Wat vroeg Nederland de afgelopen weken aan Google over AI? Dit is de tweede editie van onze zoekvragen-rubriek, met data tot en met 1 oktober 2026: de vragen waarmee mensen op onze zes sites belandden, kort en direct beantwoord. Het patroon van deze week is opvallend persoonlijk. Mensen willen Claude op hun eigen computer, willen weten of de EU hun berichten gaat lezen, en zoeken de AI-chat van hun eigen universiteit.
Eerst wat we eruit lieten. Zoekopdrachten naar onze eigen naam (“ai nieuws”, “cirsten kot”), naar het Amsterdamse marketingbedrijf Promptwatch en twee duidelijke spamtermen (een kortingscode en een losse Streamlit-app) beantwoorden we niet: dat zijn navigatie- en merkvragen, geen vragen over AI.
De uitschieter: Claude op je eigen computer
Drie varianten van dezelfde wens. “claude desktop” haalde 1.841 vertoningen, de grootste vraag van de week, al staan we daarvoor pas op positie 16 in Google. “claude code desktop” schoot in vier periodes van 3 naar 254 vertoningen. En “claude download mac” (85) staat net buiten de top 8.
Het korte antwoord: Claude Desktop is de gratis app van Anthropic voor je computer, met hetzelfde account als op claude.ai. Je downloadt hem op claude.ai/download. Op de Mac heb je macOS 11 (Big Sur) of nieuwer nodig, op Windows versie 10 of nieuwer (Bron: Claude Help Center). Voor de Mac is er één versie die zowel op Intel-Macs als op Macs met een Apple-chip draait; voor Ubuntu en Debian bestaat een bèta (Bron: Claude Code Docs). Installeren op de Mac: bestand openen, Claude uit de map Apps starten, inloggen.
Claude Code desktop is geen aparte download. Het is het tabblad Code in diezelfde app, naast Chat en Cowork (Bron: Claude Code Docs). Daar laat je Claude aan software werken, met meerdere sessies naast elkaar, een eigen terminal en een overzicht van wat er in je code verandert. Voor dat tabblad heb je wel een betaald abonnement nodig: Pro, Max, Team of Enterprise.
Dat brengt ons bij een nieuwe vraag uit dezelfde hoek: “claude ai gratis” (32 vertoningen). Ja, er is een gratis plan. Daarmee chat je op het web, in de desktop-app en op je telefoon, zoek je op het web, onthoudt Claude dingen tussen gesprekken en koppel je apps. Claude Code zit er niet in (Bron: Claude). Pro kost €18 p/m (excl. btw), in de VS 20 dollar.
De volledige route, inclusief wat je doet als de app niet wil starten, staat in Claude Desktop downloaden en gebruiken. Wat er sinds april aan het Code-tabblad veranderde, lees je in Claude Code desktop: wat is het en wat is nieuw.
Beginner-tip Zoek je via Google naar een download, dan kom je ook downloadsites en video’s van derden tegen. Haal de app alleen van claude.ai/download of uit de Microsoft Store. Dan weet je zeker wat je installeert.
Chat Control: leest de EU straks mee?
“chat control” groeide in vier periodes van 9 naar 188 vertoningen, en “chat control 2.0” (214 vertoningen) staat op positie 8. Mensen willen weten of het nu wet is.
Kort: nee, nog niet. Chat Control is de bijnaam voor twee Europese regelingen tegen online kindermisbruikmateriaal. De eerste, Chat Control 1.0, is tijdelijk en geeft diensten als Gmail en Snapchat toestemming om onversleutelde berichten te scannen. Die regeling is verlengd tot 3 april 2028 (Bron: Raad van de EU). Apps met end-to-end versleuteling, zoals WhatsApp en Signal, vallen daar buiten.
Chat Control 2.0 is de permanente verordening die de Europese Commissie in mei 2022 voorstelde. Het Europees Parlement heeft er formeel nog geen standpunt in eerste lezing over vastgesteld (Bron: Europees Parlement), en de onderhandelingen tussen Parlement, Raad en Commissie lopen nog. In de ronde van 29 september werden ze het eens over de taken van een nieuw EU-centrum tegen online kindermisbruik: dat gaat meldingen van techbedrijven beoordelen, zaken doorsturen naar de politie en zelf openbaar toegankelijke inhoud doorzoeken, zei Parlementsrapporteur Javier Zarzalejos. Over de rest van de wet wordt verder onderhandeld (Bron: MLex). Over het scannen van privéberichten kwam er geen akkoord, schrijft oud-Europarlementariër Patrick Breyer, al jaren de bekendste tegenstander (Bron: Patrick Breyer). Een datum voor de volgende ronde is nog niet bekend.
Gevorderden Het hete hangijzer is client-side scanning: software op je eigen telefoon die berichten bekijkt vóór ze versleuteld worden. Het oorspronkelijke voorstel liet die deur open; het Parlement wil scannen beperken tot verdachten. Daarbij speelt het risico op vals alarm bij automatische beeldherkenning.
Hoe de verlenging van 1.0 in juli doorging terwijl een meerderheid tegenstemde, en wat het voor jouw telefoon betekent, staat in Chat Control: scant de EU je berichten?.
Is Claude Europees? Het korte antwoord
Twee vragen, één antwoord. “claude europees” verdubbelde naar 125 vertoningen en “is claude ai amerikaans” ging van 3 naar 122 (positie 10). Nee, Claude is niet Europees: Anthropic is een Amerikaans bedrijf. Gebruik je Claude rechtstreeks, dan kan je verkeer via servers in de VS, Europa, Azië en Australië lopen, en je data wordt in de VS opgeslagen (Bron: Anthropic Privacy Center). We beantwoordden deze vraag al uitgebreid, inclusief wat het betekent voor je privacy en wanneer je beter een alternatief kiest: Is Claude Europees? Nee, en wat dat betekent voor je data.
Wat is Ollama? De uitleg-vraag blijft
“wat is ollama” stond in editie 1 al bij de stijgers en klom nu van 3 naar 114 vertoningen. Ollama is een gratis programma waarmee je een taalmodel op je eigen computer draait, op Mac, Windows of Linux. Het is open source onder de MIT-licentie, en met één commando, bijvoorbeeld ollama run gemma4, praat je met een model dat op je eigen hardware draait (Bron: Ollama op GitHub).
Eén kanttekening die in veel uitleg ontbreekt: Ollama biedt inmiddels ook modellen in de cloud. Een deel daarvan zit in een gratis plan, voor de meeste heb je een betaald plan of tegoed nodig (Bron: Ollama). Wil je dat je data echt op je eigen computer blijft, kies dan een model dat je lokaal downloadt. Hoe dat werkt en hoeveel geheugen je nodig hebt, lees je in Wat is Ollama? Lokale AI-modellen op je eigen computer.
Dicht bij huis: Utrecht en Groningen
Twee vragen uit deze editie gaan over plekken waar je zo naartoe kunt fietsen.
“uu ai chat” is met 218 vertoningen de grootste nieuwe vraag van de periode, plus 38 voor “aichat uu”. UU AI-Chat is de eigen AI-chatomgeving van de Universiteit Utrecht. Sinds de eerste week van september 2026 kunnen alle studenten en medewerkers ermee werken (Bron: Universiteit Utrecht). Je logt in op aichat.uu.nl met je Solis-id. De dienst draait in de Azure-omgeving van de universiteit, verwerkt data binnen de EU en gebruikt wat je invoert niet om AI-modellen te trainen. Je kiest tussen modellen van OpenAI en Mistral, en open-weights-modellen die op servers van SURF in Nederland draaien. Het platform is gebouwd op de AI-chat van de Universiteit van Amsterdam; gasten en externen kunnen er niet in (Bron: Universiteit Utrecht). Bij de lancering was GPT-5.6 Terra het zwaarste model, en gebruikers betalen er niets voor (Bron: DUB).
Beginner-tip Een eigen AI-chat betekent niet dat je hem overal mag gebruiken. Of AI mag bij een opdracht of scriptie, bepaalt je opleiding of docent. Hoe dat per instelling verschilt, zetten we op een rij in Mag je AI gebruiken voor je scriptie?
“ai salon groningen” (75 vertoningen, positie 9) is een netwerkavond. AI Salon Groningen is de Groningse tak van het wereldwijde AI Salon-netwerk: om de twee maanden een avond voor mensen die met AI bouwen, investeren of onderzoek doen (Bron: Luma). De eerste editie was op 3 september 2026 bij Chordify, georganiseerd door het Groningse AI-bureau AI Heroes. Editie 2 is op donderdag 5 november 2026: inloop vanaf 17.30 uur, twee talks van Ilse Gosliga en Alex van Ginneken, pitches van zestig seconden en daarna eten en netwerken. De locatie volgt nog, en sponsors houden de avond gratis (Bron: AI Heroes). De organisator noemde Groningen bij de aankondiging “de AI-hoofdstad van Europa” in wording. Of die claim klopt, zochten we eerder uit in Is Groningen de AI-hoofdstad van Europa?
Ook gezocht, al eerder beantwoord
Twee kleinere nieuwe vragen hadden we al een eigen stuk over. Bij “euclyd” (34 vertoningen) hoort ons bericht over de Eindhovense chipmaker die ruim 200 miljoen ophaalde. Bij “pulse twin heerlen” (37) hoort Heerlen voorspelt criminaliteit met AI: hoe ver mag dat gaan?
En de grootste doe-vraag: “claude account aanmaken” (171 vertoningen, positie 11). Dat is een klusje van een paar minuten. Het stappenplan staat bij onze zustersite: Claude-account aanmaken.
Over deze rubriek
De data is onze eigen Google Search Console, opgeteld over onze zes sites, met merk- en navigatievragen eruit gefilterd en een ondergrens van 25 vertoningen. Vertoningen meten hoe vaak een pagina van ons in de zoekresultaten verscheen bij die vraag. Het is dus geen meting van heel zoekend Nederland, wel een eerlijke steekproef van wat mensen echt intypen. De posities zijn gemiddelden over de periode, en een stijging kan ook betekenen dat wij beter gaan scoren op een vraag die al bestond.
Alle edities van deze rubriek staan in het rubrieken-archief. Wil je zien waar de AI-termen zelf op de hypecyclus staan, lees dan de hype-curve van het derde kwartaal.