Wie Photoshop gebruikt, betaalt maandelijks. Brandon Thomas, een ontwikkelaar met naar eigen zeggen vijftien jaar programmeerervaring, kreeg daar genoeg van nadat hij meermaals een ‘cancellation fee’ had betaald (Bron: Notebookcheck). Hij bouwde daarom gratis tegenhangers van Photoshop, Premiere en Lightroom, en liet een AI-codeerhulp het grootste deel van het werk doen.
Wat ArtCraft heeft uitgebracht
De apps verschijnen onder de naam ArtCraft en zijn geschreven in de programmeertaal Rust. PhotoCraft is de beeldbewerker, FilmCraft de video-editor en LightCraft de fotobibliotheek met raw-ontwikkelaar (Bron: Phoronix). Notebookcheck telt zeven Adobe-tegenhangers, waaronder ook varianten voor Illustrator, After Effects en InDesign (Bron: Notebookcheck). Inmiddels staan er op de ArtCraft-site dertien apps, ook voor tekstverwerken, spreadsheets en audio. De meeste hebben het label ‘in development’; alleen PhotoCraft, de pdf-app en een ontwerptool heten ‘early alpha’ (Bron: ArtCraft).
Alles is open source: de code van PhotoCraft staat op GitHub onder de MIT- of Apache-2.0-licentie (Bron: GitHub). Er zijn versies voor Windows, macOS, Linux en FreeBSD, plus een webversie.
Hoe groot de rol van AI was
Volgens Phoronix lijkt het project ‘predominantly’ op AI te leunen, met Claude Code en AI-agents als gereedschap (Bron: Phoronix). Notebookcheck noemt Claude Opus 5.5 als de codeerhulp die Thomas gebruikte (Bron: Notebookcheck). De eerste apps verschenen eind september of begin oktober en kregen binnen een week al meerdere nieuwe versies (Bron: Phoronix).
Dat tempo past in een bredere trend. Eerder bouwde een hobbyist een 3D-browsergame met een AI-codeerhulp, en op GitHub zie je de explosie aan AI-code terug in de drukte. Het verschil hier is de schaal: een complete kantoor- en creatieve suite.
Beginner-tip Open source betekent dat iedereen de broncode mag inzien, aanpassen en verspreiden. Je kunt het programma dus gratis gebruiken, maar er is geen bedrijf dat garant staat voor ondersteuning of updates.
Wat PhotoCraft nu al kan, en wat niet
De makers zijn zelf eerlijk: PhotoCraft is ‘in early alpha’ en ‘not yet a Photoshop replacement for daily professional work’ (Bron: GitHub). Op papier is er al veel. Het programma telt 67 gereedschappen, 16 aanpassingslagen en 27 overvloeimodi uit Photoshop, plus een penseel-engine en tekstgereedschap. Bij het opnieuw opslaan van PSD-bestanden bleef de weergave van 307 van de 309 bestanden uit een bekende testset intact (Bron: GitHub).
De gaten zitten volgens dezelfde pagina in generatieve AI-functies, vijftien ontbrekende gereedschappen, diepgang in typografie en compatibiliteit met plug-ins. HEIC-foto’s van een iPhone kun je alleen openen, niet opslaan (Bron: GitHub). Het project is wel populair: de PhotoCraft-pagina op GitHub telt ruim 56.000 sterren.
Gevorderden Wil je AI-beelden lokaal maken en bewerken zonder abonnement, lees dan ook of AI-beelden maken op je eigen pc loont. PhotoCraft is daarnaast aan te sturen via een MCP-server en een opdrachtregel, zodat AI-agents er zelf mee kunnen werken.
Mag dit zomaar?
Thomas noemt het een clean-room-herbouw: volgens de GitHub-pagina ‘implemented from public specs and observed behaviour only’, zonder Adobe-code, shaders of beelden (Bron: GitHub). Phoronix wijst op mogelijke ‘pressing legal challenges’ (Bron: Phoronix). Adobe heeft volgens Notebookcheck nog niet gereageerd (Bron: Notebookcheck).
Wat jij ermee kunt
Bewerk je af en toe een foto en betaal je vooral voor Photoshop uit gewoonte, dan is PhotoCraft het proberen waard, liefst eerst in de webversie. Voor betaald werk met deadlines is het te vroeg. Overweeg je je Adobe-abonnement op te zeggen: Adobe geeft bij de meeste abonnementen alleen het volledige bedrag terug als je binnen 14 dagen na aankoop annuleert (Bron: Adobe). Kijk dus eerst in je eigen voorwaarden wanneer je abonnement afloopt.