Dossier · Open source

Open-source & lokale LLM's

Je hoeft AI niet uit de cloud te huren. Bij open modellen geeft de maker de 'gewichten' vrij: het model zelf, dat je kunt downloaden en op je eigen laptop, in je browser of op een eigen server draait. Ze lopen nog maar een half jaar achter op de gesloten top. Dit dossier volgt de modellen, de prijzen, wie de platforms in handen krijgt en de praktische route om het zelf te draaien.

Wat is er nieuw in dit dossier?

Laatste ontwikkeling ·

MORENA: het kleine AI-model dat Google en Meta verslaat

Vambo AI's MORENA heeft maar 1,5 miljard parameters, maar verslaat grotere modellen van Google en Meta in twaalf Afrikaanse talen. Wat dat betekent voor AI.

Volg dit dossier via de nieuwsbrief

Van gesloten API naar je eigen machine

  1. 10 sep 2026

    DeepSeek V4.1-Flash

    DeepSeek brengt V4.1-Flash uit, onder een MIT-licentie. Volgens DeepSeek scoort het op benchmarks boven V4-Pro, voor 0,15 tot 0,30 dollar per miljoen input-tokens.

  2. 3 sep 2026

    Nvidia koopt Hugging Face

    Nvidia maakt bekend Hugging Face, het grootste platform voor open modellen, over te nemen voor 12,93 miljard dollar. Nvidia belooft dat het platform open blijft voor alle modellen en chips. De overname is nog niet afgerond.

  3. 10 aug 2026

    Meta zet weer een model open

    Meta brengt Muse Glimmer uit: een gratis open-weight model van 30 miljard parameters dat op één consumenten-videokaart draait. Het topmodel Muse Spark 1.3 van 2 september blijft wel gesloten.

  4. 27 jul 2026

    Kimi K3: het grootste open model

    Moonshot AI zet de gewichten van Kimi K3 op Hugging Face: 2,8 biljoen parameters, het grootste open-weight model tot nu toe. Het valt onder een eigen licentie van Moonshot, niet onder een standaard open-sourcelicentie.

  5. 24 jul 2026

    De industrie kiest voor open

    In een open brief vragen 25 techbedrijven Washington om open modellen niet extra te beperken. Op 3 augustus staan er ruim 270 namen onder, ook OpenAI en Google. Anthropic tekent niet, maar zegt nooit voor een verbod te hebben gepleit.

  6. 8 jul 2026

    De hardwaregids van 2026

    Bitcoin-ontwikkelaar James O'Beirne beschrijft budgetten van 2.000 en 40.000 dollar om topmodellen lokaal te draaien. De duurste build, met vier RTX PRO 6000 Blackwell-kaarten en 384GB videogeheugen, kost uiteindelijk ruim 50.000 dollar.

  7. 25 jun 2026

    Waarom bedrijven overstappen

    Het gat tussen open en gesloten is volgens analisten geslonken tot zes à negen maanden. Bedrijven kiezen open modellen om drie redenen: datasoevereiniteit, voorspelbare kosten en de vrijheid om zelf bij te trainen.

  8. 12 jun 2026

    AI in de browser, zonder server

    Met WebGPU, sinds november 2025 standaard in Chrome, Edge, Firefox en Safari (niet op elk platform), draait AI direct in je browser. Volgens de makers van WebLLM haal je zo tot 80% van de snelheid van een gewoon geïnstalleerd programma. Het rekenwerk verschuift naar je eigen apparaat.

  9. 3 jun 2026

    Gemma 4 12B draait op je laptop

    Google's gratis Gemma 4 12B draait lokaal op een laptop met 16GB geheugen, multimodaal (tekst, beeld én audio) — geen per-token-kosten.

  10. 2 jun 2026

    Ollama: AI op je eigen computer

    De uitleg van lokale taalmodellen: met Ollama draai je een model op je eigen machine — geen cloud, geen abonnement, je data blijft bij jou.

  11. 1 jun 2026

    MiniMax M3: open-weights frontier-model

    Een open-weights model met 1 miljoen tokens context en sterke codeerscores. De gewichten staan sinds medio juni op Hugging Face: vrij te draaien en bij te trainen, zonder gesloten API.

  12. 22 mei 2026

    DeepSeek maakt 75%-korting permanent

    V4-Pro zakt van 1,74 naar 0,435 dollar per miljoen input-tokens. DeepSeek werkte voor V4 nauw samen met Huawei, zodat het model op Chinese Ascend-chips draait. Lang duurt de bodemprijs niet: op 16 augustus voert DeepSeek piek- en daltarieven in en gaat V4-Pro weer omhoog.

  13. 21 feb 2026

    Het gat met de gesloten top krimpt

    De staat van open-source AI begin 2026: Meta's Llama 4, Mistral en DeepSeek domineren het landschap van open modellen, en het verschil met de beste gesloten modellen wordt zichtbaar kleiner.

Laatst bijgewerkt: 24 september 2026. De tijdlijn volgt onze berichtgeving en groeit mee; bronnen staan bij de gekoppelde artikelen hieronder.

Al ons nieuws en duiding (22)

Veelgestelde vragen

Zijn open-source AI-modellen net zo goed als ChatGPT?

Het gat is klein geworden. Volgens analisten lopen open modellen in 2026 zo'n zes tot negen maanden achter op de beste gesloten modellen. Kimi K3, DeepSeek V4 en Xiaomi's MiMo-V2.6-Pro komen dicht in de buurt. Voor veel alledaagse taken merk je het verschil nauwelijks; voor het zwaarste werk zijn gesloten modellen als GPT-6 en Claude Opus 5.5 nog sterker.

Wat is Ollama?

Ollama is gratis software waarmee je taalmodellen lokaal op je eigen computer draait: geen cloud, geen abonnement, geen kosten per token. Je data blijft op je eigen machine. Alleen voor de optionele cloudmodellen van Ollama betaal je; daarvoor rekent Ollama sinds 31 augustus 2026 per token.

Welke hardware heb je nodig om een AI-model lokaal te draaien?

Dat hangt van het model af. Een gratis model als Gemma 4 12B draait al op een laptop met 16GB geheugen. Voor topmodellen op hoge snelheid loopt het op tot serieuze builds: de hardwaregids van James O'Beirne werkt met budgetten van 2.000 en 40.000 dollar, en de duurste opstelling kost ruim 50.000 dollar.

Wat betekent de overname van Hugging Face door Nvidia?

Hugging Face is het grootste platform waar makers open modellen delen en downloaden. Nvidia maakte op 3 september 2026 bekend het te kopen voor 12,93 miljard dollar en belooft dat het platform open blijft en geen Nvidia-hardware vereist. De overname is nog niet afgerond. Of die belofte standhoudt, moet blijken.

Waarom stappen bedrijven over op open modellen?

Vooral om drie redenen: datasoevereiniteit (je data blijft van jou), voorspelbare kosten en de vrijheid om een model zelf bij te trainen.