Je accountant gaat dit jaar opnieuw meer kosten. ING Research verwacht dat de tarieven voor accountantsdiensten in 2026 met ten minste 4 procent stijgen, na een gemiddelde stijging van 4,8 procent in 2025. Dat is het vijfde jaar op rij met een forse verhoging.
In dezelfde analyse staat dat AI een groeiend deel van het werk overneemt: documentanalyse, dossiercontroles, rapportages, ondersteunende auditprocessen. Twee derde van de accountants- en advocatenkantoren zegt te investeren in automatisering om productiever te worden.
Die twee zinnen naast elkaar leggen levert de vraag op die dit stuk probeert te beantwoorden. Het werk gaat sneller. Waarom daalt de rekening dan niet?
Wat ING precies zegt
Het gaat om het nieuwe vooruitzicht accountancy van ING Research, dat de NBA op 20 augustus publiceerde. De sector groeit gewoon door: 2 procent meer gefactureerde uren in 2026, tegen 1,8 procent vorig jaar, en naar verwachting 2,5 procent in 2027.
Die groei komt vooral uit de auditpraktijk. Wettelijke controleverplichtingen lopen door of de economie nu meezit of niet, dus die vraag is stabiel. De adviespraktijk doet het minder goed, omdat bedrijven grote veranderprojecten uitstellen zolang de geopolitieke onzekerheid aanhoudt.
Naast dat volume komt de prijs. En daar zit de kern: de tariefstijgingen zijn niet langer een tijdelijke reactie op gestegen kosten, schrijft ING, maar een structurele pijler onder de omzet en winst van de sector.
Waarom efficiëntie hier geen korting oplevert
Prijs volgt in een krappe markt de schaarste, niet de kostprijs. Halverwege 2026 had de helft van de accountants- en advocatenkantoren nog steeds te weinig personeel. Tegelijk kunnen bedrijven hun jaarrekeningcontrole niet overslaan.
Als gevolg daarvan zijn kantoren selectiever geworden in welke klanten en opdrachten ze aannemen. De voorkeur gaat naar werk met een hogere toegevoegde waarde en een beter rendement: advies, risicobeheersing, strategische begeleiding. Wie een eenvoudige, prijsgevoelige opdracht heeft, staat achteraan in de rij.
In zo’n markt komt de tijdwinst van AI terecht bij de partij met de sterkste onderhandelingspositie. Dat is voorlopig het kantoor.
Beginner-tip“prijszettingsmacht” klinkt technischer dan het is. Het betekent simpelweg dat een aanbieder zijn prijs kan verhogen zonder klanten kwijt te raken, omdat de klant nergens anders terechtkan. Een accountantskantoor met een wachtlijst heeft die macht; een webshop met tien concurrenten op één zoekresultaat niet.
Het uurtje-factuurtje-probleem
Er zit wel een adder onder het gras voor de kantoren zelf. Zij factureren traditioneel per uur. Neemt AI het standaardwerk over, dan zijn daar minder uren voor nodig, en verdampt de omzet die aan die uren hing.
Sectoreconoom Services Katinka Jongkind van ING Research verwoordt het zo: “De vraag is niet of accountants AI gaan gebruiken, maar hoe snel zij hun organisatie en dienstverlening daarop aanpassen.” Kantoren die AI slim combineren met hoogwaardige adviesdiensten versterken volgens haar hun positie. “Voor organisaties die achterblijven, dreigt juist een verlies aan onderscheidend vermogen en winstgevendheid.”
Praktisch betekent dat een verschuiving weg van de urenstaat: vaste prijzen per opdracht, abonnementen, of een tarief per opgeleverd product. Als die omslag doorzet, verandert er iets aan jouw factuur. Niet per se het bedrag, wel de vorm ervan, en daarmee de vraag waarvoor je precies betaalt.
Wat je hiervan merkt
Voor wie een accountant inhuurt is de praktische conclusie voor 2026 tamelijk kaal: reken op vier procent extra, en verwacht geen AI-korting.
Interessanter is het patroon eronder. De aanname dat automatisering vanzelf tot lagere prijzen leidt, klopt alleen in een markt waar klanten kunnen weglopen. Onderzoek van TNO liet eerder al zien dat AI-productiviteitswinst geen automatisme is. De accountancy laat de tweede helft van dat verhaal zien: zelfs waar de winst er wél is, bepaalt de marktverhouding wie hem opstrijkt.
Dat maakt de sector een bruikbare graadmeter. Advocatuur, notariaat en delen van de zorg hebben dezelfde ingrediënten — veel regelwerk, veel routine, te weinig mensen. Wat daar de komende twee jaar met de tarieven gebeurt, zegt meer over de economische gevolgen van AI dan welke modelbenchmark ook.