Een jonge vrouw in een strak militair pak filmt zichzelf in juni 1944, op weg naar de stranden van D-Day. Ze bestaat niet. Chloe vs History is volledig met AI gemaakt en volgens RTL Nieuws gebruiken docenten de filmpjes al in de geschiedenisles (Bron: RTL Nieuws). Filosoof Stine Jensen trok er in NRC fel tegen van leer. Heeft ze gelijk? En wat regelt Denemarken dat Nederland nog laat liggen?
Wie is Chloe vs History?
Chloe is een vlogger die door de geschiedenis reist. Ze kijkt rond in Pompeii vlak voor de uitbarsting, staat aan boord van de Titanic en loopt door Londen tijdens de pest. Alles wat je ziet is gemaakt met generatieve AIGeneratieve AIAI die zelf nieuwe inhoud maakt (tekst, beeld, audio of code) in plaats van bestaande data alleen te sorteren of te herkennen.Hele uitleg: Generatieve AI: haar gezicht, haar stem, de decors en de mensen om haar heen. Het kanaal werd in februari 2026 gestart door Jonathan Laramy, een Britse socialemediastrateeg (Bron: Frontiers in Communication).
Lang wist bijna niemand dat. In haar bio heette Chloe “gewoon een meisje uit L.A. dat verdwaald is in de geschiedenis”, tot Sky News de man achter het account opspoorde (Bron: Yahoo News). De reacties onder de filmpjes zijn vaak lyrisch. Iemand schrijft hier meer te leren dan op school. Een oud-docent laat weten dat de leerlingen van toen het prachtig hadden gevonden.
Dat enthousiasme is te begrijpen. Een saaie jaartallenlijst wordt opeens een reisverslag met spanning, geluid en een gids die je recht aankijkt. Maar die gids is een product, gebouwd om je duim te laten stoppen met scrollen.
Beginner-tip Twijfel je of een video echt is? Kijk eerst naar het account zelf. TikTok en Instagram tonen bij makers die AI gebruiken vaak een label als “AI-generated”, alleen valt dat in het filmpje nauwelijks op. Onze vijf checks voor een nep-video helpen je verder.
Wat Stine Jensen ziet en wat ze mist
In haar column beschrijft Jensen hoe Alexander Klöpping bij Eva Jinek een Chloe-filmpje liet zien als voorbeeld van wat AI het onderwijs kan brengen (Bron: NRC). Jinek reageerde dat je de stof dan niet meer tekstueel verwerkt, maar visueel en auditief. Jensen schrok juist van die zin. Lezen en schrijven is leren denken, schrijft ze. Daarnaast vond ze het opvallend dat aan tafel niemand vertelde dat Chloe nep is.
Ze stelt een vraag die elke docent zich zou moeten stellen: hoe beoordeel je dit? Tel je hoe gelikt het filmpje is, hoe goed iemand met AI overweg kan of of de geschiedenis klopt? Ook haar punt over beeldvorming snijdt hout. Een vast format met een knappe jonge vrouw in strakke outfits is geen neutraal lesmateriaal.
Eerlijk gezegd leest de column als een stevige preek. Dat mag een column ook zijn. Op één punt schiet Jensen wel door. Klöpping liet een voorbeeld zien van wat kan; dat leerlingen voortaan geen boeken meer lezen en “AI-docent Chloe” voor de klas staat, is haar eigen vergroting.
Onderzoek naar het kanaal geeft een genuanceerder beeld. Communicatiewetenschapper Cristián Londoño-Proaño noemt het een echte prestatie dat Chloe miljoenen jongeren laat kijken naar de pest of de Titanic (Bron: Frontiers in Communication). Tegelijk waarschuwt hij dat veel kijkers het begrippenkader missen om een hyperrealistische AI-video kritisch te lezen. Strak beeld voelt als bewijs, ook als niemand het heeft gecontroleerd. Let op: zijn stuk is een perspective, een conceptuele analyse in een tijdschrift met peer review. Er zit geen enquête of meting onder, dus hoeveel kijkers zich echt laten misleiden, weet niemand.
Gevorderden Londoño-Proaño spreekt van “visueel hyperrealisme”: drie omstandigheden die samen het risico maken. AI maakt extreem realistisch beeld, platforms controleren niets op historische juistheid en publiek mist de middelen om echtheid en juistheid uit elkaar te houden. Zijn conclusie is dat het tekort niet bij de individuele kijker ligt. Het ligt bij het hele ecosysteem, inclusief het onderwijs dat visuele AI-geletterdheid nog niet als kernvaardigheid behandelt.
Wat Denemarken sinds augustus 2026 regelt
Jensen zet Denemarken neer als voorbeeld. Dat klopt, met een kanttekening. Op 6 augustus 2026 presenteerde onderwijsminister Magnus Heunicke een spoedpakket tegen AI-spieken in het voortgezet onderwijs, met drie maatregelen die direct ingingen (Bron: Undervisningsministeriet):
- Thuis geschreven examens moeten mondeling verdedigd worden. Het begint bij de grote schriftelijke opdracht op het hf, die zo’n 9.000 leerlingen per jaar schrijven.
- Scholen worden opgeroepen schermen te monitoren tijdens schriftelijke examens, met een firewall erbij.
- Leerlingen maken meer schrijfopdrachten op school, onder gecontroleerde omstandigheden.
In september sloten de Deense partijen een politiek akkoord dat de mondelinge verdediging van die hf-opdracht vastlegt (Bron: Undervisningsministeriet). Jensen schrijft dat Deense scholieren vaker “met de hand” schrijven. Dat staat niet in het pakket. Het gaat om schrijven op school onder toezicht.
De aanleiding is niet mals. Twee op de drie Deense bovenbouwleerlingen zeggen dat ze AI hebben gebruikt op een manier die ze zelf als spieken zien, schreef Heunicke in een opiniestuk (Bron: Undervisningsministeriet). Op 29 oktober volgden nieuwe cijfers: leerlingen op het stx scoren slechter op schriftelijk Deens (Bron: Undervisningsministeriet).
“Een wereld met kunstmatige intelligentie vraagt om mensen met echte intelligentie.”
(bron: Magnus Heunicke, Deens minister van Onderwijs, 17 september 2026, vertaald uit het Deens, via Undervisningsministeriet)
Dan de kanttekening. Denemarken is geen anti-AI-land. Op hetzelfde moment dat het pakket uitkwam, liep er een proef waarin hhx-leerlingen AI mochten gebruiken tijdens een examen. Docenten waren daar positief over (Bron: TV 2). De lijn is dus: duidelijk afspreken wanneer AI niet mag en daarnaast oefenen met toetsen waar het wél mag.
| Toetsvorm | Wat het meet | Deens voorbeeld |
|---|---|---|
| Schrijven op school onder toezicht | Wat je zonder hulp kunt | Meer schrijfopdrachten op school |
| Mondelinge verdediging | Of je eigen werk begrijpt | Hf-opdracht van zo’n 9.000 leerlingen |
| Toets mét AI | Of je AI bewust en kritisch inzet | Proef met AI bij hhx-examen |
Gevorderden Een mondelinge verdediging bewijst niet wie elke zin typte. Een leerling kan een AI-tekst grondig bestuderen en hem daarna prima uitleggen. De rector van Roskilde Universitet, Hanne Leth Andersen, noemde het onmogelijk om spieken met AI te voorkomen en waarschuwde dat je je toetsvormen verarmt als je alleen fraudebestendige examens accepteert (Bron: Altinget). Het mondelinge deel meet begrip. Dat is meestal ook wat je wilt weten, maar het is iets anders dan auteurschap.
En Nederland?
Jensen schrijft dat Nederland nauwelijks beleid heeft. Dat is te stellig, maar voor toetsing op middelbare scholen komt het in de buurt. Een overzicht van wat er nu ligt:
| Denemarken | Nederland | |
|---|---|---|
| AI bij toetsing voortgezet onderwijs | Landelijk spoedpakket sinds augustus 2026 | Geen landelijke regel; scholen beslissen zelf |
| AI bij toetsing mbo | Niet van toepassing | Landelijke richtlijn sinds 2025 |
| AI op de basisschool | Landelijke aanbevelingen (Bron: Eurydice) | Kamermeerderheid steunt motie voor uitsluiting |
| Lesdoelen | Landelijke AI-strategie in de maak | Kerndoelen digitale geletterdheid vanaf augustus 2027 |
Het mbo is een uitzondering. Daar ligt sinds 2025 een landelijke richtlijn voor AI bij toetsing en examinering, opgesteld door onder meer SURF en Npuls (Bron: Kennispunt Onderwijs & Examinering). De kerndoelen digitale geletterdheid gaan in augustus 2027 wettelijk in. Pas vanaf augustus 2031 controleert de inspectie er handhavend op (Bron: VO-raad).
Er beweegt wel iets. Het kabinet trekt in 2027 € 10,7 miljoen uit voor een publieke AI-voorziening voor het funderend onderwijs, zodat scholen minder afhankelijk worden van één aanbieder (Bron: Rijksoverheid). Eind oktober bleek bovendien dat een Kamermeerderheid een motie van Laurens Dassen (Volt) steunt om generatieve AI voor leerlingen op de basisschool uit te sluiten (Bron: Computable). Staatssecretaris Judith Tielen zei in dat debat dat AI het leren moet ondersteunen en nooit mag vervangen. Minister Rianne Letschert wil dat de onderwijskoepels het voortouw nemen, maar komt wel met landelijke handvatten. Intussen organiseert het veld het zelf: kort na het debat kwamen zo’n 270 docenten naar het eerste congres AI voor Docenten.
Daarmee schuift Nederland op richting Noorwegen, dat generatieve AI weghoudt uit de basisschool. Voor de middelbare school blijft het voorlopig per school geregeld. Dat betekent dat een docent in Groningen andere regels hanteert dan zijn collega in Breda.
Beginner-tip Wil je weten wat de school van jouw kind afspreekt over AI? Vraag naar het AI-beleid of kijk in de schoolgids. In Je kind gebruikt AI voor huiswerk. Mag dat van school? lees je welke vragen je kunt stellen.
Chloe als oefenstof: zo gebruik je haar wél
Hier komen Jensen en Klöpping eigenlijk bij elkaar. Een Chloe-filmpje als vervanging van een hoofdstuk is een slecht idee. Een Chloe-filmpje als bron die leerlingen uit elkaar halen, is precies het historische denken dat Jensen mist. Een opzet die je als docent of ouder direct kunt gebruiken:
| Vraag aan de leerling | Wat de leerling oefent |
|---|---|
| Wie heeft dit gemaakt en wat verdient hij eraan? | Afzender en belang van een bron |
| Welke drie dingen kun je controleren in een boek of archief? | Feiten checken |
| Welk perspectief ontbreekt, bijvoorbeeld dat van de soldaat of de inwoner? | Meerdere perspectieven |
| Waarom is Chloe een jonge vrouw in een strakke outfit? | Beeldvorming en stereotypen |
| Wat zie je wel dat geen enkele camera ooit kon filmen? | Echt beeld tegenover reconstructie |
Het mooie is dat dit ook werkt zonder dat iemand iets hoeft te verbieden. En het sluit aan bij hoe docenten AI nu al slim inzetten: als oefenpartner, met opdrachten die AI-bestendig zijn. Wil je toch controleren of werk door AI is geschreven? Dan merk je al snel dat AI-detectieAI-detectieSoftware die probeert te schatten of een tekst door een mens of door een taalmodel is geschreven, zoals de AI-indicator in Turnitin.Hele uitleg: AI-detectie een signaal geeft en geen bewijs.
Gevorderden Wil je Chloe in een toets gebruiken, maak dan vooraf duidelijk welke van de drie Deense toetsvormen je inzet. Een bronnenanalyse in de klas zonder telefoon meet iets anders dan een thuisopdracht waarbij AI mag helpen, mits de leerling verantwoordt hoe.
Stel je een tweedeklasser voor die thuis drie Chloe-filmpjes over de Romeinen heeft gezien. Ze komt de klas binnen met vragen die ze uit een boek nooit had gehaald: waarom die openbare toiletten? En klopt dat wel? Dat is winst. Het verlies ontstaat pas als niemand haar vraagt hoe ze dat weet. Daar ligt de taak van school. Die taak verandert niet doordat de gids nu door AI is gemaakt.