Stel: een klant zoekt op de naam van jouw bedrijf, en bovenaan Google verschijnt een keurig samengevat antwoord dat je in één adem noemt met oplichting en abonnementsvallen. Niet omdat dat ergens staat, maar omdat een taalmodel twee dossiers door elkaar haalde. Voor twee uitgevers uit München was dat geen gedachte-experiment, en de rechter heeft er nu een streep doorgehaald.
Wat de rechtbank besloot
De regionale rechtbank München I verbood Google op 28 mei 2026 om onjuiste beweringen over twee Münchense uitgeverijen te verspreiden via zijn AI-gegenereerde zoekoverzichten (zaaknummer 26 O 869/26). Voor bepaalde zoekopdrachten had Googles AI Overview de bedrijven gekoppeld aan fraude en onfrisse praktijken. Volgens de rechtbank mengde het model informatie over andere, werkelijk dubieuze ondernemingen met die van de aanklagers en construeerde het verbanden die in geen enkele gelinkte bron stonden (Bron: heise online).
De rechtbank gelastte Google de onjuiste uitingen te staken, op straffe van een dwangsom tot 250.000 euro per overtreding. Google moet bovendien 80 procent van de proceskosten dragen; de twee aanklagers ieder tien procent (Bron: The Decoder).
Waarom dit juridisch nieuw is
Het scharnierpunt zit in de vraag van wie die woorden eigenlijk zijn. Google verdedigde zich met het bekende argument dat het slechts bronnen toont en dat gebruikers de informatie zelf moeten controleren. De rechtbank wees dat van de hand. Een AI Overview, oordeelde de rechter, is geen lijstje van vindplaatsen maar nieuwe, zelfstandig geformuleerde content — Googles eigen uiting.
Beginner-tip:AI Overviews zijn de tekstblokjes die Google sinds 2025 bovenaan veel zoekresultaten zet. Een taalmodel schrijft daar een antwoord op basis van gevonden pagina’s. Het citeert niet letterlijk, dus kan het feiten verdraaien of verzinnen — wathallucinatieheet.
Dat onderscheid is precies wat aansprakelijkheid mogelijk maakt. Bij klassieke zoekresultaten verwijst Google naar de uitspraken van een ander; bij een AI-samenvatting doet het platform de uitspraak zelf. De advocaten van kantoor Lausen, die de uitgevers vertegenwoordigden, spreken van het eerste vonnis van deze strekking over KI-overzichten (Bron: JUVE).
De grenzen van de uitspraak
Voor je dit als het einde van ongecontroleerde AI-antwoorden leest: het is een voorlopige uitspraak van één regionale rechtbank, in het Duitse civiele recht, en Google kan in beroep. Een Nederlandse rechter is er niet aan gebonden. Wat de zaak wél interessant maakt voor de rest van Europa, is de onderliggende redenering. De rechtbank merkte zelf op dat het effect niet tot Duitsland beperkt hoeft te blijven, en de gedachte dat een gegenereerd antwoord de verantwoordelijkheid van de aanbieder is, raakt aan bredere Europese discussies over platformaansprakelijkheid.
Wat het voor jouw bedrijf betekent
De praktische les zit niet in het Duitse procesrecht, maar in het risico zelf. Een AI Overview die jouw bedrijfsnaam koppelt aan iets wat nooit is gebeurd, staat op de plek die de meeste mensen als eerste lezen — boven de echte resultaten. Voor een MKB’er die het van lokale reputatie moet hebben, kan één verzonnen zin schade doen voordat iemand doorklikt.
Gevorderden:De aansprakelijkheidsvraag verschuift hier van de bron naar de samenvatter. Wie zelf AI-overzichten of chatbots op een eigen site inzet die uitspraken doen over derden, erft precies dat risico: een gegenereerd antwoord over een persoon of bedrijf is jouw uiting, niet die van je trainingsdata.
Wat je concreet kunt doen, hoeft niet ingewikkeld te zijn. Zoek af en toe op je eigen bedrijfsnaam en kijk wat het AI-overzicht ervan maakt. Zie je iets feitelijk fouts, leg het dan vast met een schermafbeelding, datum en de exacte zoekopdracht, en meld het via de feedback-knop onder het overzicht. Bij echte reputatieschade die blijft staan, weet je nu dat de platformkant juridisch aanspreekbaar is — en niet alleen de anonieme bron waar het model zich op zou baseren.
Dat is de kern van de Münchense uitspraak: de verantwoordelijkheid voor een verzonnen antwoord ligt bij wie het antwoord formuleert.