Een op de tien Engelstalige webpagina’s toont duidelijke sporen van AI. Bij pagina’s die na de komst van ChatGPT zijn gepubliceerd, is het meer dan een derde. Dat blijkt uit een analyse die het Amerikaanse Pew Research Center op 20 augustus 2026 publiceerde (Bron: Pew Research Center). Hieronder lees je hoe dat gemeten is, waarom beide cijfers kloppen en wat het betekent voor wat jij online leest.
Wat Pew precies heeft gemeten
Pew liet bijna een half miljoen webpagina’s door een AI-detector gaan en keek hoe vaak die AI-sporen vond. De onderzoekers haalden zo’n 490.000 Engelstalige pagina’s uit Common Crawl, een openbaar archief dat regelmatig grote delen van het web kopieert. De pagina’s komen uit de periode van januari 2021 tot juli 2026, dus van ruim voor tot ruim na de lancering van ChatGPT in november 2022 (Bron: Pew Research Center).
Elke pagina ging door Open Pangram, een openbaar beschikbaar model dat AI-detectieAI-detectieSoftware die probeert te schatten of een tekst door een mens of door een taalmodel is geschreven, zoals de AI-indicator in Turnitin.Hele uitleg: AI-detectie doet. Zo’n detector zoekt naar statistische patronen in woordkeus, zinsbouw en leestekens die bij taalmodellen vaker voorkomen dan bij mensen. Pew spreekt van pagina’s die waarschijnlijk door AI zijn geschreven of er flink mee zijn bewerkt: beide tellen mee als “AI-sporen”.
Beginner-tip Een taalmodelLLM (groot taalmodel)Large Language Model: het type AI-model achter ChatGPT, Claude en Gemini.Hele uitleg: LLM (groot taalmodel) is de techniek achter chatbots als ChatGPT, Claude en Gemini. Het voorspelt woord voor woord welke tekst het meest waarschijnlijk volgt. Daardoor krijgen AI-teksten een herkenbaar gemiddeld ritme. Dat ritme probeert een detector te vangen.
Waarom één op tien en een derde allebei kloppen
Het verschil tussen de twee cijfers zit in de oude pagina’s. Een willekeurige steekproef van 10.000 pagina’s uit juli 2026 bevat ook veel pagina’s die jaren geleden zijn geschreven, toen er nog geen AI-schrijfhulp bestond. In die hele steekproef toont één op de tien pagina’s AI-sporen. Haal je de pagina’s van vóór ChatGPT eruit, dan blijft er een groep over waarin meer dan een derde AI-sporen toont (Bron: Pew Research Center).
Een ander onderzoek kwam eerder dit jaar op ongeveer hetzelfde uit. Onderzoekers van Imperial College London, Stanford University en het Internet Archive bekeken nieuw gepubliceerde websites uit de Wayback Machine. Medio 2025 werd ongeveer 35 procent daarvan als AI-gegenereerd of AI-ondersteund aangemerkt, tegen vrijwel nul vóór eind 2022 (Bron: The Impact of AI-Generated Text on the Internet). Dat onderzoek gebruikte Pangram v3, een detector van hetzelfde bedrijf. Het is verschenen als preprint die nog niet door vakgenoten is beoordeeld. Het team liet zich inspireren door de “dead internet”-theorie: het idee dat een groot deel van het web inmiddels door bots wordt gemaakt en gelezen (Bron: 404 Media).
De AI-sporen zijn niet gelijk verdeeld. Commerciële sites lopen ver voor op overheden en universiteiten (Bron: Pew Research Center):
| Type website | Pagina’s met AI-sporen in 2021 | Pagina’s met AI-sporen in januari 2026 |
|---|---|---|
| .com (vooral bedrijven) | 1,1% | 9,4% |
| .org (organisaties) | 0,8% | 4,6% |
| .edu (Amerikaanse onderwijsinstellingen) | 0,6% | 1,0% |
| .gov (Amerikaanse overheid) | 0,4% | 0,8% |
De cijfers zijn halfjaarlijkse gemiddelden. Bij .gov zijn de aantallen klein, waardoor ze tussen meetmomenten flink schommelen. Ook in 2021, toen bijna niemand AI-schrijfhulp gebruikte, sloeg de detector bij ongeveer 1 procent van de pagina’s aan. Kleine verschillen rond dat niveau zeggen dus weinig.
De sporen die AI in tekst achterlaat
Pew telde ook hoe vaak typische AI-kenmerken op het web voorkomen, per 10.000 woorden. Tussen begin 2023 en begin 2026 verdubbelde het gebruik van het gedachtestreepje ongeveer, van 5,8 naar 11,2 keer. Een lijst van zo’n 27 woorden die taalmodellen graag gebruiken, zoals het Engelse “delve” en “testament”, ging van 11,9 naar 26,0 keer. De zinsconstructie “het is niet alleen X, maar Y” kwam bijna drie keer zo vaak voor, al blijft die met 2,4 keer per 10.000 woorden zeldzaam (Bron: Pew Research Center).
Het onderzoek van Imperial, Stanford en het Internet Archive keek naar het effect op de inhoud. Twee van de zes vermoedens over AI-tekst bleken te kloppen: het web werd eenzijdiger in ideeën en positiever van toon. Voor de verwachting dat AI-tekst meer feitelijke fouten zou bevatten of minder naar bronnen zou linken, vonden de onderzoekers geen bewijs (Bron: The Impact of AI-Generated Text on the Internet). Driekwart van de 853 Amerikanen die ze ondervroegen, dacht wel dat AI tot meer fouten op het web leidt.
Gevorderden Dat er geen meetbare toename van fouten is, betekent niet dat AI-tekst goed is. De onderzoekers maten feitelijke onjuistheden, geen originaliteit of diepgang. Een pagina die braaf samenvat wat elders al staat, bevat geen fouten en voegt ook niets toe. Dat is precies wat AI-slopAI-slopDe stroom middelmatige, automatisch gegenereerde AI-content die het internet vult: vage artikelen, generieke afbeeldingen en opgeklopte teksten die vooral op kwantiteit mikken.Hele uitleg: AI-slop zo hinderlijk maakt in zoekresultaten.
Hoe betrouwbaar is zo’n detector?
Een AI-detector is goed in groepen en zwak in losse gevallen. Pew schrijft zelf dat detectiemodellen menselijke tekst soms als AI aanmerken en AI-tekst soms missen. Conclusies gelden daarom voor de hele verzameling pagina’s, niet voor één pagina. Losse kenmerken bewijzen ook niets: mensen gebruiken net zo goed gedachtestreepjes en het woord “delve”. De detector kijkt naar het totale patroon (Bron: Pew Research Center).
Daar zit ook de grens van dit onderzoek: het gaat alleen over Engelstalige pagina’s. Voor Nederlandse teksten is weinig vergelijkbaar onderzoek. Een van de weinige metingen kwam van de nieuwsbrief AI Report, die in de zomer van 2026 alle 252 ingezonden opiniestukken van vijf Nederlandse kranten door Pangram haalde. Daarvan kwamen er 49 uit als AI-geschreven, bijna een op de vijf (Bron: AI Report). Hoe dat per krant uitpakte, lees je in ons stuk over AI in opiniestukken. Waarom je ook bij Turnitin een uitslag als signaal moet lezen, staat in ons stuk over AI-detectie op school.
Wat zeggen de regels?
Sinds 2 augustus 2026 geldt in de EU een meldplicht voor een deel van de AI-tekst. Wie met AI tekst maakt of bewerkt die wordt gepubliceerd om het publiek te informeren over zaken van algemeen belang, moet melden dat de tekst kunstmatig is gemaakt. Die plicht vervalt als een mens de tekst heeft gecontroleerd en een persoon of organisatie redactionele verantwoordelijkheid draagt (Bron: AI-verordening, artikel 50). Een nieuwssite met een redactie valt daar dus meestal buiten. Een anoniem netwerk van nieuwsachtige sites zonder redactie niet.
Gevorderden Artikel 50 legt de plichten bij twee partijen. Lid 2 gaat over de aanbieder van het AI-systeem: die moet de uitvoer machineleesbaar markeren, voor zover dat technisch kan. Voor generatieve systemen die vóór 2 augustus 2026 op de markt waren, geldt daarvoor uitstel tot december 2026 (Bron: Europese Commissie). Lid 4 gaat over wie de tekst gebruikt en publiceert: die moet het melden, behalve bij menselijke controle met redactionele verantwoordelijkheid (Bron: AI-verordening, artikel 50). Een detector of watermerk zegt dus iets over de maker van de tekst, de meldplicht iets over de uitgever.
Dezelfde wet verplicht makers van AI-systemen om hun tekst, beeld en geluid machineleesbaar te markeren. OpenAI doet dat sinds oktober met een onzichtbaar watermerkAI-watermerkEen zichtbaar of onzichtbaar kenmerk dat in AI-gemaakte tekst, beeld, audio of video wordt verwerkt om te tonen dat een model het maakte. Het doel is transparantie: jij moet kunnen zien of een foto of filmpje echt is of verzonnen.Hele uitleg: AI-watermerk in ChatGPT-teksten voor Europeanen; wat dat wel en niet oplost, lees je in ons stuk over het ChatGPT-watermerk. Google kijkt vooral naar de bedoeling. Wie grote aantallen pagina’s maakt om hoger in de zoekresultaten te komen zonder de lezer iets te bieden, overtreedt het spambeleid, ongeacht of die pagina’s door mensen of door AI zijn gemaakt (Bron: Google Search Central).
Wat het voor jou betekent
Voor wie veel zoekt en leest op internet, is de kans groot dat een deel van wat je tegenkomt met AI is geschreven of bewerkt. Dat is niet altijd erg: een webwinkel die zijn productteksten met AI laat opstellen, misleidt je daar meestal niet mee. Het wordt een probleem als je een tekst vertrouwt vanwege de indruk dat er een mens met kennis achter zit. Lees je vooral nieuws van bekende media met een redactie, dan raakt dit je minder.
Drie gewoontes die meer helpen dan een AI-detector:
- Kijk wie erachter zit. Staat er een naam, een organisatie en een manier om contact op te nemen? Pagina’s van Amerikaanse overheden en universiteiten tonen in het onderzoek van Pew de minste AI-sporen.
- Zoek de oorspronkelijke bron. Noemt een tekst een cijfer of een citaat, zoek dan waar het vandaan komt. Een AI-tekst herhaalt vaak wat elders staat zonder te zeggen waar.
- Lees een detector-uitslag als vraag. Een “98 procent AI” over één tekst bewijst niets. Het is hooguit een reden om beter te kijken.
De onderzoekers van Stanford, Imperial en het Internet Archive werken met het Internet Archive aan een doorlopende meting. Ze willen daarin ook zien welke soorten websites het sterkst veranderen (Bron: 404 Media). Wanneer daar cijfers over Nederlandstalige pagina’s uit komen, is nog niet bekend. Meer over nep en echt online vind je in het dossier deepfakes en desinformatie.