“Can’t Help Falling in Love” staat nu in een rechtszaak tegen een AI-bedrijf. Rechthebbenden van Elvis Presley klaagden Anthropic op vrijdag 23 oktober aan bij de federale rechtbank in Noord-Californië. Volgens hen heeft de maker van Claude de teksten van 274 Elvis-composities zonder toestemming gebruikt om zijn AI te trainen, en spuugt Claude ze nog altijd in bijna dezelfde vorm weer uit (Bron: aanklacht). Wie er klaagt, wat er geëist wordt, en waarom deze zaak anders is dan de vorige.
Wie klaagt, en waarom
De hoofdeiser is ABG EPE IP LLC, een onderdeel van Authentic Brands Group, het merkenbedrijf achter de naam en beeltenis van Elvis. Zes andere rechthebbenden doen mee, waaronder de uitgevers Abilene Music en Raleigh Music Publishing en familietrusts van de oorspronkelijke songschrijvers en uitgevers (Bron: aanklacht). Op de lijst staan klassiekers als “All Shook Up”, “Don’t Be Cruel”, “Return to Sender” en “A Little Less Conversation” (Bron: The Hollywood Reporter).
Het gaat dus niet om de beroemde opnames, maar om de composities, en dan vooral de teksten. Claude maakt tekst, geen muziek. Volgens de aanklacht haalde Anthropic die teksten binnen via scraping en via bestaande datasets, waaronder ondertitels van YouTube-video’s en boeken uit illegale downloadbibliotheken. Een tool in de opschoonstap zou daarbij de auteursrechtinformatie hebben weggehaald, en de kopieën zouden in een interne verzameling blijven staan voor toekomstige training (Bron: aanklacht).
Beginner-tip Een AI als Claude leert schrijven door enorme hoeveelheden bestaande tekst te verwerken: de trainingsdata. De juridische vraag in al deze zaken is of je daarvoor beschermde teksten mag gebruiken zonder toestemming of betaling. In de VS beslist de rechter dat per zaak, met de vraag of het gebruik onder fair use valt.
Advocaat Richard Busch, die de eisers vertegenwoordigt, zegt dat Anthropic “has built its entire business model based on copyright infringement at a scale never seen before” (Bron: The Hollywood Reporter). Het is volgens de bijhoudsite ChatGPT Is Eating the World de achtste AI-muziekzaak die zijn kantoor Adams and Reese dit jaar aanspant (Bron: ChatGPT Is Eating the World).
Een liedje “voor een modern publiek”
Het opvallendste deel van de aanklacht gaat over wat Claude vandaag doet. Na een eerdere rechtszaak van muziekuitgevers in 2023 bouwde Anthropic guardrails in die het letterlijk weergeven van songteksten moeten tegenhouden. Volgens de Elvis-eisers werken die maar voor een beperkt aantal liedjes en zijn ze te omzeilen met een anders geformuleerde vraag (Bron: aanklacht).
Als test vroegen ze Claude om bepaalde liedjes te herschrijven “voor een modern publiek”. Haiku 4.5 en Sonnet 5 weigeren de tekst letterlijk te geven, maar maakten wel versies met dezelfde opbouw en dezelfde hooks. Sonnet 5 merkte daarbij zelf op: “These renders keep landing very close to the originals”, en gaf toe dat dit verder ging dan “geïnspireerd door” (Bron: aanklacht). Dat is wat de eisers stellen; Anthropic had bij publicatie nog niet gereageerd (Bron: The Hollywood Reporter).
Gevorderden De zaak rust op drie poten: directe auteursrechtinbreuk, het omzeilen van technische beveiliging (17 U.S.C. § 1201) en het weghalen van auteursrechtinformatie (§ 1202). Die laatste twee zijn interessant, omdat ze los staan van de fair use-vraag rond training. Ook als een rechter training op legaal verkregen tekst toestaat, kan het strippen van makersinformatie apart beboet worden.
Om hoeveel geld gaat het?
| Grond | Maximum per werk | Totaal over 274 werken |
|---|---|---|
| Auteursrechtinbreuk | $150.000 | $41,1 miljoen |
| Omzeilen beveiliging | $2.500 | $685.000 |
| Weghalen auteursrechtinformatie | $25.000 | $6,85 miljoen |
Bron: aanklacht
Dat zijn plafonds, geen verwachtingen. Wat een jury toekent ligt vrijwel altijd lager, en veel zaken eindigen in een schikking. Naast geld vragen de eisers een verbod, vernietiging van de kopieën en een volledig overzicht van de trainingsdata (Bron: aanklacht). Vergeleken met de zaak van Sony en Warner over tienduizenden liedjes is 41 miljoen bescheiden.
Waarom deze zaak anders is
Anthropic staat al tegenover een rij muziekbedrijven: Universal Music Publishing, Concord en ABKCO, later BMG, Sony en Warner, en in augustus uitgever Round Hill (Bron: The Hollywood Reporter). Dat waren telkens grote catalogi met duizenden titels. Hier draait het om de nalatenschap van één bekende artiest, en volgens VICE kan juist dat een precedent zetten voor de muziekwereld (Bron: VICE). De timing is voor Anthropic ongemakkelijk: het bedrijf bereidt een beursgang voor, en elke openstaande claim weegt mee.
Wat merk jij hiervan?
Op korte termijn niets: Claude blijft gewoon werken. Wel laat de zaak zien waarom AI-chatbots soms weigeren een songtekst te geven, en waarom ze dat bij een omweg toch half doen. Laat je Claude of een andere chatbot een liedtekst “moderniseren” voor een video of presentatie, dan kun je materiaal krijgen dat dicht tegen het origineel aan zit. Dat is precies waar de eisers nu de rechter over laten oordelen.
Ook in Europa speelt de vraag. Sinds augustus 2025 moeten makers van grote AI-modellen onder de AI-verordening een auteursrechtbeleid hebben en samenvatten waarop ze trainden (Bron: EUR-Lex). Nederlandse schrijvers kiezen intussen hun eigen route, zoals met Bookpact.ai, waar auteurs bepalen of AI hun boek mag gebruiken.