Het weekoverzicht bundelt de AI Radar van één week per onderwerp: 13 edities van maandag 26 oktober tot en met zondag 1 november 2026, met per feit de datum waarop het nieuws bekend werd en de bron. De losse edities vind je onderaan. Dit is ook de webversie van De Radar, de nieuwsbrief die elke dinsdag verschijnt.
De week in het kort
In week 44 van 2026 (26 oktober tot en met 1 november) ging het AI-nieuws over de rekening. Het kabinet wil 25.000 banen bij de rijksoverheid schrappen en rekent erop dat AI een deel van het werk overneemt, zonder al te zeggen welk deel. Op de beurs groeide de twijfel: Alphabet verloor op 29 oktober zo’n 500 miljard dollar aan waarde, Reddit zakte een dag later 29 procent en investeerder Blackstone verwacht dat Anthropic na de beursgang een junk-rating krijgt. Microsoft bood 60.000 medewerkers een vertrekregeling aan. In de Tweede Kamer steunt een meerderheid van 88 zetels een verbod op generatieve AI voor leerlingen op de basisschool.
In Nederland: een kabinet dat op AI rekent
- 26 oktober. Het kabinet wil 25.000 voltijdsbanen bij de rijksoverheid schrappen, op een totaal van ongeveer 160.000. De besparing moet vanaf 2035 oplopen tot 3,5 miljard euro per jaar en AI moet een deel van het werk opvangen (Bron: Computable). Bij sommige ministeries en uitvoeringsorganisaties kan 45 tot 60 procent van het personeel verdwijnen; politie en defensie worden ontzien (Bron: The Next Web). Welke taken AI overneemt, werkt het kabinet pas in het eerste kwartaal van 2027 uit (Bron: TechRepublic).
- 26 oktober. Het kabinet ziet “momenteel geen wetenschappelijk bewijs” dat superintelligente AI nu ontwikkeld kan worden en voelt niets voor een verbod of pauze, schrijft staatssecretaris Aerdts in antwoord op Kamervragen van de SGP (Bron: Security.NL).
- 29 oktober. Een Kamermeerderheid van 88 zetels steunt een motie van Volt en CDA om generatieve AI te weren voor leerlingen in het basisonderwijs. Leraren mogen AI wel blijven gebruiken voor hun lessen (Bron: NRC). Staatssecretaris Judith Tielen wil eerst meer tijd. Leraren zien weinig in een totaalverbod (Bron: AD).
- 29 oktober. De Autoriteit Persoonsgegevens onderzocht 29 incassobureaus. Ze laten AI inschatten of je kunt betalen en vullen dossiers aan met gegevens van internet, tot sociale media aan toe. Volgens de AP overzien ze de risico’s onvoldoende (Bron: Security.NL, AD).
- 29 oktober. Nederland staat wereldwijd derde in het gebruik van ChatGPT, blijkt uit cijfers van OpenAI. Nederlanders gebruiken de chatbot vooral voor praktische hulp en om iets op te zoeken (Bron: AG Connect).
- 31 oktober. Hoogleraar Jan Rotmans, die uitgezaaide prostaatkanker heeft, laat een digitale tweeling van zichzelf bouwen die lezingen kan geven en vragen kan beantwoorden over klimaat (Bron: NOS). Dezelfde dag maakte Katwijk bekend vanaf 2027 jaarlijks een miljoen euro in AI te steken, terwijl de begroting tekorten laat zien (Bron: Alles over Katwijk).
De beurs twijfelt aan de AI-rekening
- 26 oktober. Anthropic maakte zijn beursprospectus openbaar. Het verlies van 80,7 miljard dollar over het eerste halfjaar was een week eerder al uitgelekt en is grotendeels papier, bij 16,3 miljard dollar omzet (Bron: Tweakers). Het bedrijf heeft zich vastgelegd op 542 tot 567 miljard dollar aan toekomstige rekenkracht (Bron: Fortune). Wat er verder in staat, lees je in ons stuk over de risicofactoren.
- 26 oktober. Meta wil tot 95 miljard dollar ophalen met de verkoop van aandelen, voor AI en datacenters (Bron: Bloomberg).
- 29 oktober. Het aandeel Alphabet sloot 12,6 procent lager, goed voor zo’n 500 miljard dollar aan beurswaarde. Beleggers vrezen dat de AI-zoekfunctie AI Mode minder advertentiegeld oplevert dan de gewone zoekmachine (Bron: NRC).
- 30 oktober. Investeerder Blackstone verwacht dat Anthropic na de beursgang een junk-rating krijgt (dubbel-B), meldt de Financial Times. Eerder rekende Blackstone nog op een veilige beoordeling vóór 2027 (Bron: TechCrunch). Dezelfde dag zakte Intel 28 procent na een zwakke omzetverwachting; dure geheugenchips remmen de verkoop van pc’s (Bron: TechCrunch).
- 30 oktober. OpenAI verlaagde het doel van zijn nieuwe investeringsronde van 30 naar 20 miljard dollar, meldt de Financial Times (Bron: TechCrunch). Of de AI-bubbel daarmee barst, lees je in ons stuk over China en Wall Street.
AI op je werk
- 26 oktober. Microsoft biedt 60.000 medewerkers een vrijwillige vertrekregeling aan, ongeveer 27 procent van het personeel. Het bedrijf geeft dit jaar zo’n 145 miljard dollar uit aan AI-infrastructuur (Bron: Fortune). Lees wat de regeling zegt over AI.
- 27 oktober. Proton bevestigde dat medewerkers die geen AI gebruiken een gesprek over hun functie kunnen krijgen (Bron: Tweakers). Na interne ophef schrapte topman Andy Yen die gesprekken op 31 oktober weer (Bron: Tweakers).
- 25 oktober (gemeld op 27 oktober). Apollo-hoofdeconoom Torsten Slok ziet buiten de zeven grote techbedrijven nog geen winst van AI terug in marges of omzet per werknemer (Bron: TechCrunch).
- 28 oktober. Twee Harvard-economen vonden met data van 700 bedrijven dat AI-codeerhulp ontwikkelaars per persoon meer laat opleveren, maar dat het effect op het geheel “statistisch insignificant” is, omdat collega’s meer moeten nakijken (Bron: MT/Sprout).
- 27 oktober. Ethan Mollick van de Wharton School waarschuwt dat AI het leerzame voorwerk overneemt: “Als je niet oplet, doet AI al het interessante werk, en kijk jij zijn huiswerk na.” Zelf schrijft hij alle eerste versies met de hand (Bron: NRC).
- 27 oktober. Als AI veel banen overneemt, loopt de schatkist miljarden mis: belasting op arbeid levert ruim een derde van de belastinginkomsten op, winstbelasting maar 11 procent (Bron: NRC).
- 29 oktober. Een humanistische medewerker van de Universiteit van Kentucky kreeg vrijstelling van AI-gebruik op grond van zijn levensovertuiging (Bron: TechCrunch).
Zoeken zonder doorklikken
Google en andere zoekmachines geven steeds vaker zelf het antwoord. Deze week werd zichtbaar wat dat kost voor wie van de klik leeft.
- 29 oktober. Reddit gaat bezoekers vragen in te loggen. Het zoekverkeer daalde in oktober met gemiddeld meer dan een miljoen verwijzingen per week (Bron: TechCrunch). Topman Steve Huffman: “AI Mode does not drive traffic” (Bron: The Verge). Op 30 oktober zakte het aandeel 29 procent.
- 29 oktober. Meta stelde zijn nieuwe zakelijke voorwaarden, die het gebruik van content voor AI-training ruimer zouden maken, voor onbepaalde tijd uit. Eerder stond 20 november als datum (Bron: Tweakers).
- 30 oktober. Het verkeer van Google naar nieuwssites daalde volgens het Reuters Institute in een jaar met 33 procent. Nieuwsmedia verliezen daardoor advertentie-inkomsten en abonnees (Bron: NRC).
- 30 oktober. OpenAI, Google, Microsoft en Anthropic gaan één gedeeld signaal in robots.txt ondersteunen waarmee een website in één keer aangeeft niet voor AI-training gebruikt te willen worden (Bron: The Verge). Het is een voorstel bij de IETF en nog geen formele standaard. Anthropic gebruikt het al; Google en Microsoft volgen in 2027.
Hackers en lekken
- 27 oktober. Een AGENTS.md-bestand in de Downloads-map gaf een AI-agent de opdracht malware te installeren en inlogsessies weg te sturen. Agents lezen zulke instructiebestanden zonder ze te controleren (Bron: TechRadar).
- 27 oktober. Bank of America vraagt klanten hun inloggegevens niet met AI-agents te delen: wie dat toch doet, is zelf verantwoordelijk voor wat er met die toegang gebeurt (Bron: TechCrunch).
- 27 oktober. Anthropic maakte vijf aanvalsketens bekend in Chrome, Safari, Android, Windows en Linux, gevonden met een intern onderzoeksmodel dat niet openbaar is. De getroffen bedrijven hebben de lekken gedicht (Bron: Anthropic). Vier kritieke Chrome-lekken in de nieuwste update werden gemeld door een Anthropic-onderzoeker met hulp van Claude (Bron: Security.NL).
- 28 oktober. Negen op de tien Nederlandse organisaties die AI-agents gebruiken, hadden er al een incident mee, blijkt uit onderzoek van ServiceNow (Bron: Techzine).
- 29 oktober. Een namaakversie van de Claude Code-extensie stond ongeveer elf uur in de extensiewinkel van Cursor en werd naar schatting 5.000 keer geïnstalleerd. Hij probeerde gegevens te verzamelen en toegang op afstand te regelen (Bron: The Decoder).
- 30 oktober. Bij cryptobeurs Binance werd ongeveer 6,3 miljard dollar gestolen, de grootste cryptohack ooit. Aanvallers gebruiken volgens The New York Times steeds vaker AI om buit wit te wassen voordat platforms ingrijpen (Bron: The New York Times).
- 31 oktober. Het AI-platform Northflank werd gehackt. Klanten moeten ervan uitgaan dat hun sleutels en wachtwoorden in omgevingsvariabelen zijn buitgemaakt (Bron: Security.NL).
AI-regels en overheden
- 26 oktober. De Zweedse regeringskantoren blokkeren sinds deze maandag ChatGPT en Claude op werkcomputers; Microsoft Copilot mag blijven (Bron: Emerce).
- 27 oktober. Het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken gebruikt twee AI-tools op basis van GPT-4 bij asielaanvragen. Volgens interne documenten is meer dan 9 procent van de samenvattingen onbruikbaar (Bron: Wired).
- 28 oktober. Privacyorganisatie noyb diende bij vier Europese toezichthouders, onder wie de Autoriteit Persoonsgegevens, klachten in tegen Scale AI over het volgen van de mensen die AI-data labelen (Bron: Tweakers).
- 29 oktober. De AI Act verplicht AI-diensten vanaf volgend jaar om watermerken in te bouwen, maar onderzoekers laten zien dat die met licht herschrijven of opnieuw opslaan verdwijnen (Bron: Tweakers).
Jij en AI
- 27 oktober. De ouders van Bowen Wan (31) klagen OpenAI aan. ChatGPT, toen op GPT-4o, zou haar een schema hebben gegeven om haar epilepsiemedicijn in een paar weken af te bouwen. Kort daarna overleed ze (Bron: TechCrunch).
- 27 oktober. ChatGPT kan nu met iCloud Mail en Agenda werken (Bron: 9to5Mac). Lees hoe je dat koppelt en wat je deelt.
- 28 oktober. Chrome kan formulieren voortaan invullen met gegevens uit je Gmail, zoals vluchtnummers en adressen. De functie staat voorlopig alleen in de Verenigde Staten aan (Bron: TechCrunch).
- 30 oktober. De AI-detector Pangram wordt als zeer betrouwbaar gebracht, maar het onderzoek waarop dat steunt keek naar maar veertig menselijke teksten (Bron: NRC).
- 1 november. Cultuursocioloog Siri Beerends (Universiteit Twente) waarschuwt dat chatbots zo zijn gebouwd dat ze je niet tegenspreken, terwijl een goede vriend dat soms wel doet (Bron: NU.nl).
Modellen en tools
- 27 oktober. OpenAI bracht GPT-6.1 Terra uit, een middenmodel dat de helft goedkoper is dan GPT-6.1 Sol (Bron: Tweakers). Dezelfde dag lanceerde Opera WebAI, waarmee je open modellen in de browser draait zonder dat je data het apparaat verlaat (Bron: TechCrunch).
- 29 oktober. Google bracht Gemini 4 Carbon uit, twee weken na Argon. Het model staat bovenaan de Artificial Analysis-ranglijst, maar alleen geselecteerde beveiligingsbedrijven krijgen toegang (Bron: The Verge). Lees wat Carbon is en of je er iets aan hebt.
- 30 oktober. Mistral gaf de gewichten vrij van Large 4, bijgenaamd Le Chonk: met een biljoen parameters het grootste open-weightmodel buiten China (Bron: Tweakers).
- 31 oktober. Anthropic hernoemde Max 20x naar Ultra en schrapte daar de vijfuurslimiet; Max 5x heet voortaan Max (Bron: Tweakers).
Wat dit voor jou betekent
Een incassobureau mag niet alleen een computer over je laten beslissen. Krijg je een brief waarin een betalingsregeling wordt geweigerd of een dossier opvalt, vraag dan welke gegevens zijn gebruikt en of er een mens naar heeft gekeken. Dat recht heb je onder de AVG.
Deel je bankwachtwoord niet met een AI-assistent. Bank of America zegt het nu hardop. De veiligheidsregels van Nederlandse banken vragen al langer dat je je inlogcodes geheim houdt. Wat een agent met jouw inlog doet, kan dus voor jouw rekening komen.
Installeer extensies en plug-ins alleen van de officiële maker. De namaak-extensie in Cursor zag er precies zo uit als de echte. Kijk naar de uitgever, het aantal installaties en de datum voordat je iets toevoegt.
Beginner-tip Een motie is een verzoek van de Tweede Kamer aan het kabinet, geen wet. Er verandert op de basisschool van je kind dus nog niets tot het kabinet een besluit neemt.
Gevorderden De rode draad voor bouwers is de toeleveringsketen rond agents. Een kwaadaardige Claude Code-extensie in Cursor, een AGENTS.md die agents ongecontroleerd uitvoeren en een gehackt runtime-platform met omgevingsvariabelen in de buit. Behandel instructiebestanden in de werkmap als onbetrouwbare invoer, pin extensies op een bekende uitgever en geef agents eigen, kortlevende sleutels in plaats van je productiesleutels. Draai je Linux-servers met Multipath TCP, patch dan CVE-2026-98432; Anthropic bouwde er een werkende root-exploit voor (Bron: BleepingComputer).
Alle radars van deze week
- Maandag 26 oktober, ochtend: Rechthebbenden van Elvis eisen 41 miljoen dollar van Anthropic voor 274 liedjes
- Maandag 26 oktober, avond: Den Haag wil 25.000 ambtenaren schrappen en rekent daarvoor op AI
- Dinsdag 27 oktober, ochtend: Anthropic belooft tot 567 miljard dollar aan rekenkracht te kopen
- Dinsdag 27 oktober, avond: Anthropic waarschuwt voor eigen technologie, maar beleggers denken vooral aan winst
- Woensdag 28 oktober, ochtend: Microsoft lokt 60.000 werknemers naar de uitgang terwijl AI het budget opslokt
- Woensdag 28 oktober, avond: Nederland schrapt 25.000 ambtenaren en rekent daarbij op AI die het nog moet waarmaken
- Donderdag 29 oktober, ochtend: Den Haag wil 25.000 ambtenaren vervangen door AI, details volgen volgend jaar
- Donderdag 29 oktober, avond: Kamermeerderheid wil AI verbieden op de basisschool, tot verrassing van de scholen zelf
- Vrijdag 30 oktober, avond: Google verliest 500 miljard dollar op één dag: beleggers twijfelen aan AI-verdienmodel
- Zaterdag 31 oktober, ochtend: Tweede Kamer wil generatieve AI op de basisschool verbieden, docenten zien niets in de ban
- Zaterdag 31 oktober, avond: Hoogleraar Rotmans bouwt digitale tweeling om zijn kennis onsterfelijk te maken
- Zondag 1 november, ochtend: Google verliest 500 miljard dollar in één dag door angst dat AI zijn eigen zoekmachine opvreet
- Zondag 1 november, avond: Anthropic wil naar de beurs, maar kredietbeoordelaars verklaren het bedrijf voor ‘junk’
Vorige week: het weekoverzicht van week 43. Wat Nederland deze week aan Google vroeg, staat in AI-zoekvragen week 44. De hele maand lees je in de terugblik op oktober. Elke dinsdag in je mail als De Radar: aanmelden op de nieuwsbriefpagina. Alle eerdere overzichten staan in het rubrieken-archief.