Stel: een klant zoekt op de naam van jouw bedrijf, en bovenaan Google verschijnt een keurig samengevat antwoord dat je in één adem noemt met oplichting en abonnementsvallen. Niet omdat dat ergens staat, maar omdat een taalmodel twee dossiers door elkaar haalde. Voor twee uitgevers uit München was dat geen gedachte-experiment, en de rechter heeft er een streep doorgehaald.
Update 25 september 2026We hebben de uitspraak zelf (pdf) naast de berichtgeving gelegd. Het bedrag van 250.000 euro is een maximale boete per overtreding (Ordnungsgeld) en de typering “eerste uitspraak over KI-overzichten” komt van vakblad JUVE, niet van het advocatenkantoor; beide passages zijn aangepast. Een hoger beroep van Google is tot nu toe niet bekendgemaakt. Ook in de VS mag een smaadzaak over AI Overviews doorgaan: op 14 september 2026 wees een federale rechter in Illinois Googles verzoek af om de zaak van schrijver James Keene te laten vallen voor twee overzichten die hem ten onrechte een levenslange gevangenisstraf toeschreven (uitspraak).
Wat de rechtbank besloot
De regionale rechtbank München I verbood Google op 28 mei 2026 om onjuiste beweringen over twee Münchense uitgeverijen te verspreiden via zijn AI-gegenereerde zoekoverzichten (zaaknummer 26 O 869/26). Voor bepaalde zoekopdrachten had Googles AI Overview de bedrijven gekoppeld aan fraude en onfrisse praktijken. Volgens de rechtbank mengde het model informatie over andere, werkelijk dubieuze ondernemingen met die van de aanklagers en construeerde het verbanden die in geen enkele gelinkte bron stonden (Bron: heise online).
De rechtbank gelastte Google de onjuiste uitingen te staken, op straffe van een boete (Ordnungsgeld) tot 250.000 euro per overtreding (Bron: uitspraak LG München I). Google moet bovendien 80 procent van de proceskosten dragen; de twee aanklagers ieder tien procent (Bron: The Decoder). Twee kleinere onderdelen van hun verzoek wees de rechter af. Google liet The Decoder op 11 juni weten dat AI-overzichten bedoeld zijn om informatie te “weerspiegelen” die al op het web staat.
Waarom dit juridisch nieuw is
Het scharnierpunt zit in de vraag van wie die woorden eigenlijk zijn. Google verdedigde zich met het bekende argument dat het slechts bronnen toont en dat gebruikers de informatie zelf moeten controleren. De rechtbank wees dat van de hand. Een AI Overview, oordeelde de rechter, is nieuwe, zelfstandig geformuleerde content en daarmee Googles eigen uiting. Een lijstje vindplaatsen is het niet.
Beginner-tipAI Overviews zijn de tekstblokjes die Google sinds 2025 bovenaan veel zoekresultaten zet. Een taalmodel schrijft daar een antwoord op basis van gevonden pagina’s. Het citeert niet letterlijk, dus kan het feiten verdraaien of verzinnen — wathallucinatieheet.
Diezelfde zorg over wat je online kunt vertrouwen speelt elders al: de Engelse Wikipedia verbood AI-geschreven artikelen juist omdat een vlotte tekst geen garantie is dat de feiten kloppen.
Dat onderscheid is precies wat aansprakelijkheid mogelijk maakt. Bij klassieke zoekresultaten verwijst Google naar de uitspraken van een ander; bij een AI-samenvatting doet het platform de uitspraak zelf. Juridisch vakblad JUVE noemt het, voor zover bekend, de eerste rechterlijke beslissing over Googles KI-overzichten; advocatenkantoor Lausen stond de uitgevers bij (Bron: JUVE).
De grenzen van de uitspraak
Voor je dit als het einde van ongecontroleerde AI-antwoorden leest: het is een uitspraak in een kort geding (einstweilige Verfügung) van één regionale rechtbank, in het Duitse civiele recht, en Google kan in beroep. Een Nederlandse rechter is er niet aan gebonden. Wat de zaak wél interessant maakt voor de rest van Europa, is de onderliggende redenering. De rechtbank merkte zelf op dat het effect niet tot Duitsland beperkt hoeft te blijven, en de gedachte dat een gegenereerd antwoord de verantwoordelijkheid van de aanbieder is, raakt aan bredere Europese discussies over platformaansprakelijkheid.
Wat het voor jouw bedrijf betekent
De praktische les zit niet in het Duitse procesrecht, maar in het risico zelf. Een AI Overview die jouw bedrijfsnaam koppelt aan iets wat nooit is gebeurd, staat op de plek die de meeste mensen als eerste lezen — boven de echte resultaten. Voor een MKB’er die het van lokale reputatie moet hebben, kan één verzonnen zin schade doen voordat iemand doorklikt.
GevorderdenDe aansprakelijkheidsvraag verschuift hier van de bron naar de samenvatter. Wie zelf AI-overzichten of chatbots op een eigen site inzet die uitspraken doen over derden, erft precies dat risico: een gegenereerd antwoord over een persoon of bedrijf is jouw uiting, niet die van je trainingsdata.
Wat je concreet kunt doen, hoeft niet ingewikkeld te zijn. Zoek af en toe op je eigen bedrijfsnaam en kijk wat het AI-overzicht ervan maakt. Zie je iets feitelijk fouts, leg het dan vast met een schermafbeelding, datum en de exacte zoekopdracht, en meld het via de feedback-knop onder het overzicht. Bij echte reputatieschade die blijft staan, weet je nu dat de platformkant juridisch aanspreekbaar is — en niet alleen de anonieme bron waar het model zich op zou baseren.
Een aanvullende proactieve stap: geef AI-zoekmachines expliciete informatie over jouw bedrijf in plaats van te hopen dat ze die uit je tekst afleiden. Dat doe je via JSON-LD — gestructureerde data die je onzichtbaar aan je webpagina toevoegt. Onze uitleg JSON-LD: de onzichtbare taal die bepaalt of AI-zoekmachines jouw website begrijpen laat zien hoe dat werkt en waarom 65% van de pagina’s in Google AI Mode die techniek al gebruikt.
Dat is de kern van de Münchense uitspraak: de verantwoordelijkheid voor een verzonnen antwoord ligt bij wie het antwoord formuleert. En verantwoording afleggen kan alleen als er een spoor is — waarom dat zo belangrijk wordt, lees je in AI nam een besluit over jou — kan iemand bewijzen wat er gebeurde?.