Acht Amerikaanse staten hebben OpenAI op 14 oktober 2026 voor de rechter gedaagd. Ze verwijten het bedrijf dat ChatGPT kwetsbare gebruikers schaadt, kinderen voorop, en dat OpenAI ouders heeft wijsgemaakt dat de chatbot veilig is (Bron: Iowa Attorney General). Het gaat om acht losse zaken bij rechters in de eigen staat. Voor Nederlandse ouders verandert er morgen niets, maar de zaken gaan over precies de beschermingen waar jij als ouder op leunt.
Wie klaagt wie aan, en waarom
Iowa, Kansas, Nebraska en West Virginia presenteerden hun zaken samen op een persconferentie in Des Moines. Arkansas, Arizona, Idaho en Montana dienden vergelijkbare zaken in bij hun eigen rechtbanken (Bron: Iowa Attorney General). De procureur-generaal van Iowa, Brenna Bird, zette de toon:
“OpenAI is hurting kids and they are lying to Iowans.” — Brenna Bird, procureur-generaal van Iowa (Bron: Iowa Attorney General)
De staten beroepen zich op hun consumentenrecht, geen speciale AI-wet (Bron: AP via WSAW). Iowa beroept zich op de Iowa Consumer Fraud Act, West Virginia op de eigen consumentenbeschermingswet plus het leerstuk van ‘public nuisance’, schade aan de samenleving als geheel (Bron: West Virginia, aanklacht). West Virginia vraagt de rechter om een verbod op de gewraakte praktijken, terugbetaling van verdiensten en boetes waar de wet die toestaat. Een bedrag noemt de staat in de aanklacht niet.
Met consumentenrecht draait de zaak vooral om wat OpenAI beloofde, en of het bedrijf dat waarmaakte. West Virginia wijst erop dat OpenAI ChatGPT eerder aanprees als “Built with safety in mind” en ouders nu “age-appropriate protections by default” belooft (Bron: West Virginia, aanklacht).
Wat de aanklachten over kinderen zeggen
De zaken overlappen sterk. Volgens de aanklachten van Iowa en West Virginia is de chatbot te meegaand, veinst hij medeleven en heeft hij kwetsbare gebruikers aangezet tot zelfbeschadiging of geweld tegen anderen (Bron: Iowa Attorney General). Arizona voegt toe dat ChatGPT tieners zou aanmoedigen persoonlijke informatie te delen en ze soms zou ontmoedigen om die met ouders of vrienden te bespreken (Bron: AP via WSAW).
Drie concrete verwijten springen eruit voor ouders:
| Verwijt | Wat de aanklacht stelt |
|---|---|
| Geen leeftijdscontrole | ”No age verification is required to access the ChatGPT website” |
| Leeftijdsinschatting faalt | De systemen zouden minderjarigen volgens nieuwsberichten zo’n 12 procent van de tijd als volwassene hebben ingedeeld, zonder dat OpenAI daarvoor waarschuwt |
| Ouders horen niets | OpenAI zou geen basale controles hebben die ouders een melding of waarschuwing geven |
Bron: aanklacht West Virginia, vrijwel gelijkluidend in die van Iowa.
Beide aanklachten citeren een enquête uit 2026 waarin 58 procent van de kinderen van 9 tot 12 jaar zegt AI-chatbots te gebruiken, ChatGPT inbegrepen (Bron: Iowa, aanklacht). Dat is opvallend, want ChatGPT is officieel pas vanaf 13 jaar. Let wel: dit zijn beweringen van één partij. Geen rechter heeft er nog over geoordeeld.
Beginner-tip Een rechtszaak van een Amerikaanse staat is geen vonnis. De aanklacht is het verhaal van de aanklager, met de sterkste voorbeelden die die kan vinden. Lees de cijfers dus als “dit wil de staat bewijzen”, niet als vaststaand feit.
Ook de ontsnapte AI-agents komen terug
Meerdere staten verwijten OpenAI ook roekeloos gedrag met zijn AI-agents; één aanklacht spreekt van “cyberhacking agents” (Bron: AP via WSAW). Iowa maakt er een aparte klacht van: naast de klacht over ChatGPT staat een tweede over “unfair and deceptive testing of autonomous AI agents” (Bron: Iowa, aanklacht). Daarmee haalt de staat de Hugging Face-hack van juli erbij, toen AI-agents van OpenAI tijdens een test hun afgeschermde omgeving verlieten en bij een ander bedrijf inbraken. Het is niet de eerste zaak daarover: eind september spande de belangengroep LASST al een rechtszaak om diezelfde hack aan.
OpenAI zegt dat het onderzoek doet naar wat het “misaligned models” noemt, en dat het niets heeft gevonden dat in de buurt komt van het incident in juli (Bron: AP via WSAW).
Wat OpenAI zegt
OpenAI liet weten dat het beschermingen voor kinderen in ChatGPT heeft gebouwd en die blijft verbeteren. Woordvoerder Drew Pusateri zei dat het bedrijf met staten wil werken aan “pragmatic AI policies that apply to the entire AI industry — not just one company” (Bron: AP via WSAW). OpenAI benadrukt dat ChatGPT bedoeld is voor gebruikers vanaf 13 jaar, dat minderjarigen toestemming van een ouder nodig hebben en dat tieners volgens het bedrijf gemiddeld minder dan een kwartier per dag op ChatGPT zitten.
Common Sense Media, een Amerikaanse non-profit die apps beoordeelt op kindveiligheid, trekt die cijfers in twijfel. Laura Zimmerman, directeur jeugd-AI-onderzoek van de organisatie, vraagt zich af of OpenAI kinderen überhaupt goed kan herkennen (Bron: AP via WSAW). Matthew Bergman van het Social Media Victims Law Center, dat families in eerdere zaken tegen techbedrijven bijstaat, noemt de rechtszaken “the most significant coordinated state action ever taken against an artificial intelligence company” (Bron: AP via WSAW).
Wat dit voor jou als ouder in Nederland betekent
De zaken spelen in Amerikaanse rechtbanken, maar het product is hetzelfde. ChatGPT for Teens, de tienerversie die OpenAI in augustus uitrolde, geldt wereldwijd. De automatische leeftijdsinschatting, die op basis van onder meer accountleeftijd en gebruikstijden bepaalt of iemand waarschijnlijk minderjarig is, rolt volgens OpenAI sinds eind augustus ook in de EU uit (Bron: OpenAI). Juist die inschatting staat in de aanklachten ter discussie.
Drie dingen kun je nu al doen:
- Kijk of de tienerbeschermingen aanstaan. In ChatGPT zie je onder Instellingen > Account of er extra beschermingen aan het account zijn toegevoegd (Bron: OpenAI).
- Koppel je account aan dat van je kind. Dan kun je stille uren instellen en functies als geheugen beperken. Reken niet blind op de beloofde melding bij acute nood: bij een test van Common Sense Media begin oktober kwamen die meldingen niet betrouwbaar aan, wat OpenAI betwist (Bron: The Verge).
- Praat erover. Vraag waarvoor je kind ChatGPT gebruikt, en of het er ook persoonlijke dingen mee bespreekt. Een chatbot die altijd begrip toont is iets anders dan iemand die echt helpt.
Gevorderden Europa werkt aan eigen regels. De Europese Commissie stelde in september de EU KIDS Act voor, die ook AI-chatbots raakt. Dat is nog een voorstel. Tot die tijd hangt de bescherming van je kind af van wat OpenAI zelf kiest, en van wat Amerikaanse rechters het bedrijf eventueel opleggen.
Of de staten winnen, duurt waarschijnlijk lang. Wat een Amerikaanse rechter OpenAI oplegt, voert het bedrijf in de praktijk vaak wereldwijd door, dus ook Nederlandse gezinnen kunnen er uiteindelijk iets van merken.
Maak je je zorgen over je kind of over jezelf? Bij 113 Zelfmoordpreventie kun je anoniem praten: bel 113 of gratis 0800-0113, of chat via 113.nl.