“Is de AI-bubbel gebarsten?” Het Nieuwsblad en het AD zetten die vraag eind vorige week in hun koppen. Op de beurs leek het antwoord even ja. Google beleefde op 29 oktober de slechtste beursdag uit zijn geschiedenis. OpenAI haalde minder geld op dan gepland. En in China waren AI-aandelen al maanden aan het zakken. Toch zeggen serieuze stemmen ook: dit is geen bubbel, dit is een gezonde kater. Wij zetten beide kampen naast elkaar, met de cijfers waarop ze leunen.
In China is de bubbel al geknapt
Begin bij China, want daar is het geen theorie meer. De STAR50, de index met de grootste AI- en chipbedrijven op de technologiebeurs van Shanghai, verloor in minder dan vier maanden 40 procent. Volgens persbureau Reuters verdampte daarmee ongeveer 480 miljard dollar aan beurswaarde (Bron: Reuters via IBTimes). De Financial Times trok dezelfde conclusie en wees op MiniMax, een van de Chinese AI-labs die in januari naar de beurs ging: dat aandeel noteert nu ongeveer de helft van de introductieprijs (Bron: Welingelichte Kringen over de FT).
Een fondsbeheerder in Beijing, Dong Baozhen, zei tegen Reuters dat de Chinese beurs was doorgeslagen in pure speculatie. Zijn conclusie: “nu zien we de bubbel barsten” (Bron: Reuters via IBTimes).
China is wel een eigen geval. De overheid stuurde spaarders de afgelopen jaren richting aandelen om de eigen chip- en AI-industrie te financieren. Daarnaast drukken Amerikaanse exportbeperkingen op de vooruitzichten. Ook na de val is de STAR50 niet goedkoop: de index staat nog op ongeveer honderd keer de winst. Banken als Goldman Sachs en BNP Paribas zien juist weer koopkansen (Bron: Reuters via IBTimes).
Beginner-tip Van een bubbel spreken beleggers als koersen veel harder stijgen dan de winsten van de bedrijven erachter, omdat iedereen verwacht dat het blijft stijgen. Het lastige: of het een bubbel was, weet je pas zeker als hij knapt. Daarom gaat de discussie zo vaak over waarderingen, zoals “honderd keer de winst”.
Wall Street: de slechtste dag ooit voor Google
In de Verenigde Staten kwam de schok uit de kwartaalcijfers van de techreuzen. Alphabet, het moederbedrijf van Google, liet op 28 oktober een ogenschijnlijk sterk kwartaal zien: 127,6 miljard dollar omzet (25 procent meer dan een jaar eerder) en een cloudtak die 103 procent groeide (Bron: Alphabet). Topman Sundar Pichai sprak van een sterk kwartaal en van enorme vraag naar AI-rekenkracht.
Beleggers keken naar een andere regel. Alphabet investeerde in één kwartaal 51,4 miljard dollar in datacenters en chips, meer dan het bedrijf met zijn eigen activiteiten binnenhaalde. De vrije kasstroom kwam daardoor uit op min 9,1 miljard dollar (Bron: XTB over de cijfers van Alphabet). Het aandeel zakte de dag erna zo’n 12 procent, de zwaarste dagdaling ooit voor het bedrijf (Bron: Fortune). Volgens berekeningen van Yahoo Finance verdween er die ene dag ongeveer 482 miljard dollar aan beurswaarde (Bron: ARY News).
Beginner-tip Vrije kasstroom is het geld dat overblijft nadat een bedrijf de rekening voor zijn eigen groei heeft betaald. Is die negatief, dan moet het verschil van buiten komen: uit de spaarpot, uit leningen of uit nieuwe aandelen.
Alphabet stond niet alleen. De Nasdaq 100 verloor in oktober 5,8 procent, goed voor mogelijk meer dan 2 biljoen dollar aan beurswaarde (Bron: Business AM). Volgens de Financial Times verlaagde OpenAI het doel van zijn nieuwe financieringsronde van 30 naar 20 miljard dollar, bij een waardering van 1,25 in plaats van 1,4 biljoen (Bron: Fortune). En kredietbeoordelaar S&P Global zette de vooruitzichten van Meta op negatief, omdat het bedrijf door de AI-uitgaven de komende jaren meer geld uitgeeft dan het binnenkrijgt.
Kamp 1: “dit is een bubbel die lekt”
Wie vindt dat de lucht er al uit loopt, wijst op drie dingen.
De kas raakt op, niet de vraag. S&P Global rekent voor Meta op een negatieve vrije kasstroom van 22 miljard dollar dit jaar en 71 miljard volgend jaar. Het bureau schrijft dat onduidelijk is wanneer de AI-inkomsten de stijgende kosten gaan overtreffen (Bron: Fortune). Als zelfs de rijkste bedrijven ter wereld moeten lenen om bij te blijven, is de vraag hoe lang dat goed gaat.
De schuld zit op de zwakste plekken. Half oktober ging het al mis bij CoreWeave, dat AI-rekenkracht verhuurt en zijn datacenters grotendeels met geleend geld bouwt. Onderzoeksbureau Gartner verwacht dat het merendeel van zulke bedrijven in 2030 niet meer zelfstandig bestaat. Dat beschreven we in AI-aandelen in de uitverkoop, AEX op record en eerder in Big Tech verstopt 1,65 biljoen aan AI-schuld.
Het geloof in onfeilbaarheid is weg. Howard Marks, medeoprichter van beleggingshuis Oaktree en bekend van zijn waarschuwingen voor de internetbubbel, zei maandag tegen Bloomberg dat de recente struikelpartijen de aura van onfeilbaarheid rond AI deels hebben doorgeprikt (Bron: Bloomberg). Dat is een belangrijk punt. Bubbels draaien op vertrouwen. Juist dat begint te haperen.
Kamp 2: “geen bubbel, wel een kater”
De andere kant is net zo stellig.
De vraag is echt. Google Cloud groeide in één jaar met 103 procent, gedreven door bedrijven die AI-rekenkracht afnemen (Bron: Alphabet). Bij de internetbubbel van 2000 werd glasvezel aangelegd voor klanten die er nog niet waren. Nu staan de klanten in de rij.
Wie dicht op de orders zit, ziet geen bubbel. Young Liu, topman van Foxconn, de grootste bouwer van AI-servers voor Nvidia, zei op 30 oktober dat de sector niet in een bubbel zit. Hij verwacht volgend jaar dubbelcijferige groei en wil zijn fabrieken in Houston uitbreiden (Bron: The Next Web). Kanttekening: Foxconn haalde in het tweede kwartaal voor het eerst meer dan de helft van zijn omzet uit cloud- en netwerkapparatuur, dus Liu heeft er belang bij dat het verhaal overeind blijft.
Afkoeling is gezond. Marktstrateeg Ed Yardeni ziet de terughoudendheid van beleggers juist als iets wat de AI-boom langer laat duren: wie minder makkelijk geld krijgt, moet scherper kiezen (Bron: Fortune).
Sommige AI-bedrijven verdienen al geld. In zijn beursprospectus van 26 oktober meldde Anthropic, de maker van Claude, 16,3 miljard dollar omzet in het eerste halfjaar van 2026, tegen 1,2 miljard een jaar eerder. Voor het eerst kwam er meer geld binnen dan eruit ging: de kasstroom uit de bedrijfsactiviteiten was 3,9 miljard dollar positief (Bron: The Star/Xinhua). Dezelfde prospectus waarschuwt wel dat Anthropic niet kan beloven dat de omzet blijft groeien. Ook zijn twee klanten samen goed voor bijna een kwart van de omzet (Bron: Bernama/Xinhua). Wat er verder in de risicoparagraaf staat, lees je in Anthropic-prospectus: 80 pagina’s risico’s.
De twee kampen naast elkaar
| Kamp 1: bubbel lekt | Kamp 2: geen bubbel | |
|---|---|---|
| Wie | Fondsbeheerder Dong Baozhen, S&P Global, Howard Marks (Oaktree) | Young Liu (Foxconn), Ed Yardeni, de cijfers van Google Cloud en Anthropic |
| Kernargument | De uitgaven lopen harder dan de inkomsten en de schuld groeit | De vraag naar AI is echt en groeit nog hard |
| Bewijs | China min 40 procent, negatieve kasstroom bij Alphabet en Meta | Cloudgroei van 103 procent, positieve kasstroom bij Anthropic |
| Zwakke plek | China heeft eigen oorzaken. Eén slechte maand is nog geen crash | Wie het zegt, verdient er vaak zelf aan |
Opvallend is waar ze het over eens zijn. Niemand beweert dat mensen en bedrijven AI niet gebruiken. De ruzie gaat over de vraag of de honderden miljarden die nu in beton en chips verdwijnen zich op tijd terugverdienen. Dat is een vraag over geld, niet over technologie.
Gevorderden Let op het verschil tussen omzetgroei en vrije kasstroom. Alphabet groeit in omzet en bedrijfswinst (30 procent hoger), maar de investeringen van 51,4 miljard dollar per kwartaal liggen boven de 42,3 miljard aan operationele kasstroom. Alphabet houdt zijn verwachting voor 2026 op 195 tot 205 miljard dollar aan investeringen. De vergelijking met de STAR50 is ook leerzaam: na de daling noteert die index op ongeveer 100 keer de winst, tegen ongeveer 30 voor de Nasdaq 100. Een Amerikaanse correctie kan dus scherp zijn zonder dat de waarderingen Chinese hoogtes bereiken.
Wat jij ervan merkt
Heb je geen aandelen, dan voel je dit niet direct. Toch ben je vaak indirect belegd: Nederlandse pensioenfondsen en wereldwijde indexfondsen hebben veel geld in juist deze techbedrijven zitten. Een slechte maand voor AI-aandelen zie je daar terug, al beleggen pensioenfondsen voor tientallen jaren en spreiden ze breed. Hoeveel geld er dit jaar in AI gaat en waarom dat bedrag alleen nog geen bewijs voor een bubbel is, lees je in onze analyse van de 1 biljoen dollar aan AI-investeringen.
De volgende toets komt snel. Anthropic wil naar verwachting medio november op de Nasdaq beginnen, met een waardering waarover beleggers spreken tussen de 1,5 en 2 biljoen dollar (Bron: The Star/Xinhua). Dan moet de markt hardop zeggen wat ze een AI-bedrijf waard vindt. Wat er over de datum bekend is, staat in Wanneer gaat Anthropic naar de beurs?.
Ons advies voor het lezen van al die koppen: kijk minder naar het woord “bubbel” en meer naar de kasstroom. Zolang de grote bedrijven het geld voor hun AI-bouw moeten lenen, blijft de beurs nerveus. Gaan de inkomsten de kosten inhalen, dan wordt deze maand later een kater en geen crash.
Dit artikel is informatie, geen beleggingsadvies. Voor je eigen situatie is een financieel adviseur of je pensioenfonds de aangewezen partij.