Wat vroeg Nederland eind oktober aan Google over AI? Dit is de vierde editie van onze zoekvragen-rubriek, met data tot en met 22 oktober 2026. Eerst het eerlijke nieuws: de top van de lijst lijkt sterk op die van vorige week. “claude desktop” groeide verder, van 4.053 in de vorige editie naar 4.670 vertoningen, “claude code download” naar 441. Die vragen beantwoordden we net in de editie van week 42, inclusief Windows en de installatiecommando’s voor Claude Code. Deze editie pakt de vragen die daar niet in zaten.
Wat we eruit lieten: “ai bureau” (130 vertoningen) is een zoektocht naar een leverancier. Die beantwoorden we niet met een lijstje namen. “ai implementatie mkb” (282) is een vraag voor ondernemers; daarvoor is onze zustersite aiplatformmkb.nl er. De doe-vraag “claude account aanmaken” (302) staat stap voor stap op debesteaitools.nl.
Welk bedrijf checkt scripties op AI?
De opvallendste nieuwe vraag: “bedrijf dat scripties checkt op ai” (97 vertoningen). Die komt vrijwel zeker uit het onderzoek van RTL Nieuws van half oktober. RTL liet honderden recente masterscripties van twaalf universiteiten scannen en concludeerde dat een op de vijf grotendeels door een chatbot is geschreven (Bron: NL Times).
Het bedrijf achter die scan is Pangram Labs, een Amerikaanse maker van AI-detectie-software. Het is opgericht door Max Spero en Bradley Emi, twee studiegenoten van Stanford die eerder bij Google en Tesla werkten. De tool schat per tekst in of die door een mens is geschreven, door AI of door allebei; klanten zijn onder meer docenten, scholen en journalisten (Bron: Pulse 2.0). Dezelfde tool gebruikte AI Report eerder om AI-tekst in opiniestukken van Nederlandse kranten te vinden.
Twee dingen om te weten als je dit zoekt omdat je zelf afstudeert. Pangram is niet automatisch de tool van jouw opleiding: welke software een instelling gebruikt, staat in het fraudebeleid of vraag je na bij de examencommissie. En een detector meet tekstpatronen, geen fraude. Hij ziet niet of het onderzoek, de data en de redenering van jou zijn. Wat de RTL-cijfers precies zeggen, lees je in RTL: een op de vijf masterscripties grotendeels door AI geschreven.
Beginner-tip Bewaar tijdens het schrijven je aantekeningen, eerdere versies en de prompts die je gebruikte. Komt er een vraag over je tekst, dan laat je daarmee zien hoe hij is ontstaan. Waarom een detectoruitslag nooit als bewijs telt, staat in ons stuk over de betrouwbaarheid van Turnitin AI-detectie.
Claude op de Mac: wat je nodig hebt
De vorige editie ging vooral over Windows. Deze week staat “claude app mac” (106 vertoningen, positie 8,0) in de lijst van bijna-daar. Het korte antwoord: je downloadt de app op claude.com/download. Er is één versie die op Intel-Macs en op Macs met een Apple-chip draait (Bron: Claude). Je hebt macOS 13 (Ventura) of nieuwer nodig (Bron: Claude Help Center).
Let op als je een oudere uitleg leest: in onze editie van begin oktober stond nog macOS 11 als ondergrens. Anthropic noemt nu macOS 13. Welke versie je hebt, zie je via het Apple-menu, Over deze Mac. Kan je Mac niet verder bijwerken, dan werkt Claude gewoon in de browser op claude.ai. De installatie zelf, in vier stappen, staat in Claude Desktop: downloaden, installeren en wat het gratis kan.
Ajax: drie weken later nog steeds niet te downloaden
PewDiePie blijft trekken. “pewdiepie ajax” ging van 582 naar 661 vertoningen, “ajax pewdiepie” van 351 naar 411. Nieuw is “ajax ai pewdiepie” (65). Wat Ajax is, legden we vorige week uit: een model van 9 miljard parameters op basis van Qwen3.5-9B, bedoeld om op je eigen computer te draaien. De stand op 27 oktober is dezelfde. De projectpagina zegt nog steeds dat Ajax uitkomt “when it’s ready”, zonder datum, licentie of systeemeisen (Bron: data.pewdiepie.com).
Een logische vervolgvraag: mocht hij OpenAI wel gebruiken om zijn model te trainen? De gebruiksvoorwaarden van OpenAI verbieden het om uitvoer van de diensten te gebruiken voor modellen die met OpenAI concurreren. Ook automatisch uitvoer uit de diensten halen buiten de API om is niet toegestaan (Bron: OpenAI). Of Kjellberg dat deed, weet alleen OpenAI. Het bedrijf zwijgt erover.
Gevorderden Het model is “ablated”: de richting in het model die tot weigeringen leidt, is weggesneden. Dat maakt Ajax niet slimmer, alleen minder terughoudend. Onafhankelijke tests van wat het model wel en niet doet, zijn er nog niet. Wil je nu al experimenteren met lokale modellen, dan kun je terecht bij Ollama.
Alle details over Ajax en wat je straks nodig hebt, staan in PewDiePie’s Ajax: nog niet te downloaden, dit weten we.
Claude is Amerikaans. Wat is dan wel Europees?
“is claude europees” steeg weer, naar 774 vertoningen. “is claude europees of amerikaans” ging naar 81. Het antwoord gaven we vorige week: Amerikaans. Deze keer de vervolgvraag die daar logisch achter zit: welke chatbot is dan wel Europees?
De bekendste is Mistral uit Parijs. Het heeft een gratis chatdienst op chat.mistral.ai, met apps voor iOS en Android (Bron: Mistral AI). Het bedrijf haalde in september drie miljard euro op en noemt zichzelf een soevereine Europese speler, al wordt het kapitaal steeds internationaler, met Samsung als leider van de ronde (Bron: Mistral AI). Hoe Europees dat nog is, zochten we uit in Mistral haalt 3 miljard op: hoe soeverein is Europa’s AI nog?
Dichter bij huis: ook “chat ai uu” (62) is nieuw, naast “uu ai chat” uit eerdere edities. In UU AI-Chat, de chatomgeving van de Universiteit Utrecht, kun je naast modellen van OpenAI ook die van Mistral kiezen, met dataverwerking binnen de EU (Bron: Universiteit Utrecht). Voor Utrechtse studenten ligt het Europese alternatief dus al klaar. Wat “Europees” precies betekent voor je data, staat in Sovereign AI: wat het is en wat Europa eraan doet.
Over deze rubriek
De data is onze eigen Google Search Console, opgeteld over onze zes sites, met merk-, navigatie- en spamvragen eruit en een ondergrens van 25 vertoningen. Vertoningen meten hoe vaak een pagina van ons in de zoekresultaten verscheen bij die vraag. Het is dus geen meting van heel zoekend Nederland, wel een eerlijke steekproef van wat mensen echt intypen. Omdat de vragen van week tot week overlappen, beantwoorden we een vraag één keer goed en linken we daarna terug.
Alle edities staan in het rubrieken-archief. De vorige editie lees je in AI-zoekvragen Nederland week 42.