bron: Snap). Bureau Jeugd & Media waarschuwde al in april 2023 dat Snapchat hier experimenteert met een AI als ‘virtueel vriendje’ voor kinderen (Bron: Bureau Jeugd & Media).
Meta AI (Instagram, WhatsApp, Facebook). Hier is de assistent zelf niet uit te zetten: Meta schrijft dat Meta AI beschikbaar blijft voor tieners, met standaardbescherming voor hun leeftijd (Bron: Meta). Wat ouders met toezicht op een tieneraccount wel zien, is een tabblad met de onderwerpen waarover hun kind de afgelopen zeven dagen iets aan Meta AI vroeg. De gesprekken zelf zie je ook hier niet (Bron: Meta). Op 5 oktober 2026 meldde Meta dat dit toezicht nu wereldwijd ook in de losse Meta AI-app werkt.
Gevorderden Let op het patroon. Geen van deze vier diensten geeft ouders inzage in de gesprekken zelf. Je stuurt op tijd, functies en onderwerpen. Dat is een bewuste keuze van de bedrijven.
Wat adviseren Nederlandse experts?
Bij Bureau Jeugd & Media schreef Justine Pardoen in november 2024 dat chatbots die zich als mens gedragen tieners kwetsbaar maken, met of zonder diagnose, omdat ze er makkelijk menselijke eigenschappen aan toedichten. Waarschuwingen van de bedrijven zelf helpen daar weinig tegen. Haar advies is ouderwets en concreet: weet wat je kind online doet, ook welke chatbots er een grote rol in spelen. En blijf er met oprechte interesse naar vragen (Bron: Bureau Jeugd & Media).
“Kortom, doe aan mediaopvoeding.” (bron: Justine Pardoen, Bureau Jeugd & Media, via Bureau Jeugd & Media)
Dat sluit aan bij wat mediawijsheidMediawijsheidDe vaardigheid om te beoordelen wat je op een scherm ziet: wie het gemaakt heeft, waarom het er staat en of het klopt. Door AI is dat lastiger geworden, want een verzonnen foto of een nagemaakte stem kost tegenwoordig een paar seconden.Hele uitleg: Mediawijsheid in de praktijk betekent: begrijpen hoe een dienst werkt, zodat je er zelf mee om kunt gaan. Voor een kind van elf kan dat heel simpel zijn. Je zit ernaast, je stelt samen de vraag over walvissen en je controleert samen of het antwoord klopt. Welke tool bij welke leeftijd past, staat uitgewerkt in AI samen met je kind.
Dus: is ChatGPT veilig voor je kind?
Voor een tiener van 13 of ouder die het gebruikt voor school, met jouw toestemming en een paar instellingen aan, is het risico overzichtelijk. Het wordt een ander verhaal als een chatbot de plek wordt waar je kind ‘s nachts zijn zorgen kwijt kan. Juist daarover gaan de rechtszaken die acht Amerikaanse staten in oktober 2026 tegen OpenAI aanspanden.
Drie dingen kun je deze week doen. Vraag je kind welke chatbots het gebruikt, ook die in Snapchat en Instagram. Koppel bij een tiener met ChatGPT het ouderlijk toezicht en zet rusttijden aan. En spreek af wat je kind er niet in typt: volledige naam, adres, school en foto’s van zichzelf. Meer over hoe AI in het gewone gezinsleven doordringt, verzamelen we in het dossier AI in je dagelijks leven.