Op dinsdag 3 november kwamen zo’n 270 docenten, schoolleiders en onderwijskundigen naar Van der Valk Veenendaal voor het eerste congres AI voor Docenten. Dat aantal noemt medeorganisator Marcel Mutsaarts in zijn terugblik op de dag (Bron: AI voor Docenten). De hele dag draaide om een vraag die op bijna elke school speelt, nu negen op de tien scholieren AI gebruiken: hoe zet je AI in de klas in zonder dat het leren eronder lijdt? De timing is opvallend. Nog geen week eerder vroeg een Kamermeerderheid juist om een verbod op generatieve AI voor basisschoolleerlingen.
Wie organiseerde het en wat stond er op het programma
Het congres komt van AI voor Docenten, het platform van Tom Naberink en Marcel Mutsaarts. Die twee maken ook de wekelijkse onderwijspodcast Het AI-tussenuurtje (Bron: AI voor Docenten). Onderwijskundige Barend Last was dagvoorzitter en organiseerde mee.
De dag begon vroeg. Om 08:00 zonden Naberink en Mutsaarts live een aflevering van hun podcast uit, zodat deelnemers in de auto of trein al konden meeluisteren. Daarna opende Naberink met live demo’s. Deelnemers kozen vervolgens twee van vijf verdiepende sessies van elk negentig minuten (Bron: congrespagina):
| Sessie | Spreker | Waar het over ging |
|---|---|---|
| Van prompt tot chatbot | Marcel Mutsaarts | Goed prompten en een eigen chatbot voor je lessen bouwen |
| AI-ready onderwijsontwerp | Barend Last | Leerdoelen, toetsing en eerlijke beoordeling als leerlingen AI hebben |
| Vibecoden | Tom Naberink | Zelf kleine onderwijsappjes maken zonder te kunnen programmeren |
| AI en werkverlichting | Jet Zantvoord | Tijd winnen bij dagelijkse taken zonder kwaliteitsverlies |
| Ethiek en AI | Erdinç Saçan | Hoe vooroordelen in AI ontstaan en wat dat doet met kansengelijkheid |
Een promptPromptDe opdracht of vraag die je aan een AI-model geeft. Hoe concreter de prompt (doel, doelgroep, voorbeeld erbij), hoe bruikbaarder het antwoord. ChatGPT alleen al verwerkt er zo'n 2,5 miljard per dag.Hele uitleg: Prompt is de opdracht die je aan een chatbot geeft. Bij vibecodenVibe-codingSoftware bouwen door in gewone taal aan een AI-model te beschrijven wat je wilt, en de gegenereerde code grotendeels te accepteren zonder elke regel na te lezen. De term komt van AI-onderzoeker Andrej Karpathy (februari 2025).Hele uitleg: Vibe-coding beschrijf je in gewone taal wat een app moet doen en laat je de AI de code schrijven.
Op het programma stond als afsluiting een keynote van Ilona Boomsma. Volgens Mutsaarts werd het een interactieve pubquiz waarin de hele zaal ideeën deelde en op elkaars ideeën stemde (Bron: AI voor Docenten).
Beginner-tip AI-geletterd zijn betekent niet dat je moet kunnen programmeren. Het gaat erom dat je weet wat een AI-tool wel en niet kan, waar de fouten zitten en wanneer je hem beter niet gebruikt.
Waarom dit congres nu meer betekent dan een studiedag
Scholen moeten AI-kennis opbouwen op het moment dat de politiek juist op de rem trapt. Drie dingen lopen tegelijk.
Docenten moeten het zelf snappen. Artikel 4 van de Europese AI-verordening vroeg sinds 2 februari 2025 van organisaties die AI inzetten dat hun personeel voldoende AI-geletterdAI-geletterdheidDe basiskennis om AI-tools verstandig te gebruiken: snappen wat een model wél en níet kan, wanneer je de uitkomst moet controleren en welke risico's eraan zitten.Hele uitleg: AI-geletterdheid is (Bron: EUR-Lex). Sinds 27 juli 2026 is die eis met de EU-omnibus vereenvoudigd: organisaties moeten AI-geletterdheid nu vooral ondersteunen (Bron: Europese Commissie). De wet duwt dus minder hard. De praktijk duwt des te harder, want in de klas zitten leerlingen die AI allang gebruiken.
Leerlingen moeten erover leren. Volgens de nieuwe kerndoelen gaan basisschoolleerlingen vanaf 2027 AI verkennen en leren ze verantwoord met een AI-systeem omgaan (Bron: Tweede Kamer). Hoe ver Nederland daarmee is vergeleken met Denemarken, lees je in ons stuk over Chloe vs History in de klas.
Maar jonge kinderen mogen het misschien niet gebruiken. Op 29 oktober diende Volt-leider Laurens Dassen bij de onderwijsbegroting een motie in. Die vraagt het kabinet het gebruik van generatieve AI door leerlingen in het basisonderwijs te verbieden. Behalve Volt en CDA tekenden ook Kamerleden van onder meer D66, SP, DENK en ChristenUnie mee (Bron: Tweede Kamer). Samen zijn de steunende partijen goed voor 88 van de 150 zetels. Leraren mogen AI in die plannen wel blijven gebruiken voor hun eigen lessen. Staatssecretaris Judith Tielen wil eerst meer tijd om het af te wegen (Bron: NRC).
Zet die drie naast elkaar en je ziet de spagaat. Een leerkracht in groep 7 moet straks misschien uitleggen hoe AI werkt zonder dat de kinderen het zelf mogen aanraken. Dat vraagt meer kennis van de docent en zeker niet minder. Precies dat gat probeerden de organisatoren in Veenendaal te vullen.
Gevorderden De sessie vibecoden draait om tools die uit een beschrijving in gewone taal een werkende webapp maken. Voor scholen is de vraag niet of dat lukt, maar waar die appjes draaien en welke leerlinggegevens erin terechtkomen. Toets zoiets dus eerst aan de privacyafspraken van je school voordat het de klas in gaat.
Wat (nog) niet duidelijk is
Er zijn een paar kanttekeningen. Het aantal van 270 deelnemers komt van de organisatie zelf; een onafhankelijke telling is er niet.
Het congres is ook een betaald product van een opleider. Een ticket kostte 499 euro (399 euro met het collegetarief) (Bron: congrespagina). AI voor Docenten verkoopt daarnaast trainingen, webinars en workshops. Dat maakt de inhoud niet minder waardevol. Het is wel goed om te weten dat dit geen neutraal overheidsinitiatief is.
Deelnemers kregen een certificaat. Dat laat zien dat je erbij was; het is geen erkende opleiding of bevoegdheid.
En de motie is nog geen regel. Ook als de Kamer hem aanneemt, blijft een motie een verzoek aan het kabinet. Hoe een verbod er in de praktijk uitziet en hoe het zich verhoudt tot de nieuwe kerndoelen moet het kabinet nog uitwerken.
Tweede editie op 8 november 2027
De organisatie wil het volgend jaar opnieuw doen. In zijn terugblik noemt Mutsaarts maandag 8 november 2027 als datum voor de tweede editie (Bron: AI voor Docenten). Op de congrespagina staan nog geen locatie, programma of prijs voor 2027. Bij de eerste editie liep de vroegboekkorting op 1 mei af (Bron: Willemijn Herfkens op LinkedIn). Kijk dus in het voorjaar op de site als je volgend jaar wilt gaan. De datum staat ook al in onze agenda.
Wat je nu kunt doen
- Docent of schoolleider? Zet 8 november 2027 in je agenda en vraag nu al of je school het ticket uit het scholingsbudget betaalt.
- Liever eerst gratis proeven? Luister een aflevering van Het AI-tussenuurtje. Daarin bespreken Naberink en Mutsaarts elke week AI-nieuws voor het onderwijs.
- Werk je op een school die AI-tools gebruikt? Vraag wie de AI-geletterdheid van het team regelt. De wet is sinds deze zomer minder streng, maar je leerlingen wachten daar niet op.
- Ouder van een basisschoolkind? Vraag de school hoe ze omgaan met AI in de klas. Vraag ook of er afspraken zijn over AI bij het huiswerk.