Dossier · Prijs & kosten
De rekening van AI
AI zou werk goedkoper maken — maar de rekenkracht eronder is peperduur, abonnementen worden meterstanden, en de beloftes over passief inkomen zijn vaker verkooppraatje dan verdienmodel. Dit dossier volgt het geld: wat betaal je echt voor een AI-licentie, waar gaat dat heen, en waar verdien je het wél terug? Met de bedragen erbij. De stand in september 2026: per token wordt AI goedkoper, maar de zwaarste modellen en de rekenkracht eronder worden duurder.
Wat is er nieuw in dit dossier?
Laatste ontwikkeling ·
GPT-6 Astra: prijs, wat het kan en waar de rekening omslaatGPT-6 Astra kost $10 per miljoen input- en $50 per output-tokens. Maar boven 272.000 tokens verdubbelt de hele aanvraag. Wat het kan en wat het echt kost.
Wat AI kost — stap voor stap
- 22 sep 2026
OpenAI halveert, Anthropic volgt
OpenAI brengt GPT-6 Sol ($2/$10) en Luna ($0,10/$0,50 per miljoen tokens) uit, de helft of minder van de GPT-5.6-tarieven. Dezelfde dag komt Anthropic met Claude Opus 5.5 voor $4/$20.
- 10 sep 2026
Pro van $200 tijdelijk dicht
Door de drukte rond GPT-6 Astra kun je het ChatGPT Pro-abonnement van $200 per maand tijdelijk niet nieuw afsluiten of ernaar upgraden. De Pro-variant van $100 blijft beschikbaar.
- 3 sep 2026
GPT-6 Astra: de duurste klasse
OpenAI's nieuwe topmodel kost $10 per miljoen input- en $50 per miljoen output-tokens. Boven 272.000 tokens gaat de hele aanvraag naar $20 en $75. Eén token te veel verdubbelt dus je rekening.
- 16 aug 2026
DeepSeek wordt weer duurder
DeepSeek voert piek- en daltarieven in. V4-Pro kost nu $0,66 tot $1,32 per miljoen input-tokens in plaats van $0,435: de bodemprijs van mei hield nog geen drie maanden stand.
- 7 aug 2026
Een biljoen dollar in één jaar
Goldman Sachs schat de wereldwijde AI-investeringen in 2026 op 1 biljoen dollar, waarvan 581 miljard in de Verenigde Staten. Of dat een bubbel is, hangt af van wat al die rekenkracht gaat opbrengen.
- 30 jul 2026
De prijzenoorlog breekt open
OpenAI verlaagt de prijs van GPT-5.6 Luna met 80% en van Terra met 20%; de topversie Sol blijft gelijk. Dat gebeurt kort nadat het Chinese Kimi K3 gratis te downloaden werd. Rekentijd wordt een massaproduct, en de rekening verschuift.
- 21 jul 2026
1,65 biljoen dollar buiten de balans
Vijf Amerikaanse techreuzen hebben samen zo'n 1,65 biljoen dollar aan AI-verplichtingen buiten hun balans, becijferde Nikkei: vooral huurcontracten voor datacenters en chipcontracten die nog moeten ingaan. Via obligaties en fondsen lopen zulke risico's ook door naar pensioenfondsen.
- 7 jul 2026
Goedkoper dan upgraden: je project laten kennen
Voor het meeste dagelijkse werk levert een AI-sessie die je project, stijl en klanten kent méér op dan een nieuwer, duurder topmodel dat elke keer opnieuw moet raden hoe jij werkt.
- 2 jul 2026
€6.000 per maand met Claude? Wat de belofte verzwijgt
Beloftes van €5.000-€10.000 passief inkomen via AI gaan bijna altijd over het verkopen van díe belofte zelf — niet over een echte dienst of product.
- 25 jun 2026
Pro betalen, Mini krijgen
ChatGPT Pro-gebruikers (tot $200 per maand) werden in juni dagenlang stil omgeleid naar het goedkopere GPT-5.3 Mini, zonder melding of uitleg. Rond 22 juni verdwenen de klachten vanzelf; een verklaring kwam er niet. Wat krijg je nog voor je geld?
- 15 jun 2026
Waar je abonnementsgeld heen gaat
Anthropic betaalt SpaceX $1,25 miljard per maand — zo'n $15 miljard per jaar tot mei 2029 — puur om aan rekenkracht voor Claude te komen. Dat verklaart waarom AI-abonnementen duur blijven.
- 10 jun 2026
Uber verbrandt zijn AI-budget in vier maanden
Uber verbruikte zijn volledige AI-budget voor 2026 al in april en trekt een grens van $1.500 per medewerker per tool per maand. Een waarschuwing voor elke organisatie die "onbeperkt" AI belooft.
- 8 jun 2026
Copilot rekent voortaan per token af
Sinds 1 juni 2026 vervangt GitHub Copilot premium requests door AI Credits, afgerekend per verbruikte token tegen de API-tarieven van elk model. Je abonnementsprijs blijft gelijk, je verbruik niet — meterschrik ligt op de loer.
- 1 jun 2026
AI duurder dan een stagiair
Nvidia-VP Bryan Catanzaro zei eind april 2026 tegen Axios dat de computekosten van AI voor zijn team ver boven de salarissen van zijn medewerkers liggen. De belofte "AI is goedkoper dan een medewerker" klopt lang niet altijd.
- 22 mei 2026
DeepSeek maakt 75%-korting permanent
V4-Pro zakt naar $0,435 per miljoen tokens input en $0,87 output, zo'n 15 tot 25 keer goedkoper dan GPT-5.5 toen. Het model draait op Huawei's Ascend-chips. De prijzenoorlog komt van onderop.
Laatst bijgewerkt: 9 september 2026. De tijdlijn volgt onze berichtgeving en groeit mee; bronnen staan bij de gekoppelde artikelen hieronder.
Al ons nieuws en duiding (14)

GPT-6 Astra: prijs, wat het kan en waar de rekening omslaat

Welk AI-model kan wat? De grote namen van 2026 op een rij

AI-bubbel of niet? In 2026 gaat er 1 biljoen dollar in om

GPT-5.6 tot 80% goedkoper: waarom AI ineens minder kost

Big Tech verstopt 1,65 biljoen AI-schuld, deels in je pensioen

Projectgeheugen of nieuw AI-model: wat levert je meer op?

ChatGPT Pro routeert stil naar GPT-5.3 Mini: wat krijg je?

Anthropic betaalt SpaceX 15 miljard per jaar aan rekenkracht

Uber begrenst AI-tools op $1.500 per maand na leeg AI-budget

Geld verdienen met AI-tools: wat klopt er van €6.500 per maand?

GitHub Copilot rekent nu per token af: wat het je kost

Wat kost een AI-licentie in 2026? Duurder dan een stagiair

DeepSeek V4-Pro prijs: eerst 75% korting, nu weer duurder

AI leunt op '$600 miljard subsidie' en botst op het stroomnet
Veelgestelde vragen
Waarom zijn AI-abonnementen zo duur?
Omdat de rekenkracht eronder extreem duur is: Anthropic betaalt SpaceX volgens het beursprospectus van SpaceX zo'n $1,25 miljard per maand voor rekenkracht, en een Nvidia-topman zei dat de compute voor zijn team meer kost dan de salarissen van zijn medewerkers. Die kosten belanden uiteindelijk in jouw abonnement. Een los abonnement kost rond de 20 euro per maand: Claude Pro €18 p/m (excl. btw), ChatGPT Plus $20 p/m.
Wat kost een AI-licentie zoals ChatGPT of Copilot in 2026?
Steeds vaker niet meer een vast bedrag: GitHub Copilot rekent sinds 1 juni 2026 per verbruikte token af via AI Credits. Tegelijk dalen de prijzen per token: OpenAI's GPT-6 Sol en Luna (22 september 2026) kosten de helft of minder van hun voorgangers. Maar prijzen schuiven ook terug omhoog, zoals bij DeepSeek in augustus. Reken dus op je verbruik, niet alleen op de abonnementsprijs.
Wordt AI goedkoper of duurder?
Allebei. Per token wordt AI goedkoper: OpenAI halveerde op 22 september 2026 zijn API-prijzen met GPT-6 Sol en Luna. De zwaarste modellen worden juist duurder: GPT-6 Astra kost $10 per miljoen input-tokens, en boven 272.000 tokens het dubbele. En de rekenkracht eronder blijft schaars, zodat het ChatGPT Pro-abonnement van $200 in september tijdelijk niet nieuw af te sluiten was.
Kun je echt duizenden euro's per maand verdienen met AI?
Zelden zoals influencers het voorstellen. Claims van €6.000-€10.000 per maand gaan bijna altijd over het verkopen van díe belofte zelf. Realistischer winst zit in tijdbesparing — bijvoorbeeld een AI die je project al kent, wat voor het meeste werk meer oplevert dan het nieuwste model.