Nieuw op hetlaatsteainieuws.nl: de hype-curve van de maand. Onze trendengine telt dagelijks hoe vaak vijftig AI-termen opduiken in ruim achtduizend artikelen, papers en posts — en zet ze op de klassieke hype-cyclus: aanloop, piek, dal, herstel, plateau. Eén keer per maand lees je hier wat er beweegt en wat dat betekent. Dit is editie één.
Op de piek: vibe coding (en het is niet eens close)
Dé term van juli is vibe coding: 93 procent groei in vermeldingen, en de piek is nog vers. Programmeren door tegen een AI te práten en de code op vertrouwen te accepteren — het onderwerp raakt precies de zenuw van dit moment, waarin agentic tools complete websites in één sessie bouwen. De piek-fase betekent overigens niet dat het onzin is; het betekent dat de verwachtingen nu harder groeien dan de bewijzen. Hoe die spagaat van binnenuit voelt — de kritiek delen én het toch dagelijks gebruiken — lees je in AI-critici hebben gelijk, en toch gebruikt iedereen AI. Dat programmeurs hun vragen inmiddels aan AI stellen in plaats van aan elkaar, is intussen keihard meetbaar: Stack Overflow zakte van 200.000 vragen per maand naar bijna nul.
In hetzelfde piek-gebied: Claude (op z’n hoogste punt in onze meting, in de nasleep van de Fable 5-lancering), GPT-5 (+21 procent, vooral speculatie — ons levende GPT-5-dossier houdt de feiten en geruchten uit elkaar) en Copilot (+28 procent).
Beginner-tip:lees de piek als “hier praat iedereen over”, niet als “dit moet jij nu gebruiken”. De nuttigste vraag bij een piek-term is: wat blijft hiervan over als de aandacht wegzakt? Bij vibe coding is dat antwoord waarschijnlijk: een blijvend lagere drempel om software te maken, plus een nieuwe categorie fouten.
In het dal: de problemen waar we op uitgekeken zijn
Hier wordt de curve ongemakkelijk. In het dal van juli liggen hallucinaties (aandacht gezakt naar 21 procent van de piek) en copyright (−23 procent). Geen van beide problemen is opgelost — AI-modellen verzinnen nog steeds feiten, en de rechtszaken over trainingsdata lopen gewoon door, zoals we deze zomer nog beschreven rond de afspraken met de Nederlandse boekenwereld. De nieuwswaarde is eraf; het probleem niet. Dat patroon kennen we van onszelf: onze eigen hallucinatie-in-de-profielen-les kwam óók nadat de wereld erover uitgepraat leek.
De hardste daler is xAI: −73 procent, naar 2 procent van de piek. Elon Musks AI-bedrijf domineerde in juni de headlines; in juli is het stil.
In het herstel: de stille kopers-fase
De interessantste hoek van de curve is zelden de piek. Fine-tuning (+14 procent) en Llama (+16 procent) klimmen gestaag uit het dal — termen die hun hype in 2024-2025 hadden, door de teleurstelling heen gingen, en nu terugkomen op praktische waarde: eigen modellen bijtrainen op eigen data wordt goedkoper en volwassener. Historisch is dit de fase waarin de verstandige investeringen gebeuren.
Bijzondere vermelding voor datacenters, dat met +37 procent nog vóór de piek zit en klimt. Logisch: de infrastructuurkant van AI is deze zomer hét strategische verhaal, van de botsing met het stroomnet tot het mogelijke uitstel van Nvidia’s volgende rack-generatie.
Gevorderden:de fase-indeling is een heuristiek op drie signalen per term: groeipercentage over het meetvenster, het percentage van de eigen piek en het aantal dagen sinds die piek. Een term op 95 procent van z’n piek met positieve groei = piek; onder de ~30 procent met krimp = dal; onder de piek maar weer groeiend = herstel. Simpel, transparant, en bewust zonder LLM-oordeel — dezelfde meetlat elke maand.
Op het plateau: RAG is gewoon gereedschap geworden
RAG — antwoorden laten onderbouwen met eigen documenten — staat stabiel op het plateau: 38 procent van de piek-aandacht, nauwelijks beweging. Dat is geen degradatie maar een diploma. De techniek is zo normaal geworden dat er niets meer aan te hypen valt; hij zit inmiddels ingebouwd in elke zakelijke AI-dienst. Elke term op deze curve wil uiteindelijk hier eindigen: van gespreksonderwerp naar gereedschap.
Ook op het plateau: ChatGPT, AI-agents en AGI — de dagelijkse woordenschat van het vakgebied, die meebeweegt met het nieuws maar geen eigen hype-dynamiek meer heeft. Wat agents praktisch kunnen, los van de curve, lees je in AI-agents in 2026.
Volgende maand
Dan zien we of vibe coding de klassieke route neemt (richting dal), of datacenters de piek haalt, en of de hallucinatie-discussie in het dal blijft liggen. De meetlat blijft dezelfde; de peildatum schuift een maand op. Suggesties voor termen die we zouden moeten volgen? De vijftig van nu zijn geen gesloten lijst.