AI Ethiek5 minBeginner

Meta stelt crawlvoorwaarden uit tot 20 november na verzet uitgevers

Meta schuift zijn omstreden crawlvoorwaarden op naar 20 november. Uitgevers en adverteerders stapten naar Brussel en de Britse CMA. Wat er speelt.

Miniatuur diorama-illustratie bij artikel 'Meta stelt crawlvoorwaarden uit tot 20 november na verzet uitgevers'

Meta trapt op de rem. De nieuwe voorwaarden waarmee het bedrijf websites van zijn zakelijke klanten mag laten doorzoeken door bots, gaan op 20 november in, drie weken later dan gepland. Een woordvoerder zei vrijdag tegen Reuters dat Meta “the effective date of our updated Commercial Terms and Self-Serve Ad Terms” verschuift om partners meer tijd te geven (Bron: Reuters). Aan de tekst zelf verandert niets.

Het uitstel volgt op een week waarin uitgevers op drie continenten zich tegen Meta keerden. Twee toezichthouders kijken inmiddels mee.

Waar het om draait

De voorwaarden gelden voor iedereen die de zakelijke tools van Meta gebruikt: adverteerders, maar ook wie een Facebook-pagina of Instagram-bedrijfsaccount heeft met een gekoppelde website. Blijf je die tools gebruiken, dan ga je automatisch akkoord. Meta mag dan met automatische software de gekoppelde websites bezoeken en de inhoud gebruiken voor zijn advertentie- en zakelijke producten (Bron: Nieman Lab).

De eerste versie ging verder. Daarin stond dat Meta die content ook mocht gebruiken om producten te “train”. Na kritiek verdween dat woord op vrijdag 16 oktober, en nu staat er dat Meta crawlt om advertentie- en zakelijke producten te “provide, develop, improve, research, and maintain” (Bron: Nieman Lab). Een woordvoerder zei tegen TechCrunch dat de crawlbepalingen “only applied to our ads and business products” (Bron: TechCrunch).

Beginner-tip Een crawler is een programmaatje dat automatisch webpagina’s bezoekt en de inhoud kopieert, zoals Google dat doet om zoekresultaten te maken. AI-bedrijven gebruiken crawlers ook om tekst te verzamelen waarmee ze hun modellen trainen. Met een bestandje genaamd robots.txt kan een website zeggen: deze bot liever niet.

Juristen: het woord is weg, de ruimte niet

Drie Amerikaanse juristen lazen de nieuwe tekst voor Nieman Lab. Mediajurist Matt Topic van Loevy & Loevy vindt “develop” breed genoeg om AI-training te dekken, temeer omdat nergens staat wat een “business product” is. Hoogleraar James Grimmelmann (Cornell) denkt dat de zinsnede over content die “associated with your products or services” is, Meta zelfs een hele site laat doorzoeken (Bron: Nieman Lab).

Meta’s belangrijkste antwoord is robots.txt: wie niet gecrawld wil worden, zet dat in dat bestand. Volgens Nieman Lab staat die belofte alleen niet in de herziene voorwaarden zelf. En hoogleraar Benjamin Sobel (University of Wisconsin) vergelijkt robots.txt met een bordje “niet naar mijn huis kijken”: het drukt een wens uit, maar dwingt juridisch niets af (Bron: Nieman Lab). Meta heeft wel aparte bots per doel: Meta-ExternalAgent verzamelt volgens Meta’s eigen documentatie tekst om AI-modellen te trainen, terwijl facebookexternalhit de linkvoorbeelden maakt die je ziet als iemand een artikel deelt (Bron: Meta for Developers).

Van brief tot klacht bij de toezichthouder

Het verzet kwam in golven. De European Publishers Council klaagde vorige week bij Brussel, de Duitse uitgeversverenigingen BDZV en MVFP volgden begin deze week. Daarna vroeg de Movement for an Open Web, een lobbyclub van uitgevers en adverteerders, de Europese Commissie en de Britse mededingingstoezichthouder CMA om de voorwaarden met een spoedmaatregel te schorsen (Bron: Reuters).

“Meta’s new terms are clearly anti-competitive.” (bron: Tim Cowen, medeoprichter Movement for an Open Web, via Reuters)

De CMA sprak woensdag met Meta en zegt “urgent discussions” te voeren. De Europese Commissie bevestigde de klacht te hebben ontvangen en die volgens de gewone procedure te beoordelen (Bron: Reuters). Voor zo’n spoedmaatregel moeten klagers aantonen dat ze ernstige en onherstelbare schade lijden.

Op 22 oktober schreef ook WAN-IFRA, de wereldwijde koepel van nieuwsuitgevers, aan Meta-topman Joel Kaplan. De organisatie wil dat Meta de bepaling voor nieuwsuitgevers pauzeert, robots.txt bindend maakt in de voorwaarden en hun content alleen met een licentie voor AI gebruikt (Bron: FIPP/WAN-IFRA).

“No publisher should have to choose between reaching its readers and keeping control of its own journalism.” (bron: Irene Lanzaco, WAN-IFRA, via FIPP)

Wat jij ervan merkt

Heb je geen bedrijf, dan teken je zelf niets. Toch raakt het je. Nieuwssites zijn voor hun bereik deels afhankelijk van Facebook en Instagram. Kunnen ze hun journalistiek alleen afschermen door van die platforms weg te gaan, dan bepaalt Meta mee welke informatie in AI-antwoorden terechtkomt en wie daarvoor betaalt. Het is dezelfde strijd die uitgevers eerder met Google voerden, zoals in de zaken tegen AI Overviews, en die schrijvers voeren met initiatieven als Bookpact.ai.

Beheer je wél een zakelijke pagina, voor een webwinkel, praktijk of vereniging met een eigen website? Dan geldt het per 20 november ook voor jou. Wat je in je robots.txt regelt, staat stap voor stap op ons zusterplatform: Meta wil je website crawlen: wat de nieuwe voorwaarden voor jou betekenen.

Gevorderden Het uitstel verandert juridisch weinig: de tekst blijft gelijk en Meta zegt nog steeds door te gaan. Interessant wordt wat de CMA en de Europese Commissie vóór 20 november doen. Een spoedmaatregel tegen een voorwaardenwijziging zou een ongebruikelijk sterk signaal zijn.

Meta zelf bouwt intussen door aan zijn eigen AI, van open modellen als Muse Glimmer tot assistenten in WhatsApp. Hoeveel van het open web daarin mag verdwijnen, wordt de komende vier weken beslist.

Veelgestelde vragen

Wanneer gaan de nieuwe voorwaarden van Meta in?

Op 20 november 2026. Eerst was dat 30 oktober, maar Meta stelde de ingangsdatum op 23 oktober uit na klachten van uitgevers en adverteerders. Volgens Meta krijgen partners zo meer tijd om te begrijpen wat er verandert. De omstreden tekst zelf is niet aangepast.

Mag Meta nieuwssites gebruiken om AI te trainen?

Dat is precies de discussie. Meta haalde het woord 'train' half oktober uit de tekst en zegt dat het crawlen alleen voor advertentie- en zakelijke producten is. Juristen als James Grimmelmann (Cornell) en Matt Topic (Loevy & Loevy) wijzen erop dat woorden als 'develop' en het ongedefinieerde 'business product' AI-training nog steeds kunnen dekken.

Wie heeft er bezwaar tegen de Meta-voorwaarden?

Onder meer de European Publishers Council, de Duitse uitgeversverenigingen BDZV en MVFP, de Britse News Media Association, de Amerikaanse News/Media Alliance, de wereldwijde uitgeversorganisatie WAN-IFRA en de Movement for an Open Web, een lobbyclub van uitgevers en adverteerders. Die laatste vroeg de Europese Commissie en de Britse CMA om de voorwaarden te schorsen.

Wat is robots.txt en helpt het tegen Meta?

robots.txt is een tekstbestand op een website waarin de eigenaar aangeeft welke bots welke pagina's niet mogen bezoeken. Meta zegt die voorkeuren te respecteren. Jurist Benjamin Sobel (University of Wisconsin) benadrukt dat robots.txt een verzoek is en geen juridisch afdwingbaar slot.

Merk ik als gewone gebruiker iets van de Meta-voorwaarden?

Indirect. De voorwaarden gelden voor bedrijven, verenigingen en makers met een zakelijk account bij Meta. Maar als nieuwssites hun journalistiek niet meer kunnen afschermen, bepaalt dat mee welke informatie in AI-antwoorden belandt en of er geld blijft voor de journalistiek die jij leest.

Bronnen

Waar deze informatie vandaan komt.

  1. Meta to delay new commercial terms criticised by publishers, advertisersinvesting.comReuters (via Investing.com)
  2. Meta Web Crawlersdevelopers.facebook.comMeta for Developers