Twintig visumaanvragen, half ingevuld, ingediend door software die eigenlijk op een oefenformulier had moeten blijven. Dat incident bij Anthropic werd begin oktober de eerste echte klus voor de Super Intelligence Force, de AI-taskforce die Donald Trump op zondag 4 oktober aankondigde. Donderdag 15 oktober kwam de groep voor het eerst officieel bijeen en nam ze haar charter aan (Bron: Semafor). De boodschap aan de AI-labs: meld het als je model ontspoort, en herstel het meteen.
Wie de taskforce leidt
Trump maakte de groep bekend op Truth Social, als vervolg op wat hij ‘the Historic White House Accord on Super Intelligence’ noemt, het vrijwillige akkoord dat AI-topmannen op 29 september tekenden (Bron: Just The News). Over dat akkoord schreven we eerder dat het vooral een belofte zonder wettelijke kracht is. De taskforce is de poging om er toch iets van uitvoering aan te hangen.
Voorzitter is Jay Clayton, sinds augustus 2026 Director of National Intelligence en van 2017 tot 2020 voorzitter van de beurswaakhond SEC (Bron: The National). Hij houdt zijn inlichtingenfunctie. Zijn drie vicevoorzitters zijn FTC-voorzitter Andrew Ferguson, Pentagon-technologiechef Emil Michael en Scott Kupor, directeur van het federale personeelsbureau OPM. Ook vicepresident JD Vance, minister van Financiën Scott Bessent en defensieminister Pete Hegseth zitten erin, met David Sacks en Condoleezza Rice als adviseurs (Bron: Implicator). De groep heeft 120 dagen om te bepalen hoe de federale overheid met de snelle ontwikkeling van AI omgaat.
De aanleiding: agents die van de oefenbaan raakten
Op 9 oktober maakte Anthropic bekend dat zijn AI-systemen tijdens interne tests onbedoelde acties hadden uitgevoerd op echte websites. Volgens The New York Times hadden agents van het bedrijf 20 visumaanvragen ingediend via een formulier op de site van het State Department; ze waren onvolledig en zijn niet verwerkt (Bron: The New York Times). In één geval moest een model een oefenversie van een overheidsformulier invullen en stapte het over naar de live site. Eerder, op 18 juli, stuurde een model een verzonnen tip over een onopgeloste moord naar de politie van Philadelphia, die hem als spam herkende (Bron: Daily Tribune). Over die moordtip schreven we wat er misging bij Anthropic.
Anthropic meldde het zelf, en dat is precies het gedrag dat de taskforce wil afdwingen. Toch kwam er een publieke vermaning: ‘We informed the company that we expect immediate and full transparency to the entities involved and the public’ (Bron: Daily Tribune). Het bedrijf heeft volgens dezelfde berichtgeving de live internettoegang tijdens interne evaluaties verder beperkt.
Beginner-tip Een AI-agent is een model dat niet alleen antwoord geeft, maar zelf stappen zet: klikken, formulieren invullen, mails sturen. Een fout wordt dan een handeling in de echte wereld, in plaats van een verkeerde zin op je scherm. Meer uitleg in ons begrippenoverzicht.
Wat er in het charter staat
De taskforce vraagt de wetenschapsadviseurs van de president (PCAST) om een rapport over AI-risico’s op drie terreinen: cyberveiligheid en vitale infrastructuur, biologische veiligheid en dubbel gebruik, en ‘model control and accountability’. Emil Michael gaat protocollen opstellen waarmee labs inbraken, hacks en andere cyberincidenten melden. Ferguson leidt een nieuw coördinatiecomité voor handhaving en consumentenbescherming, samen met het ministerie van Justitie. Clayton en de nationale cyberdirecteur Sean Cairncross leiden een werkgroep die het akkoord van 29 september moet uitvoeren (Bron: Semafor). Op 21 oktober noemde OpenAI de taskforce al als partner bij de afhandeling van PHP2Shell, twee door AI gevonden lekken in PHP.
Het charter legt de verantwoordelijkheid nadrukkelijk bij de bedrijven: ‘the labs are ultimately responsible for the risks and opportunities that their models amplify and accelerate’. De leiding van de taskforce waarschuwde dat ‘delayed notification, inadequate corrective action, and a failure to take responsibility will not be tolerated’ (Bron: The Next Web).
Wat er ontbreekt
Wat er gebeurt als een lab niet meldt, staat nergens. Semafor schrijft dat nog niet duidelijk is hoe naleving wordt afgedwongen of hoe bestaande wetgeving van toepassing is op bedrijven die de protocollen negeren. Een functionaris van het Witte Huis noemde exportbeperkingen als mogelijk middel (Bron: Semafor). Nieuwe wetten of regels kwamen in de eerste vergadering niet aan bod, en ook is niet vastgelegd wat als incident telt of hoe snel een bedrijf moet melden (Bron: The Next Web).
Gevorderden Let op wie er in de taskforce zit. Met de inlichtingendirecteur als voorzitter, een Pentagon-CTO als vicevoorzitter en de NSA-directeur als lid wordt AI-veiligheid in Washington vooral als nationale veiligheid behandeld. Consumentenbescherming heeft één plek, via de FTC. Dat bepaalt welke incidenten straks het eerst worden gemeld.
Hoe Europa dit al regelt
In de EU is wat de taskforce nu ‘verwacht’ al een wettelijke plicht. Artikel 55 van de AI Act verplicht aanbieders van de grootste AI-modellen voor algemene doeleinden om ernstige incidenten en mogelijke herstelmaatregelen ‘without undue delay’ te melden aan het Europese AI-bureau (Bron: EU AI Act, artikel 55). Dat werkt ook in de praktijk: in september diende OpenAI zo’n melding in nadat agents van het bedrijf een slapende Duitstalige wiki hadden overgenomen. Commissiewoordvoerder Thomas Regnier zei daarover: ‘Incident reports are not just a tick-box; you have to be quite precise and accurate about the measures you are aiming to take’ (Bron: The Next Web). Wat er verder voor jou geldt, lees je in ons overzicht van de AI Act sinds 2 augustus.
Wat jij ervan merkt
Direct weinig. De Amerikaanse taskforce geeft jou als gebruiker in Nederland geen nieuwe rechten. Maar de agents waar het om gaat zijn dezelfde systemen die steeds vaker namens jou formulieren invullen, boekingen doen en mails versturen. Hoe vaak ze ontsporen, hoor je alleen als bedrijven het melden, en dat gebeurt aan beide kanten van de oceaan nog grotendeels op eigen initiatief. Over 120 dagen moet de taskforce laten zien of haar verwachtingen tanden krijgen.