De Europese Commissie stelde op 17 september 2026 de EU KIDS Act voor: Europese regels voor sociale media, videoplatforms, online games en AI-chatbots die kinderen gebruiken (Bron: Europese Commissie). Kinderen onder de 13 krijgen geen eigen sociale-media-account, chatbots mogen hen niet emotioneel afhankelijk maken en platforms moeten zelf bewijzen dat ze veilig zijn. Het is nog een voorstel. Voor jou als ouder verandert er dus vandaag niets, maar de richting is duidelijk.
Wat er in het voorstel staat
KIDS staat voor Keeping Internet Digital Spaces Accountable and Trustworthy. Het voorstel is een verordening: één set regels die in alle lidstaten hetzelfde geldt (Bron: Hunton). Dat is ook de reden voor het voorstel: Frankrijk, Oostenrijk, Spanje, Duitsland, Polen en Portugal werkten al aan eigen minimumleeftijden, en Brussel wil voorkomen dat elk land andere regels krijgt (Bron: Freshfields).
De kern is een indeling naar leeftijd:
| Leeftijd | Wat het voorstel regelt | Bron |
|---|---|---|
| Onder 13 | Geen toegang tot sociale media; wel kindvriendelijke videodiensten die ouders beheren | Europese Commissie |
| 13 en 14 | ’Mini-account’ met ouderlijk toezicht, minder functies, maximaal een uur per dag | Europese Commissie |
| 15 tot 18 | Eigen account, met blijvende veiligheidseisen | Europese Commissie |
Daarnaast moeten diensten ‘veilig vanaf het ontwerp’ zijn. De Commissie noemt het uitzetten van eindeloos scrollen, beloningstrucs en meldingen in de nachtelijke uren, het blokkeren van ongevraagd contact door vreemden en standaard afgeschermde profielen voor minderjarigen (Bron: Europese Commissie). Freshfields wijst erop dat ook autoplay, streaks (beloningen voor dagelijks terugkomen) en meldingen op basis van betrokkenheid op de lijst staan (Bron: Freshfields).
De grootste verschuiving zit in de bewijslast. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen zei het zo:
“Our KIDS Act is reversing the burden of proof - it is for platforms to show they are safe by design.”
(bron: Ursula von der Leyen, Europese Commissie, 17 september 2026, via Europese Commissie)
Wat het betekent voor AI-chatbots
Voor wie AI volgt, is dit het belangrijkste deel. Het voorstel geldt niet alleen voor Instagram en TikTok, maar ook voor AI-companions (chatbots die zich als vriend of partner gedragen) en voor gewone chatbots als ChatGPT (Bron: CMS). De Commissie vat het samen als: AI-chatbots staan voor kinderen standaard uit en mogen geen emotionele afhankelijkheid creëren (Bron: Europese Commissie).
Advocatenkantoor CMS leest in de tekst een paar concrete regels (Bron: CMS):
- Voor kinderen onder de 13 mag een chatbot alleen worden aangezet en beheerd via hulpmiddelen voor ouders.
- Een chatbot in een sociale-media-app of game mag niet vanzelf aanspringen of bij kinderen worden aangeprezen.
- Verslavend ontwerp dat emotionele afhankelijkheid kweekt is verboden, net als het onbeperkt gebruiken van gegevens uit eerdere gesprekken.
- Aanbieders moeten vóór de lancering veiligheidstests en risicoanalyses doen en daarna blijven controleren op nieuwe schade.
- Betalingen in de chatbot moeten transparant zijn, met een melding op het moment dat er geld wordt uitgegeven.
Beginner-tipEen AI-companion is een chatbot die is gemaakt om een band met je op te bouwen: hij onthoudt je naam, vraagt hoe je dag was en reageert als een vriend. Dat voelt fijn, en juist daar zit het risico. Een kind dat elke avond met een chatbot praat in plaats van met vrienden, is precies het scenario waar de regel over ‘emotionele afhankelijkheid’ op mikt.
Interessant is dat OpenAI met zijn tienerversie van ChatGPT en automatische leeftijdsinschatting al een deel van deze kant op beweegt. Het verschil is dat zulke maatregelen nu een vrije keuze van het bedrijf zijn, en met de KIDS Act een plicht worden.
GevorderdenDe KIDS Act komt bovenop bestaande wetten, niet in plaats ervan. Handhaving loopt via de Digital Services Act voor platforms en via de AI Act voor AI-systemen; de Commissie houdt zelf toezicht op de zeer grote platforms, nationale toezichthouders op de rest (Bron: CMS). Boetes kunnen oplopen tot 6 procent van de wereldwijde jaaromzet, en onderzoeken naar overtredingen moeten binnen 90 dagen klaar zijn (Bron: IAPP).
Hoe controleer je iemands leeftijd zonder paspoort?
Platforms moeten de leeftijd checken, bijvoorbeeld met de leeftijdsapp van de EU, zonder identiteitsbewijzen of biometrische gegevens te bewaren (Bron: Europese Commissie). De techniek heet ‘zero knowledge proof’: het platform krijgt alleen een ja of nee op de vraag of iemand oud genoeg is, niet wie het is. Elke lidstaat moet minstens één gratis methode aanbieden (Bron: CMS). De Europese leeftijdsapp zelf wordt eind 2026 verwacht (Bron: IAPP).
Wie er kritiek op heeft
Niet iedereen is enthousiast. Agustín Reyna, directeur van de Europese consumentenorganisatie BEUC, noemt leeftijdsverificatie geen “silver bullet” en wijst op de privacyrisico’s. Daniel Friedlaender van techlobby CCIA Europe waarschuwt dat het verzamelen van leeftijdsgegevens “een aantrekkelijk doelwit voor cybercriminelen” oplevert (Bron: IAPP).
Digitale-rechtenorganisatie EDRi gaat een stap verder. Beleidsadviseur Simeon de Brouwer vindt dat het voorstel leeftijd als het probleem behandelt, terwijl verslavend en manipulatief ontwerp iedereen raakt. Hij waarschuwt ook dat jongeren zonder smartphone, met een beperking of op het platteland buiten de boot kunnen vallen. Francesca Pisanu van kinderrechtenorganisatie Eurochild verwelkomt de ambitie, maar wil dat toegankelijkheid tegelijk met de beschermingsregels wordt geregeld (Bron: Euronews).
Wanneer merk je er iets van?
Niet snel. Het voorstel ligt nu bij het Europees Parlement en de Raad, die het nog kunnen aanpassen (Bron: Europese Commissie). Freshfields schat dat dit wetgevingsproces ongeveer twee jaar duurt, en de regels gaan zes maanden na inwerkingtreding gelden (Bron: Freshfields). Leeftijdsgrenzen en de precieze chatbotregels kunnen onderweg nog verschuiven.
Tot die tijd gelden de eigen leeftijdsgrenzen van de aanbieders en de bestaande privacyregels. Wat je nu al kunt doen: de ouderlijk-toezichtfuncties die er al zijn aanzetten, en met je kind praten over wat een chatbot wel en niet is. Per leeftijd uitgewerkt, met de privacy-afspraken die je thuis kunt maken, staat dat in AI samen met je kind. Gaat het om school, kijk dan bij je kind gebruikt AI voor huiswerk: mag dat van school?